Ο ρόλος της αντιπολίτευσης και η ευθύνη της διοίκησης στην τοπική αυτοδιοίκηση
Γράφει ο Κυριάκος Α. Θωμάς
Οικονομολόγος, π. Δήμαρχος, π. Πρόεδρος ΔΣ Άνδρου
Η τοπική αυτοδιοίκηση είναι ο πιο άμεσος και κοντινός θεσμός στους πολίτες. Εκεί αποτυπώνεται καθημερινά η ποιότητα της δημοκρατίας, η αποτελεσματικότητα της πολιτικής και η πραγματική διάθεση για συμμετοχή και διάλογο. Σε αυτό το πλαίσιο, ο ρόλος της αντιπολίτευσης δεν είναι δευτερεύων ούτε διακοσμητικός. Είναι θεμελιώδης για την εξασφάλιση της διαφάνειας, της λογοδοσίας και της υγιούς λειτουργίας του δημοκρατικού πολιτεύματος.
Η αποστολή της αντιπολίτευσης
Η αντιπολίτευση οφείλει να παρακολουθεί το έργο της διοίκησης, να ελέγχει τη νομιμότητα των αποφάσεών της, να προτείνει εναλλακτικές πολιτικές και να εκπροσωπεί τους πολίτες που δεν εκφράζονται από την πλειοψηφία. Είναι θεσμικά κατοχυρωμένος θεματοφύλακας της δημοκρατίας, που στέκεται απέναντι σε κάθε αυθαιρεσία, κάθε μορφή αδιαφάνειας και κάθε απόπειρα φίμωσης ή παραπληροφόρησης. Παράλληλα, η αντιπολίτευση δεν έχει μόνο αρνητικό ρόλο, δεν είναι «μηχανισμός άρνησης». Έχει δημιουργικό και παραγωγικό χαρακτήρα, καθώς καταθέτει προτάσεις, προωθεί λύσεις και συμβάλλει σε συναινέσεις εκεί όπου υπάρχει κοινό συμφέρον.
Διοίκηση και αντιπολίτευση: συμπληρωματικοί ρόλοι
Η διοίκηση έχει το προβάδισμα στην υλοποίηση έργων και στον σχεδιασμό πολιτικών. Οφείλει να είναι ανοιχτή, διαφανής, να ακούει την κοινωνία και να επιτρέπει τη συμμετοχή των πολιτών στις αποφάσεις. Αντιθέτως, μια διοίκηση που λειτουργεί με κλειστές πόρτες και θυμάται τους πολίτες μόνο σε προεκλογικές περιόδους, ακυρώνει τον ίδιο τον θεσμό που υπηρετεί.
Απέναντι σε αυτό, η αντιπολίτευση έχει την αποστολή να ελέγχει, να πιέζει, να ασκεί κριτική, αλλά και να συμβάλλει δημιουργικά. Με τον τρόπο αυτό, οι δύο ρόλοι –διοίκηση και αντιπολίτευση– γίνονται συμπληρωματικοί, καθώς μέσα από τη σύνθεση και τη διαφωνία παράγεται το συλλογικό αποτέλεσμα για τον τόπο.
Η περίπτωση του Δήμου Άνδρου
Στην Άνδρο, η αντιπολίτευση έχει δώσει δείγματα υπευθυνότητας. Έχει υπερψηφίσει πάνω από το 90% των εισηγήσεων της διοίκησης, δείχνοντας διάθεση συναίνεσης και συνεργασίας. Υπερψηφίζει το τεχνικό πρόγραμμα του Δήμου, τις μελέτες, τις αναθέσεις και παρατάσεις των έργων κ.α.
Έχει κρατήσει απόλυτα υπεύθυνη στάση στο ζήτημα της natura και κυρίως στο Τοπικό Πολεοδομικό όπου μόνη της ζήτησε να συμμετέχει αναλαμβάνοντας μέρος της ευθύνης, κατέθεσε προτάσεις, ζητάει συνεχώς την ενημέρωση των πολιτών. Παράλληλα, έχει καταθέσει δεκάδες προτάσεις για όλα τα κρίσιμα θέματα που απασχολούν το νησί: από την καθημερινότητα και τις υποδομές έως τον προγραμματισμό αναπτυξιακών δράσεων.
