Ηλεκτρονικές δημοπρασίες παραλιών: Τι έγινε στην Μύκονο, στη Σίφνο, στην Τήνο…
ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ – ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ
Οι δημοπρασίες
Στο τελικό στάδιο ολοκλήρωσης βρίσκονται οι ηλεκτρονικές δημοπρασίες για την εκμίσθωση παραλιών σε ολόκληρη τη χώρα, μια διαδικασία που κάθε χρόνο ανεβάζει την ένταση στον κλάδο της εστίασης και του τουρισμού. Πρόκειται για την περίοδο όπου οι επιχειρηματίες βρίσκονται κυριολεκτικά σε αναμμένα κάρβουνα, καθώς αγωνιούν είτε να διατηρήσουν τη δραστηριότητά τους για μία ακόμη τριετία στην παραλία που ήδη εκμεταλλεύονται, είτε να διεκδικήσουν για πρώτη φορά ένα κομμάτι αιγιαλού, ανοίγοντας τον δρόμο για νέους παίκτες στην αγορά. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον δεν λείπουν οι σκληρές συγκρούσεις που εκτυλίσσονται όχι σε αίθουσες συνεδριάσεων, αλλά μπροστά στις οθόνες των υπολογιστών.
Οι ενδιαφερόμενοι παρακολουθούν σε πραγματικό χρόνο την εξέλιξη της δημοπρασίας βλέποντας διαρκώς αν η προσφορά τους τούς κρατά εντός ή εκτός ανταγωνισμού. Το ιδιότυπο αυτό «παιχνίδι» διεξάγεται χωρίς να γνωρίζουν τι προσφέρουν οι αντίπαλοί τους. Το μόνο που αποκαλύπτεται είναι η θέση στην οποία κατατάσσονται κάθε στιγμή, γεγονός που συχνά πυροδοτεί διαδοχικές αυξήσεις και έντονο πλειοδοτικό πυρετό. Μέσα σε αυτή την τρέλα των προσφορών ξεχώρισε μια περίπτωση που αποτυπώνει το μέγεθος του ανταγωνισμού: στη Μύκονο ένα τμήμα μόλις 500 τ.μ. στην παραλία της Λιας «χτυπήθηκε» σχεδόν στο μισό εκατομμύριο ευρώ προκαλώντας αίσθηση στην αγορά.
Η Μύκονος
Αν η περίπτωση της Λιας προκαλεί απορία, οι συγκρίσεις με άλλες δημοπρασίες έρχονται να ενισχύσουν ακόμη περισσότερο το ερώτημα πώς φτάσαμε σχεδόν στο μισό εκατομμύριο ευρώ για 500 τ.μ. άμμου. Τα στοιχεία από τις φετινές δημοπρασίες για παραχωρήσεις αιγιαλού δείχνουν μια διαφορετική εικόνα, ακόμη και στην ίδια τη Μύκονο. Στην παραλία Ελιά, μία από τις πιο γνωστές και εμπορικές του νησιού, οι τιμές για δημοπρατούμενα τμήματα κινήθηκαν περίπου στις 46.900-46.980 ευρώ.
Αντίστοιχα, σε άλλες περιοχές της Μυκόνου όπως το Πλυντρί (Super Paradise), η τελική προσφορά έφτασε τις 88.302 ευρώ, ενώ στην Αγία Αννα διαμορφώθηκε κοντά στις 50.000 ευρώ. Στο Αγράρι το ποσό κινήθηκε χαμηλότερα, περίπου στις 14.000 ευρώ, ενώ σε άλλα σημεία της παραλίας Καλαφάτη κυμάνθηκε μεταξύ 15.000-49.000 ευρώ. Σημαντικό είναι ότι πρόκειται για δημοπρατούμενα τμήματα παραλίας και όχι για χώρους που βρίσκονται μπροστά από οργανωμένα beach bars, τα οποία λόγω δραστηριότητας και παροχών μπορούν να υποστηρίξουν υψηλότερες τιμές.
