ΔΥΟ ΠΟΛΕΜΟΙ ΦΤΑΝΟΥΝ ΣΤΟ ΤΕΛΟΣ: Στo Ιράν και στην Ουκρανία…

Η αμερικανική πίεση στα Στενά του Ορμούζ στραγγαλίζει την οικονομία της Τεχεράνης, διαλύει τις πετρελαϊκές εξαγωγές και αναγκάζει το καθεστώς να αναζητήσει λύσεις όπως-όπως και ο Πούτιν δηλώνει πλέον ότι η σύγκρουση στην Ουκρανία «φθάνει στο τέλος της».

ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ «ΤΑ ΝΕΑ» & «ΤΟ ΒΗΜΑ»

ΤΟ ΙΡΑΝ ΑΝΑΖΗΤΑ ΕΠΕΙΓΟΝΤΩΣ ΛΥΣΗ

Το Ιράν βρίσκεται αντιμέτωπο με μία από τις σοβαρότερες οικονομικές και γεωπολιτικές κρίσεις της σύγχρονης ιστορίας του. Η σύγκρουση γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, η αμερικανική στρατιωτική πίεση και ο de facto ναυτικός αποκλεισμός που έχει επιβάλει η Ουάσιγκτον έχουν αρχίσει να στραγγαλίζουν την ιρανική οικονομία, χτυπώντας στο πιο ευαίσθητο σημείο της: τις εξαγωγές πετρελαίου.

Για δεκαετίες, το Ιράν στηριζόταν σχεδόν αποκλειστικά στις θαλάσσιες μεταφορές για να διοχετεύει το πετρέλαιό του στις διεθνείς αγορές και να εισάγει βασικά αγαθά, τρόφιμα και βιομηχανικό εξοπλισμό. Τώρα όμως, η γεωπολιτική πραγματικότητα αλλάζει δραματικά. Τα τάνκερ δυσκολεύονται να κινηθούν στην περιοχή, το κόστος μεταφοράς έχει εκτοξευθεί και η Τεχεράνη αναζητά απεγνωσμένα εναλλακτικές λύσεις ώστε να αποφύγει οικονομική ασφυξία.

Μέσα σε αυτό το σκηνικό, η Κίνα εξελίσσεται στον βασικό «σωλήνα οξυγόνου» του Ιράν. Η Τεχεράνη επιχειρεί να μεταφέρει ολοένα μεγαλύτερο μέρος του εμπορίου της μέσω χερσαίων διαδρόμων και κυρίως μέσω σιδηροδρομικών γραμμών που συνδέουν την Κίνα με το ιρανικό έδαφος. Οι εμπορευματικές αμαξοστοιχίες από την κινεζική πόλη Σιάν προς την Τεχεράνη έχουν αυξηθεί σημαντικά μετά την έναρξη του αποκλεισμού, καθώς το Ιράν προσπαθεί να παρακάμψει την αμερικανική πίεση στις θαλάσσιες οδούς.

Η μεταφορά μέσω σιδηροδρόμων, ωστόσο, δεν μπορεί να αντικαταστήσει την ισχύ της ναυτιλίας. Ένα μόνο εμπορικό πλοίο μεταφέρει χιλιάδες κοντέινερ, ενώ κάθε τρένο από την Κίνα προς το Ιράν μεταφέρει περίπου 50 κοντέινερ. Παρ’ όλα αυτά, για την Τεχεράνη ακόμη και αυτή η περιορισμένη δυνατότητα θεωρείται κρίσιμη για την επιβίωση.

Το οικονομικό κόστος είναι ήδη τεράστιο. Η τιμή μεταφοράς ενός κοντέινερ 40 ποδών μέσω της νέας διαδρομής έχει αυξηθεί περίπου κατά 40%, αγγίζοντας τα 7.000 δολάρια. Η άνοδος αυτή αντανακλά τόσο τη γεωπολιτική αβεβαιότητα όσο και την απότομη αύξηση της ζήτησης για χερσαίες μεταφορές.

Το μεγαλύτερο πρόβλημα για το Ιράν παραμένει το πετρέλαιο. Οι ενεργειακές εξαγωγές αποτελούν την καρδιά της ιρανικής οικονομίας και βασική πηγή σκληρού συναλλάγματος. Ο αμερικανικός αποκλεισμός έχει περιορίσει δραματικά τη δυνατότητα εξαγωγών, ενώ οι εγκαταστάσεις αποθήκευσης γεμίζουν επικίνδυνα. Αναλυτές εκτιμούν ότι οι εξαγωγές πετρελαίου έχουν μειωθεί έως και κατά 75%, προκαλώντας σοκ στα δημόσια οικονομικά της χώρας.

Οι συνέπειες αποτυπώνονται ήδη στο εσωτερικό μέτωπο. Το ιρανικό ριάλ καταρρέει, η εμπιστοσύνη στην οικονομία εξαφανίζεται και ο πληθωρισμός ξεπερνά πλέον το 65%. Η ισοτιμία έχει φτάσει σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα, με περίπου 1,8 εκατομμύρια ριάλ ανά δολάριο, δημιουργώντας εκρηκτικές κοινωνικές πιέσεις. Οι εισαγωγές βασικών αγαθών μειώνονται απότομα, ενώ ο φόβος ελλείψεων και κοινωνικής αναταραχής μεγαλώνει.

Το μεγάλο ερώτημα πλέον είναι αν αυτό το δίκτυο αρκεί για να κρατήσει όρθια την ιρανική οικονομία. Οι περισσότεροι αναλυτές συμφωνούν πως όχι — τουλάχιστον όχι σε βάθος χρόνου. Οι σιδηρόδρομοι και οι δρόμοι δεν μπορούν να αντικαταστήσουν τη δυναμική των θαλάσσιων εμπορικών οδών ούτε να στηρίξουν μόνοι τους μια οικονομία που βασίζεται σχεδόν μονοδιάστατα στις εξαγωγές ενέργειας.

ΠΟΥΤΙΝ: «ΝΟΜΙΖΩ ΠΩΣ Η ΣΥΓΚΡΟΥΣΗ ΜΕ ΤΗΝ ΟΥΚΡΑΝΙΑ ΦΤΑΝΕΙ ΣΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΗΣ»

«Νομίζω ότι η σύγκρουση με την Ουκρανία φτάνει στο τέλος της. Η ουκρανική πλευρά θα πρέπει να απαντήσει στην πρόταση που έγινε από τον πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών. Δυστυχώς μέχρι σήμερα δεν έχουμε λάβει καμιά πρόταση». Αυτά δήλωσε στους δημοσιογράφους ο Βλαντίμιρ Πούτιν και εξέφρασε ακόμα την ελπίδα ότι η σύγκρουση με το Ιράν θα τερματισθεί το συντομότερο δυνατόν, πρόσθεσε όμως ότι, αν αυτό δεν συμβεί, όλοι θα χάσουν.

Οι Financial Times έγραψαν την Πέμπτη ότι οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης προετοιμάζονται για ενδεχόμενες συνομιλίες. Ερωτηθείς αν είναι πρόθυμος να διεξαγάγει συνομιλίες με τους Ευρωπαίους, ο Ρώσος πρόεδρος δήλωσε ότι η προσωπικότητα που προτιμά είναι ο πρώην καγκελάριος της Γερμανίας, Γκέρχαρντ Σρέντερ.