ΚΑΡΧΑΡΙΕΣ: Που και ποια είδη έχουν καταγραφεί στην Ελλάδα, πως να αντιδράσουμε
Χάρτης περιοχών εμφάνισης καρχαριών στην Ελλάδα
Εδώ και χιλιάδες χρόνια, από την εποχή του Αριστοτέλη οι καρχαρίες βρίσκονται στις ελληνικές θάλασσες. Παρότι οι θεάσεις τους παραμένουν σχετικά σπάνιες για το ευρύ κοινό, οι καταγραφές δείχνουν ότι εξακολουθούν να αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι του θαλάσσιου οικοσυστήματος της χώρας.
Φέτος έχουν ήδη καταγραφεί οκτώ διαφορετικά είδη καρχαριών στις ελληνικές θάλασσες, με τους ειδικούς να επισημαίνουν ότι οι αριθμοί κινούνται στα ίδια επίπεδα με τα προηγούμενα χρόνια.
Την ίδια στιγμή, όμως, οι πληθυσμοί τους στη Μεσόγειο έχουν μειωθεί δραματικά τις τελευταίες δεκαετίες, κυρίως εξαιτίας της αλιείας και των ανθρώπινων δραστηριοτήτων.
Πόσο συχνά συναντάμε καρχαρίες στις ελληνικές θάλασσες και πώς πρέπει να αντιδράσουμε αν βρεθούμε πρόσωπο με πρόσωπο με έναν καρχαρία; Τι δεν πρέπει να κάνουμε; Είναι μύθος τελικά ότι οι καρχαρίες επιτίθενται στους ανθρώπους;
Στα ίδια επίπεδα η παρουσία καρχαριών στις ελληνικές θάλασσες
Μέσω του iefimerida, ο κ. Χρήστος Τακλής, θαλάσσιος βιολόγος και ιδρυτής της εταιρeίας Merman Conservation Expeditions Ltd, όπου συνεργάζεται με το shark in Greece και το soupia.gr, εξηγεί και απαντά στα ερωτήματα που τίθενται σχετικά με τους καρχαρίες στον θαλάσσιο χώρο της Ελλάδας.
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του shark in Greece, τα ποσοστά καταγραφών κινούνται περίπου στα ίδια επίπεδα τα τελευταία χρόνια. Φέτος δεν σημειώνεται κάποια μεγάλη αλλαγή τουλάχιστον σε ό,τι αφορά τους γαλάζιους καρχαρίες. Πέρσι τον Μάιο είχαμε σύνολο 13 καταγραφές και φέτος έχουμε 18.
Τα είδη καρχαριών στην Ελλάδα
Όπως αναφέρει ο κ. Τακλής, φέτος έχουν καταγραφεί 8 είδη. Από γαλάζιο καρχαρία, μέχρι γαλέο, σκυλόψαρο, εξαβρ;aγχιο, λευκό, μάκο και σταχτοκαρχαρία. «Τα είδη γενικά εναλλάσσονται. πέρσι είδαμε ζύγαινα, σφυροκέφαλο καρχαρία».
Οι καρχαρίες από την περίοδο του Αριστοτέλη
«Εδώ και χιλιάδες χρόνια τους έχουμε μόνιμα. Δυστυχώς όμως έχουν μειωθεί δραματικά», σημειώνει θαλάσσιος βιολόγος στο Iefimerida και συνεχίζει: «Στη Μεσόγειο παρατηρείται πάνω από 50% μείωση τις τελευταίες δεκαετίες. Τα αίτια είναι η κλιματική αλλαγή και φυσικά η αλίευση, όπου τα τελευταία 30 χρόνια προσπαθούμε να προστατεύσουμε τους καρχαρίες. Επιπλέον, τα δίκτυα, ή όταν κάποιοι «σηκώνουν» τους καρχαρίες πολύ γρήγορα από τα βαθιά νερά και ουσιαστικά «σκάνε». Με λίγα λόγια οι περισσότεροι παράγοντες κινούνται γύρω από την αλιεία και έπειτα είναι κάποιοι πολύ μικροί λόγοι».
Πώς πρέπει να αντιδράσουμε σε περίπτωση που δούμε καρχαρία
Σύμφωνα με τον κ. Τακλή, πρέπει να είμαστε ήρεμοι, να προσέχουμε τον καρχαρία, να τον βλέπουμε συνεχώς και να μην του γυρίσουμε την πλάτη μας. «Όσο μπορούμε απομακρυνόμαστε με ψυχραιμία. Σε περίπτωση που ο καρχαρίας αποφασίσει να μας πλησιάσει (δεν λέω να μας επιτεθεί γιατί είναι πολύ σπάνιο), απλώς απλώνουμε το χέρι και το διώχνουμε μακριά από το σώμα μας από το ρύγχος του. Δεν χρειάζεται κανένας πανικός, ούτε ακραίοι χειρισμοί όπως το να πετάξει κάποιος πέτρες στους καρχαρίες για να τρομάξουν, ή να προσπαθήσει να τον πιάσει από την ουρά. Όλα αυτά μπορεί να προκαλέσουν ατύχημα. Στη χώρα μας έχουμε να δούμε επίθεση και μάλιστα θανατηφόρα από το 1981», τονίζει στο iefimerida.
Τι ωθεί έναν καρχαρία στο να «επιτεθεί»
«Για παράδειγμα, αν ένας ψαροντουφεκάς που μπορεί να έχει τα ψάρια πάνω του, από τη μυρωδιά μπορεί να τον προσεγγιστεί ένας καρχαρίας, ή εκείνη τη στιγμή που κυνηγάει για να τραφεί να βρεθεί κάποιος και να είναι δίπλα του. Γι’ αυτό συνήθως όταν βλέπουμε καρχαρία και δεν ξέρει κάποιος πώς να ανταποκριθεί καλό είναι να βγει από το νερό. Ειδάλλως αν γνωρίζει μπορεί άνετα να ευχαριστηθεί αυτό το θέαμα, αν έχει εκπαιδεύσει τον εαυτό του», εξηγεί.
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, η Ελλάδα σε σύγκριση με άλλα μέρη στον κόσμο κινείται σε πολύ μικρά ποσοστά. Στις θεάσεις ακόμα και στην Ισπανία που είναι μεσογειακή χώρα έχουν πολύ πιο συχνές και ειδικά στα ρηχά νερά, ενώ στην χώρα μας τις περισσότερες τις έχουμε μέσω αλιείας παρότι κάποια μικρά καΐκια τους πιάνουν πολύ κοντά σε ακτές και παραλίες. «Γενικά οι εμφανίσεις είναι σπάνιες και γι’ αυτό ο κόσμος δεν ξέρει ότι οι καρχαρίες κολυμπούν πολύ πιο κοντά απ’ όσο νομίζουμε», λέει χαρακτηριστικά.