Τα τσούνια, ένα κορθιανό πασχαλινό παιχνίδι που οι ρίζες του χάνονται στον χρόνο

Του Δημήτρη Αντωνέλλου

Τα “τσούνια” είναι ένα πολύ παλιό παιχνίδι αναβιώνει κάθε χρόνο στην πλατεία του Όρμου Κορθίου Άνδρου! Τα τσούνια με ρίζες που πάνε πολύ πισω στον χρόνο έχουν περάσει στο Κόρθι σαν το πασχαλινό κομμάτι της παράδοσής μας! Όπως και ο χαρταετός  την Καθαρά Δευτέρα, έτσι και τα τσούνια παίζονται μόνο μία μέρα του χρόνου, την Κυριακή του Πάσχα, συνήθως το απόγευμα μετά τις 17:00.

Πρέπει να έχει ίσως κάποια αφετηρία που πηγαίνει στην Άνδρο των Φράγκων που στο Κόρθι διασώζωνται πολλά από τα πυργόσπιτα τους. Καθόλου τυχαίο λοιπόν πως μοιάζουν κάπως με το Bowling, που κι αυτό αν και αμερικάνικό έχει ρίζες στη μεσαιωνική Ευρώπη.

Αναλυτικά, τα τσούνια αποτελούνται από εννέα (9) ξύλινους κυλίνδρους (σαν κορίνες)- οχτώ (8) ίδιου μεγέθους περίπου πενήντα ( 50) εκατοστών, και  ένος ( 1) περίπου εξήντα (60) εκατοστών- και μια ξύλινη οβάλ μπάλα σχεδόν διπλάσια από έναν ανδρικό καρπό.  Όλα φτιαγμένα από συμπαγές ξύλο για να είναι βαριά, έτσι ώστε να μην πέφτουν εύκολα από τον αέρα, που έχουμε στο νησί μας αρκετό.

Το στήσιμο είναι απλό: Τα οχτώ στήνονται  με τέτοιον τρόπο, ώστε να σχηματίζουν ένα τετράγωνο (ένα στην κάθε γωνία και από ένα στο μέσο κάθε πλευράς). Η απόσταση μεταξύ τους είναι όσο το μήκος τους, δηλαδή περίπου 50 εκατοστά. Στο κέντρο του τετραγώνου μπαίνει το μεγαλύτερο , ο «Εννιάρης».

Για να πραγματοποιηθεί το παιχνίδι χρειάζονται δυο ομάδες (δεν υπάρχει περιορισμός στον αριθμό των παιχτών κάθε ομάδας). Οι παίχτες θα πρέπει να είναι ηλικίας μεγαλύτερης από  επτά (7) ετών, ανεξαρτήτου φύλου. Επειδή η συμμετοχή είναι πάντα μεγάλη, γίνεται κλήρωση για να βρεθούν τα ζευγάρια και οι αγώνες είναι με αποκλεισμό. Οι νικητές περνάνε στην επόμενη φάση, όπου ξαναγίνεται κλήρωση κτλ.  Αφού έχουν βρεθεί οι αντίπαλοι, έχει οριστεί επιτροπή, που κρατάει τα το σκορ και ελέγχει την καλή λειτουργία των  αγώνων, το παιχνίδι αρχίζει! Με κέρμα καθορίζεται ποιες ομάδες θα ξεκινήσουν.

Η «μπάλα» δίνεται στην κληρωθείσα ομάδα η οποία πηγαίνει στη γραμμή βολής, που είναι περίπου δέκα (10) μέτρα από τα στημένα τσούνια. Σκοπός του παιχνιδιού είναι η μπάλα να ρίξει όσα περισσότερα ξύλα (τσούνια) στην κάθε βολή. Όσα πέσουν, τόσους βαθμούς παίρνει η ομάδα. Αν κάποια ομάδα καταφέρει να ρίξει μόνο τον «Εννιάρη», κερδίζει εννέα (9) βαθμούς και ξαναπαίζει ο ίδιος παίχτης. Αν πέσει ο «Εννιάρης» και ένα ακόμη, είναι δύο (2) βαθμοί, και ούτω καθεξής! Νικήτρια ομάδα είναι αυτή που θα συγκεντρώσει  ακριβώς 51 βαθμούς. Αν ξεπεράσει τους 51 βαθμούς, «καίγεται» και επιστρέφει στους 31 βαθμούς. Αν «καεί» τρεις (3) φορές χάνει! Οι παίχτες της κάθε ομάδας εναλλάσσονται ο ένας μετά τον άλλο με συγκεκριμένη σειρά, που έχει προ-δηλωθεί στην εγγραφή της ομάδας.

Είναι ένα παιχνίδι που χρειάζεται στρατηγική, καλό σημάδι για να πέσει μόνο ο «Εννιάρης», αλλά και τύχη. Δεν παίζει ρόλο ούτε η ηλικία, ούτε το φύλο, ούτε ο αριθμός των παιχτών! Μπορεί να υπάρξει ανατροπή σε οποιαδήποτε στιγμή του. Συνήθως κάθε παιχνίδι διαρκεί από είκοσι (20) λεπτά έως και μία (1) ώρα. Η νικήτρια ομάδα κερδίσει συνήθως κάποιο Δώρο από μαγαζιά της περιοχής, για παράδειγμα ένα φαγητό σε κάποιο εστιατόριο, ένα μπουκάλι ποτό σε κάποιο μπαρ, κτλ., ανάλογα την ηλικία των νικητών.

Είναι η Ανδριώτικη εκδοχή του Bowling, ή το αντίθετο; Κανείς δεν ξέρει! Αυτό που είναι σίγουρο  πάντως είναι ότι προσφέρει τόση διασκέδαση και κέφι, τόσο στους συμμετέχοντες όσο και στους θεατές, ώστε όλοι να έχουν έναν επιπλέον λόγο να επισκεφτούν την Άνδρο και το επόμενο Πάσχα και να το ξαναπαίξουν!

 

(Φωτογραφίες Δημήτρης Αντωνέλλος)