Η ΑΛΗΘΕΙΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΝΕΜΟΓΕΝΝΗΤΡΙΕΣ ΣΤΗΝ ΑΝΔΡΟ

Του Γιώργου Γιαννίκου

Μηχανολόγου – Ηλεκτρολόγου ΕΜΠ

Όπως όλα δείχνουν η βιομηχανία αιολικής ενέργειας έχει περάσει πλέον στην επόμενη φάση. Δεν παρασκευάζει πια ανεμογεννήτριες μικρού και μεσαίου μεγέθους ύψους 54 ή 74 μέτρων με μέγεθος φτερών 35 ή 50 μέτρων, αλλά μεγάλου μεγέθους ύψους πυλώνα μεγαλύτερου των 160 μέτρων, δηλαδή μήκος πτερύγων της τάξεως των 90 μετρων. Τι σημαίνει αυτό; Πως κάθε νέου τύπου ανεμογεννήτρια έχει ονομαστική ισχύ που κατά πολύ υπερβαίνει τα πέντε MW, με αυξητική τάση που θα φθάσει τα 7,5 MW ή και περισσότερο.

Αυτού του μεγέθους οι νέες ανεμογεννήτριες είναι σχεδιασμένες για να εγκαθίστανται σε περιοχές με ήπιο ανάγλυφο, κοντά σε αυτοκινητοδρόμους, ώστε να είναι δυνατή η μεταφορά τους στον τόπο εγκατάστασης. Γι’ αυτό ακριβώς το λόγο ο σχεδιασμός γίνεται για πολύ χαμηλότερη μέση ταχύτητα ανέμου, αλλά λόγω σχεδιασμού της μεγάλης επιφάνειας κάθε πτέρυγα το αποτέλεσμα είναι να παράγεται μεγάλης ισχύος ενέργεια.

Αυτονοήτως, με τα νέα δεδομένα, εγκαταλείπεται ο σχεδιασμός αιολικών σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας (ΑΣΠΗΕ) σε βουνά όπου για να καταστεί δυνατή η πρόσβαση πρέπει να γίνουν φαραωνικά έργα οδοποιίας, τα οποία είναι κοστοβόρα, οι ανεμογεννήτριες δύσκολα υλοποιούνται και συντηρούνται, αλλά και είναι ακόμα πιο δύσκολο να αδειοδοτηθούν.

Οι εταιρείες που κατέχουν σταθμούς κατασκευασμένους προ εικοσαετίας και πλέον σε βουνά με πολύ υψηλό δυναμικό αιολικό, παρότι μπορούν εύκολα να αδειοδοτήσουν την ανακατασκευή με μηχανές νέου τύπου και με δεδομένη την υφιστάμενη ηλεκτρική διασύνδεση με το δίκτυο του ΑΔΜΗΕ, αποτρέπονται εκ των πραγμάτων να προχωρήσουν. Μοιάζει αδύνατον να κατασκευάσουν νέα έργα οδοποιίας για την πρόσβαση στα σημεία, που είναι οι υπάρχουσες μηχανές και η πιθανότερη πρόβλεψη είναι η εγκατάλειψη και αποξήλωση των έργων αυτών, όταν κλείσει ο κύκλος ζωής τους. Δηλαδή σε 30 χρόνια περίπου. 

Αξίζει εδώ να αναφερθεί επιπλέον πως οι μεγάλοι κατασκευαστές  ανεμογεννητριών (VESTAS, ENERCON, GE, NORDEX κλπ, αλλά και οι κινέζοι κατασκευαστές) έχουν πάψει να κατασκευάζουν ανεμογεννήτριες κλάσης Α, κατάλληλες να αντέχουν σε ριπές ανέμου που μπορεί να ξεπερνούν τα 180km/h και περιορίζονται στην κατασκευή Α/Γ Κλάσεις B & C, που είναι ακατάλληλες για εγκατάσταση σε βουνά, αλλά μόνον σε περιοχές με ήπια ανάγλυφα.

Για να γίνει κατανοητή η αλλαγή ο σχεδιασμός των σύγχρονων ανεμογεννητριών δεν χρειάζεται πλέον ανέμους ισχυρούς, αλλά μέτριους, και απαιτούν εύκολη πρόσβαση, ώστε οι μηχανές να μπορούν να συντηρούνται ευκολότερα και να παράγουν την επιθυμητή ενέργεια, χωρίς τις καταστροφικές βλάβες από ακραία φυσικά φαινόμενα, (ριπές ανέμου >50 m/sec), που πλέον λόγω της κλιματικής αλλαγής έχουμε αρχίσει να τα συνηθίζουμε σαν κανονικότητα.

Ακόμα η σχετική τεχνολογία έχει προχωρήσει και υλοποιεί την κατασκευή θαλάσσιων αιολικών σταθμων τεράστιου μεγέθους, με Α/Γ 10 MW και πλέον, Ακριβώς γιατί η θαλάσσια πρόσβαση με μεγάλες φορτηγίδες είναι εύκολη και υποθαλάσσια σύνδεση με καλώδιο υψηλής τάσης μήκους κάποιων χιλιομέτρων έχει γίνει ρουτίνα.

