ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ: Άγονες γραμμές και άγονες απαντήσεις

Το πλοίο Andros King που έχει ημερομηνία καθέλκυσης στις 14/12/2005. Σε αντίθεση με το πλοίο Blue Star Myconos που έχει βάσει πιστοποιητικού του ναυπηγείου Σκαραμαγκά ημερομηνία καθέλ΄κυσης 29/10/2002, ενώ το υπουργείο Ναυτιλίας στα χαρτιά του αναγράφει αορίστως 2005!!! Μήπως μπορεί κάποιος αρμόδιος στο υπουργείο Ναυτιλίας ή ο υπουργός, να πουν τι ισχύει και πως κατατάσσονται τα πλοία σε κατηγορίες στους καταλόγους τους;
Γράφει ο Ιωάννης Α. Μαλταμπές
Δικηγόρος, π. Έπαρχος Άνδρου
Στα νησιά, τον χειμώνα, μαθαίνεις να κοιτάζεις τη θάλασσα διαφορετικά. Παρακολουθείς τον καιρό, περιμένεις το καράβι, υπολογίζεις αν θα προλάβεις τον γιατρό, αν θα φτάσουν τα πράγματα στο μαγαζί, αν θα μπορέσει το παιδί σου να επιστρέψει. Η ακτοπλοϊκή σύνδεση μπαίνει στον καθημερινό προγραμματισμό μιας ολόκληρης οικογένειας. Κάποτε ορίζει και τα όριά του. Γι’ αυτό η λέξη «άγονη» με ενοχλεί όταν ξεχνάμε τι υπάρχει πίσω της. Μια γραμμή μπορεί να μην αποδίδει αρκετά εμπορικά. Οι τόποι όμως που εξυπηρετεί έχουν ανθρώπους, μόχθο και μέλλον.
Η Πολιτεία επιδοτεί αυτές τις συνδέσεις για να στηρίζει τη ζωή τους. Κάθε ευρώ αυτής της δαπάνης συνοδεύεται από ευθύνη απέναντι στον νησιώτη και στον φορολογούμενο. Οι νησιώτες δικαιούνται όλο τον χρόνο τακτική, αξιόπιστη και οικονομικά προσιτή συγκοινωνία, με ουσιαστικά ισότιμη πρόσβαση στην υγεία, στην εκπαίδευση, στην εργασία και στις δημόσιες υπηρεσίες, όπως οι κάτοικοι της ηπειρωτικής Ελλάδας και της Αθήνας. Η θάλασσα δεν μπορεί να γίνεται λόγος άνισης μεταχείρισης.
Η επιδότηση των αναγκαίων ακτοπλοϊκών συνδέσεων υπηρετεί αυτή την ισότητα και τη συνοχή της χώρας. Υπάρχει επιπλέον μια οφειλή αναγνώρισης προς τους τόπους αυτούς. Με τη φιλοξενία και την εργασία τους, οι νησιώτες συμβάλλουν στα τουριστικά έσοδα και στην εισροή πολύτιμου συναλλάγματος, ενώ οι τόποι τους σηκώνουν την πίεση στις υποδομές, στο νερό, στη στέγη και στο περιβάλλον.
Τα νησιά αποτελούν από τα πιο αναγνωρίσιμα σύμβολα της Ελλάδας στον κόσμο. Στα νησιά του Αιγαίου χτυπά η καρδιά του ελληνισμού. Η Πολιτεία οφείλει να στηρίζει τη ζωή τους και τον χειμώνα, όταν οι επισκέπτες έχουν φύγει και οι μόνιμοι κάτοικοι συνεχίζουν να κρατούν τους τόπους τους ζωντανούς.
Οι νησιώτες δεν μπορεί να περνούν τον χειμώνα στο έλεος της αδιαφάνειας. Ούτε να μένει αναπάντητη η υποψία ότι ακόμη και οι επιδοτούμενες ακτοπλοϊκές συνδέσεις υπηρετούν τη στήριξη ημετέρων. Όταν προσκομίζονται συγκεκριμένα στοιχεία που αμφισβητούν τη βάση μιας δημόσιας απόφασης, το Υπουργείο οφείλει να τα εξετάσει και να απαντήσει επί της ουσίας. Διαφορετικά, η σκιά της εύνοιας βαραίνει τη διαχείριση του δημόσιου χρήματος και κλονίζει την εμπιστοσύνη των πολιτών.