Κι όμως, η διοίκηση δεν έχει αποδεχθεί ούτε μία πρόταση. Ούτε καν μπήκε στη διαδικασία να τις συζητήσει. Την ίδια στιγμή, η διοίκηση, φέρνει στο Δημοτικό Συμβούλιο θέματα που δεν μπορούν να τύχουν υπερψήφισης, είτε γιατί είναι νομικά έωλα (παράνομες δαπάνες, αδιαφανείς αναθέσεις), είτε γιατί είναι πολιτικά ατεκμηρίωτα (κυκλοφοριακές ρυθμίσεις χωρίς μελέτη, προϋπολογισμοί χωρίς ισοσκελισμένα έσοδα και έξοδα).
Αναπόφευκτα, τίθεται το ερώτημα: ποιος επιθυμεί πραγματικά τη συναίνεση; Η αντιπολίτευση που ψηφίζει τη συντριπτική πλειοψηφία των θεμάτων ή η διοίκηση που αρνείται ακόμη και τον διάλογο; Η διοίκηση οφείλει να αποδεχθεί ότι δεν έχει λάβει “λευκή επιταγή” απ’ τους πολίτες. Το οριακό εκλογικό αποτέλεσμα αποτελεί σαφές μήνυμα συνεργασίας, συνεννόησης και ελέγχου.
Η ευθύνη της διοίκησης
Η ευθύνη για την καλλιέργεια συναινετικού κλίματος ανήκει πρωτίστως στη διοίκηση. Εκείνη έχει την πρωτοβουλία των κινήσεων, εκείνη οφείλει να δημιουργεί το πεδίο συνεργασίας και πολιτικού πολιτισμού. Όταν όμως η πολιτική της συνοδεύεται από παραπληροφόρηση, προσβλητικούς χαρακτηρισμούς, μισές αλήθειες και αλαζονεία, τότε η ευθύνη αυτή παραμένει κενό γράμμα.
Ο πολιτικός λόγος της αντιπολίτευσης
Η αντιπολίτευση, από την πλευρά της, δεν καλλιεργεί αυταπάτες ούτε υπόσχεται «θαύματα» όταν έρθει στην εξουσία. Καταθέτει τις προτάσεις της τώρα, από τη θέση που κατέχει, και τις παραδίδει στη δημόσια κρίση των πολιτών. Αυτός είναι ο υπεύθυνος, ώριμος και πολιτισμένος αντιπολιτευτικός λόγος: συγκεκριμένος, διαφανής και ειλικρινής.
Συμπέρασμα
Η αντιπολίτευση δεν είναι πολυτέλεια, είναι προϋπόθεση της δημοκρατίας. Ο τρόπος με τον οποίο ασκεί τον ρόλο της μπορεί να αναβαθμίσει ή να υποβαθμίσει την πολιτική ζωή ενός τόπου. Στην Άνδρο, η αντιπολίτευση έχει αποδείξει έμπρακτα τη διάθεση για συναίνεση, υπευθυνότητα και προσφορά. Αντίθετα, η διοίκηση καλείται να αντιληφθεί ότι η πολιτική δεν είναι μονόλογος ούτε προσωπικό προνόμιο. Η δημοκρατία δεν λειτουργεί με αποκλεισμούς, ούτε με την αυταπάτη του «αλάθητου». Λειτουργεί με διάλογο, συμμετοχή και συνεργασία. Και αυτό είναι το πραγματικό στοίχημα για το μέλλον του τόπου μας.
Αυτά που συμβαίνουν στο νησί μας είναι για γέλια και για κλάματα! Αλληλοκατηγορίες, και πλήρη τοξικότητα με μια μεγάλη αντιπαράθεση έχει πέσει εδώ και καιρό!! Ενωθείτε όσο εφικτό είναι αυτό για το καλό τών προβλημάτων που υπάρχουν στο νησί εδώ και χρόνια!! Με μόνο την φαγωμαρα και τις αλληλοκατηγορίες δεν γίνεται τίποτα!! Όσο για την εξουσία και τις καρέκλες στον Δήμο προεκλογικά θα κριθείτε όλοι σας ,όπως και αυτοί που ξέρουν να πηδούν από τον εναν συνδυασμό στον άλλον. Κάνετε έργο για το νησί που δεν αξίζει να έχει αυτή θέση και την εικόνα στην τόσο προνομιακή θέση που βρίσκεται!! Ειρήνη ημίν