Η Σίφνος και η Τήνος
Στη Σίφνο, για παράδειγμα, η παραλία Βαθύ κατακυρώθηκε με περίπου7.800 ευρώ. Στην Τήνο, σε παραλίες όπως ο Αγιος Φωκάς, ο Αγιος Σώστης και ο Αγιος Ιωάννης Πόρτο, οι τιμές κυμάνθηκαν περίπου από 5.000 έως 15.000 ευρώ, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις έφτασαν έως και τις 20.000 ευρώ. Ακόμη και σε οργανωμένες παραλίες με τουριστική κίνηση, τα ποσά αυτά παραμένουν σε επίπεδα που συνδέονται με την πραγματική δυνατότητα εκμετάλλευσης και τα προσδοκώμενα έσοδα. Πρόκειται, δηλαδή, για μια αγορά που λειτουργεί με όρους πραγματικής οικονομίας.
Οι e-δημοπρασίες
Οι ηλεκτρονικές δημοπρασίες για την παραχώρηση χρήσης αιγιαλού και παραλίας εφαρμόστηκαν για πρώτη φορά το 2017, επιχειρώντας να βάλουν τάξη σε ένα πεδίο που για χρόνια λειτουργούσε με αδιαφανείς διαδικασίες και σημαντικές αποκλίσεις ως προς τα τιμήματα.
Σταδιακά, το μοντέλο επεκτάθηκε σε όλο και περισσότερες περιοχές της χώρας, καθιερώνοντας μια νέα κουλτούρα στη διαχείριση των παραλιών. Η μεγάλη τομή ήρθε το 2024, με την ψήφιση του Ν. 5092/2024, ο οποίος καθιέρωσε τις ηλεκτρονικές δημοπρασίες ως τον αποκλειστικό τρόπο παραχώρησης των λεγόμενων «ελεύθερων τμημάτων αιγιαλού». Πρόκειται για εκτάσεις που δεν παραχωρούνται απευθείας σε όμορες επιχειρήσεις όπως ξενοδοχεία ή beach bars, αλλά διατίθενται στην αγορά μέσω ανοιχτής διαδικασίας, όπου οποιοσδήποτε ενδιαφερόμενος μπορεί να συμμετάσχει.
Σήμερα, το σύστημα λειτουργεί πλήρως αυτοματοποιημένα, με τις δημοπρασίες να πραγματοποιούνται αποκλειστικά μέσω της ψηφιακής πλατφόρμας του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και της πύλης gov.gr.
Οι ενδιαφερόμενοι έχουν τη δυνατότητα να ενημερώνονται σε πραγματικό χρόνο για τις ενεργές διακηρύξεις, να καταθέτουν προσφορές και να παρακολουθούν την εξέλιξη της διαδικασίας. Παράλληλα, έχουν τεθεί συγκεκριμένοι όροι και περιορισμοί ως προς τη χρήση των παραχωρούμενων εκτάσεων, όπως η επιτρεπόμενη κάλυψη, ο αριθμός των ομπρελοκαθισμάτων και οι αποστάσεις, με στόχο να διασφαλιστεί ότι η εκμετάλλευση θα γίνεται εντός λογικού πλαισίου.
Ωστόσο, όπως δείχνουν και οι πιο πρόσφατες περιπτώσεις, η ύπαρξη του ψηφιακού συστήματος δεν σημαίνει απαραίτητα ότι τα τελικά αποτελέσματα κινούνται πάντα εντός της οικονομικής λογικής. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ο ανταγωνισμός, η στρατηγική των συμμετεχόντων και η επιδίωξη ελέγχου συγκεκριμένων σημείων οδηγούν σε τιμές που ξεφεύγουν από τα συνήθη δεδομένα της αγοράς, επαναφέροντας τη συζήτηση όχι για τη διαδικασία, αλλά για το ίδιο το αποτέλεσμα.