Με αυτή τη σκέψη αντιμετωπίζω την υπόθεση του Blue Star Myconos και της διαγωνιστικής διαδικασίας στην οποία συμμετείχε η εταιρεία Άνδρος Κινγκ, του ομίλου Golden Star Ferries των αδελφών Στεφάνου, με το Andros King. Η υπόθεση θέτει ένα ερώτημα που υπερβαίνει την επιχειρηματική διαφορά: πώς ελέγχει η Διοίκηση τα στοιχεία πάνω στα οποία στηρίζει την επιλογή της; Στο πιστοποιητικό του κατασκευαστή για το κύτος 1701, της 6ης Οκτωβρίου 2004, καταγράφεται επίπλευση στις 29 Οκτωβρίου 2002. Στο μεταγενέστερο πιστοποιητικό ανακαταμέτρησης, της 7ης Ιουνίου 2021, στο πεδίο του έτους καθέλκυσης αναγράφεται το 2005, μαζί με την ένδειξη «έτος ναυπήγησης: 2005».

Η διαφορά έχει σημασία, διότι το έτος καθέλκυσης επηρεάζει την ηλικιακή κατάταξη και τη σειρά αξιολόγησης των προσφορών. Η καταμέτρηση και η ανακαταμέτρηση έχουν τεχνικό αντικείμενο τη χωρητικότητα και τις σχετικές μετρήσεις. Η ιστορική εγγραφή της καθέλκυσης χρειάζεται τη δική της πηγή. Όταν μεταφέρεται από άλλο έγγραφο, είναι δευτερογενής ως προς αυτό το γεγονός.
Το ερώτημα επομένως αρχίζει από την ίδια τη διακήρυξη: γιατί επιλέχθηκε αυτό το δικαιολογητικό για την απόδειξη της ηλικίας και πώς ελέγχθηκε η πηγή της χρονολογίας του; Και γίνεται ακόμη πιο συγκεκριμένο μετά την προσκόμιση του εγγράφου του ναυπηγείου. Γιατί διατηρήθηκε το 2005; Ποια τεχνική και νομική κρίση εξηγεί την αντίφαση; Τι απάντησε η αρμόδια υπηρεσία στο αίτημα διόρθωσης ή ανάκλησης και ποιες συνέπειες εξέτασε για τον διαγωνισμό;
Το Υπουργείο επικαλείται την ισχύ του πιστοποιητικού, τους όρους της διακήρυξης και γνωμοδότηση του 2005. Η εταιρεία αντιτείνει ότι η γνωμοδότηση αφορά ειδική περίπτωση άλλου πλοίου και ότι υπάρχει μεταγενέστερη διευκρίνιση του συντάκτη της.
Ζητώ να παρουσιαστούν ολόκληρα τα κείμενα και η συγκεκριμένη αιτιολογία εφαρμογής τους στο Myconos. Η ουσιαστική απάντηση απαιτεί τα έγγραφα και την αξιολόγησή τους. Ως δικηγόρος γνωρίζω τη σημασία των διαδικασιών και τον σεβασμό που οφείλουμε στη δικαστική κρίση. Ως πολίτης, όμως, απαιτώ και από τη Διοίκηση να εξηγεί τις πράξεις της.
Η πολιτική ηγεσία έχει ευθύνη να εξασφαλίσει πραγματικό έλεγχο, να διορθωθεί κάθε ανακρίβεια που θα διαπιστωθεί και να εξεταστούν οι συνέπειές της. Η λογοδοσία δοκιμάζεται ακριβώς τη στιγμή που μια απάντηση γίνεται δυσάρεστη. Η αδικία αφήνει βαθύτερο αποτύπωμα όταν ο άνθρωπος αισθάνεται ότι δεν υπάρχει κανείς πρόθυμος να τον ακούσει.
Τότε γεννιέται η παραίτηση: «Έτσι γίνονται αυτά». Αυτή η φράση μικραίνει τη δημοκρατία μας. Για μένα, η χριστιανική συνείδηση συνδέει την αλήθεια με την ευθύνη απέναντι στον άλλον. Μας καλεί να εξετάζουμε έντιμα τα γεγονότα και να έχουμε το θάρρος της αποκατάστασης, ακόμη κι όταν το σφάλμα είναι δικό μας. Τις επόμενες ημέρες θα παρουσιάσω τα σχετικά έγγραφα και τις έγγραφες ενέργειες που θα ακολουθήσουν.
Θα ζητήσω συγκεκριμένες απαντήσεις και θα τις κρίνω με βάση τα στοιχεία. Όπου προκύπτουν σφάλματα, θα ζητώ τη διόρθωσή τους και τον έλεγχο των ευθυνών. Η θάλασσα μάς μαθαίνει πόση σημασία έχει να μπορείς να εμπιστευτείς εκείνον που κρατά το τιμόνι.
Το ίδιο χρειαζόμαστε και στη διακυβέρνηση του τόπου. Τα νησιά μας δικαιούνται ασφαλείς και αξιόπιστες συνδέσεις. Και η δημόσια ζωή μας χρειάζεται κανόνες που εφαρμόζονται, απαντήσεις που τεκμηριώνονται και ευθύνες που αναλαμβάνονται. Οι γραμμές μπορεί να λέγονται άγονες. Οι απαντήσεις της Πολιτείας δεν δικαιούνται να είναι.