Αυτός είναι ο λόγος που ο σχεδιασμός αιολικών σταθμών μεγάλου μεγέθους στην Άνδρο, όπως στον Καμπανό ή στην κεντρική Άνδρο, του ομίλου Κοπελούζου, που είχε απορριφθεί από το ΣτΕ έχουν πλέον εγκαταλειφθεί. Για τους ίδιους λόγους συνεβη το ίδιο και με τις ανεμογεννήτριες της Ακτίνας Λακωνίας της γαλλικής EDF στο Στενό, αλλά και με το έργο της Protergia του Μυτιλιναίου στη Νότια Άνδρο.

Κι όμως – με την υπάρχουσα άγνοια – οι έχοντες ελάχιστη σχέση με την τεχνολογία, αλλά πολύ μεγάλη σχέση με την κινδυνολογία, οικολογούντες και ανησυχούντες έχουν πάρει τα βουνά (και την Άνδρο φυσικά που και νησί και έχει και βουνά και επιπλέον έχει και απαγορευτικούς αέρηδες 8-9 μποφόρ) και κινητοποιούν όσους μπορούν και τρέχουν για να σωθούν… από κάτι που ΔΕΝ υπάρχει πια!!!

Είναι δηλαδή σαν να ξεκινούν κάποιοι σήμερα κινητοποιήσεις κατά των αυτοκινήτων με απλή βενζίνη, που ρυπαίνουν, ενώ έχουμε ήδη φτάσει στην τεχνολογία υβριδικών και ηλεκτρικών αυτοκινήτων, τα οποία δεν ρυπαίνουν καθόλου και επιπλέονκαι το κόστος τους πέφτει συνεχώς. Είναι ανέκδοτο κάποιοι να κινητοποιούνται λοιπόν για μια τεχνολογία αυτοκινήτων, που κυριάρχησε πριν 40 και 30 χρόνια, αλλά που σήμερα έχει σταματήσει να παράγεται!

Και το πιο αστείο είναι πως ειδικά στην Άνδρο οι οικολογούντες εκτός του ότι έχουν μείνει πίσω 20 χρόνια ως προς τη γνώση της τεχνολογίας των ανεμογεννητριών έχουν “ενεργοποιήσει” και μια πλαστή χαρτογράφηση σημείων που δείχνουν να “κινδυνεύουν” από τις ανεμογεννήτριες της προηγούμενης τεχνολογίας. Μια χαρτογράφηση που είναι έωλη 100%. Ο λόγος; Πρόκειται για αιτήσεις που έγιναν εδώ και 20-30 χρόνια, οι οποίες είτε ΑΠΟΡΡΊΦΘΗΚΑΝ για περιβαλλοντικούς λόγους από το ΣτΕ είτε δεν προχώρησαν ποτέ σε περιβαλλοντικές μελέτες γιατί οι υποβάλλοντες είδαν το άτοπο στις προηγούμενες απορρίψεις είτε δεν ενδιαφέρθηκαν οι αιτούντες ποτέ περαιτέρω για το θέμα.

Κι όμως οι οικολογούντες στο νησί τις θεωρούν “ενεργές” και τις έχουν αποτυπώσει και στον χάρτη!!! Σε σχετική ερώτηση που έγινε κάποια στιγμή σε μια “ενημερωτική ημερίδα” των οικολογούντων “γιατί θεωρούν “ενεργές” αιτήσεις που έχουν απορριφθεί από το ΣτΕ”, η απάντηση ήταν εξόχως εξωφρενική: “και που ξέρουμε αν κάποτε στο μέλλον κάποι άλλοι στο ΣτΕ δεν θα κρίνουν θετικά αυτά τα σημεία;”

Να λοιπόν που το μέλλον ήρθε. Ήδη περάσαμε στην επόμενη τεχνολογική φάση των ανεμογεννητριών και στην Άνδρο. Και αν και υπάρχουν εγκεκριμένες δύο αιτήσεις της εταιρείας ΔΕΗ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ (Καλυβάρι & Καμπανός) αυτές δεν προχωράνε εδώ και κάτι χρόνια, για τους ίδιους λόγους. Όμως το νησί σήμερα το “ξεσηκώνουν” αυτοί που εξακολουθούν να μάχονται σαν νέοι Δον Κιχώτες τους ανεμόμυλους της φαντασίας τους!!!

Αλλά ακόμα και ως προς τα δύο αιολικά έργα που υλοποιήθηκαν την τελευταία πενταετία, τα 15 MW στη νότια Άνδρο και τα 3 MW στο Καλυβάρι, ελάχιστοι τα είδαν και ενοχλήθηκαν, ούτε τον τουρισμό έθιξαν, ούτε την μελισσοκομία, όπως ισχυριζόντουσαν τότε, ούτε φυσικά και τα τρία ζευγάρια Σπιζαετών, που ενδημούν μέχρι σήμερα στο νησί. Επιτέλους, λοιπόν, να που το σύνθημα των ανησυχούντων “ελεύθερα βουνά χωρίς αιολικά” κατέστη πλέον αγωνιστικά ανεπίκαιρο μιας και το υλοποιούν οι ίδιοι οι κατασκευαστές ανεμογεννητριών, οι οποίοι προωθούν τις μεγάλες ανεμογεννήτριες τελευταίας τεχνολογίας… στις πεδιάδες!!!…