Φιλόδοξο εγχείρημα στον βυθό της Άνδρου
Του Γιώργου Λιάλιου
ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ
Ένα μοναδικό για τα ελληνικά δεδομένα εγχείρημα ξεκινά τη Δευτέρα 25/5 στην Άνδρο. Αφορά στην καταγραφή της υποθαλάσσιας χωματερής με τη χρήση δυτών, υποβρυχίου ρομπότ και σόναρ, ώστε να δοθεί η ακριβής εικόνα της έκτασης της ζημιάς που συνετελέστηκε μετά την κατολίσθηση της χωματερής του νησιού το 2011. Με βάση τα στοιχεία που θα συγκεντρωθούν, οι ειδικοί θα καταλήξουν στο ποια θα είναι η αποτελεσματικότερη και κυρίως η ασφαλέστερη μέθοδος, ώστε να μην προκληθεί ζημιά στο περιβάλλον από την επιχείρηση απορρύπανσης. Αξιοσημείωτο πάντως είναι το ενδιαφέρον και διεθνών ΜΜΕ για το φιλόδοξο εγχείρημα.
Το 2011 μια ισχυρή νεροποντή είχε ως αποτέλεσμα να κατολισθήσει στη θάλασσα μεγάλο μέρος της παράνομης χωματερής του νησιού, στη θέση Σταυροπέδα. Μεγάλο μέρος των απορριμμάτων παρασύρθηκαν από τη θάλασσα σε όλο το Αιγαίο, ο κύριος όγκος όμως καταπλακώθηκε από πέτρες και χώματα και παρέμεινε εκεί. Πέρυσι το καλοκαίρι, δύτες της οργάνωσης Aegean Rebreath ανακάλυψαν την υποθαλάσσια χωματερή και οι ντροπιαστικές για την Άνδρο αλλά και τη χώρα εικόνες των «πλαστικών υφάλων» κυκλοφόρησαν σε όλο τον κόσμο. Η Ενωση Ανδριωτών της Ναυτιλίας (Andros Maritime Association) κινητοποιήθηκε παίρνοντας το θέμα… πατριωτικά και σε συνεργασία με την Aegean Rebreath και την εταιρεία ALS Maritime αποφάσισαν να προχωρήσουν σε καταγραφή της κατάστασης, προκειμένου να αναζητηθεί η καλύτερη δυνατή λύση. Στην πορεία το υπουργείο Περιβάλλοντος έθεσε υπό την αιγίδα του το εγχείρημα, ανακοινώνοντας ότι το Πράσινο Ταμείο θα συνδράμει αναλαμβάνοντας το κόστος των εργασιών.
Και φθάνουμε στο σήμερα. Από μεθαύριο συνεργείο της ALS Maritime θα εργαστεί για μια εβδομάδα στην περιοχή της υποθαλάσσιας χωματερής. «Θα γίνει τοπογραφική αποτύπωση του πυθμένα με ηχητική διασκόπησή του (sonar), ώστε να αποκτήσουμε μια τρισδιάστατη απεικόνιση της κατάστασης. Στόχος είναι να δούμε πώς έχει διαμορφωθεί ο χώρος μετά την κατακρήμνιση των πρανών», εξηγεί ο γενικός διευθυντής της ALS Maritime, Σπύρος Βολονάκης. «Επίσης θα κινηθούμε με ρομποτικό υποβρύχιο (ROV) σε όλη την περιοχή, ώστε να δούμε σε ποιο βάθος έχουν φθάσει τα σκουπίδια. Εκτιμούμε ότι ο κύριος όγκος βρίσκεται μέχρι τα 30 μέτρα αλλά εμείς θα κινηθούμε έως τα 50 μέτρα, περίπου ένα χιλιόμετρο από την ακτή και αν χρειαστεί και πιο βαθειά».
Το Σάββατο στην ομάδα θα προστεθεί και ομάδα δυτών της Aegean Rebreath, η οποία έχει αναλάβει και το συνολικό συντονισμό του εγχειρήματος. «Θα συμπληρώσουμε τις εργασίες της ALS κάνοντας υποβρύχια ογκομετρία. Πρέπει να αποτυπωθεί και ο όγκος της υποθαλάσσιας χωματερής, ώστε να έχουμε μια σαφή εικόνα για τον τρόπο που θα επιχειρήσουμε να την απομακρύνουμε», λέει ο επικεφαλής της οργάνωσης, Γιώργος Σαρελάκος. «Το πιθανότερο είναι ότι θα χρησιμοποιήσουμε συνδυαστικά διάφορες μεθόδους», προσθέτει ο κ. Βολονάκης, «με κύρια την αναρρόφηση των σκουπιδιών και τη μεταφορά τους στην επιφάνεια. Μετά βέβαια πρέπει να αποφασιστεί ποια θα είναι η σωστή μέθοδος διαχείρισής τους».
«Είναι ένα μοναδικό εγχείρημα, δεν υπάρχουν παραδείγματα ανάσυρσης από τη θάλασσα μιας ολόκληρης χωματερής. Γι αυτό και δεν υπάρχει στη βιβλιογραφία μια συγκεκριμένη, ενδεδειγμένη μέθοδος που να έχει δοκιμαστεί», καταλήγει ο κ. Σαρελάκος. «Αποτελεί μια πρόκληση για όλους μας σε εθνικό επίπεδο». Να σημειωθεί ότι διεθνή ΜΜΕ έχουν ζητήσει να καλύψουν τις εργασίες την επόμενη εβδομάδα, λόγω του αυξανόμενου ενδιαφέροντος που υπάρχει σε διεθνές επίπεδο για το θέμα της προστασίας του θαλάσσιου περιβάλλοντος.