Μια έκθεση μια εποχή
Του Διαμαντή Μπασαντή
Διαβάζει κανείς το βιογραφικό της αμερικανίδας ζωγράφου Μπέτυ Ράιαν (1914-2003), που έζησε για ένα μεγάλο διάστημα της ζωής της στην Άνδρο και ταξιδεύει πίσω στον χρόνο. Στο Παρίσι του μεσοπολέμου όπου συναντά ονόματα που χάραξαν τον 20ο αιώνα όπως οι ζωγράφοι Κλε, Καντίνσκυ, Μιρό και οι συγγραφείς Ντάρελ, Μίλερ.
Ειδικά με τον Μίλερ η Ράιαν είχε μια ιδιαίτερη σχέση εκείνη την εποχή. Και η Ράιαν στάθηκε αφορμή να έρθει ο Χένρυ Μίλερ στην Ελλάδα το 1939 και στη συνέχεια να γνωρίσει τον Γιώργο Κατσίμπαλη. Μια γνωριμία την οποία ο αμερικανός συγγραφέας αποθανάτισε στο γνωστό βιβλίο του «Ο κολοσσός του Μαρουσιού».
Η έλευση της Ράιαν στην Άνδρο γίνεται το 1973 μετά από παρότρυνση του ζωγράφου Φίλιπ Τάρλοου. Η μακρά παραμονή της στο νησί (25 χρόνια) της δίνει την ευκαιρία να απλώσει το έργο της κάτω από τα ελληνικά χρώματα και το ελληνικό φως.
Τα έργα αυτής της περιόδου η Καϊρειος Βιβλιοθήκη σε συνεργασία και με τους φίλους της ζωγράφου θα παρουσιάσει αρχικά στο Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης στην Χώρα από 6 Απριλίου μέχρι 26 Μαΐου 2014 και στη συνέχεια στο κτίριο των εκθέσεων της από 4 Ιουλίου μέχρι 13 Αυγούστου 2014.
Διαβάζοντας κανείς τα παραπάνω μπαίνει στον πειρασμό να αναρωτηθεί μελαγχολικά: Τι σημαίνουν όλα αυτά τα σπουδαία ονόματα για πάρα πολλούς σήμερα; Πόσοι ξέρουν για τον ρόλο του Κατσίμπαλη στα ελληνικά γράμματα; Πόσοι ξέρουν τον ρόλο του Χένρυ Μίλερ στην αμερικάνικη λογοτεχνία; Πόσοι έχουν διαβάσει τον Λώρενς Ντάρελ που συνδέθηκε τόσο στενά με την Ελλάδα;
Λογικό ακόμα λιγότεροι να ξέρουν την Μπέτυ Ράιαν. Ακόμα και αν έζησε και δημιούργησε στην Άνδρο για 25 χρόνια. Είναι, λοιπόν, μια σημαντική ευκαιρία η έκθεση αυτή για το νησί μας. Μπορεί να λειτουργήσει σαν παράθυρο από όπου μπορεί κάποιος να αντικρύσει κάτι από εκείνες τις σπουδαίες εποχές. Να ακούσει μερικά από αυτά τα σημαντικά ονόματα. Να δει μερικές σημαντικές καλλιτεχνικές στιγμές. Να πάρει κάποια ερεθίσματα. Και να συνεχίσει μετά την πορεία στο δύσβατο μονοπάτι της γνώσης. Μια πορεία που πραγματώνει των άνθρωπο και ανεβάζει την κοινωνία.
Πολύ δε περισσότερο που προετοιμάζεται από τον μοναδικό Γιάννη Μαμάη και μια έκδοση 300 σελίδων που θα εμπλουτίσει την βιβλιοθήκη του νησιού μας και θα αποτελέσει τον οδηγό της έκθεσης. Αλλά για την έκδοση θα επανέλθουμε…