ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΖΑΓΑΝΙΑΡΗ: Σκουπίδια, ένα θέμα για το οποίο κανείς “οικολογών” ΔΕΝ μιλά! Γιατί άραγε;

ΑΝΟΙΧΤΗ ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΖΑΓΑΝΙΑΡΗ
Ανοιχτή επιστολή σε κάθε Ανδριώτισσα και κάθε Ανδριώτη
Υπάρχουν θέματα που γίνονται σημαίες. Υπάρχουν όμως και θέματα που παραμένουν εκεί, καθημερινά, επίμονα, ενοχλητικά -μέχρι που όλοι αρχίζουν να τα θεωρούν και να τα αντιμετωπίζουν ως φυσιολογικά. Το ζήτημα της διαχείρισης των απορριμμάτων στην Άνδρο ανήκει δυστυχώς στη δεύτερη κατηγορία.
Τα τελευταία χρόνια στο νησί έχει αναπτυχθεί -και δικαίως- ένας έντονος δημόσιος διάλογος γύρω από τις ανεμογεννήτριες, τη φέρουσα ικανότητα, το τοπίο, την προστασία του περιβάλλοντος και την αναπτυξιακή φυσιογνωμία της Άνδρου. Είναι μια συζήτηση που έχει θέση. Όμως προκύπτει ένα εύλογο ερώτημα: Πώς γίνεται να κινητοποιούμαστε τόσο έντονα για έναν κίνδυνο που θεωρούμε ότι έρχεται και να μην υπάρχει η ίδια ένταση για ένα πρόβλημα που βρίσκεται ήδη εδώ; Και μάλιστα για πολλά – πολλά χρόνια;
Γιατί τα σκουπίδια στην Άνδρο δεν είναι ένα νέο θέμα. Δεν είναι θεωρητική απειλή. Δεν είναι σενάριο. Είναι μια διαχρονική πραγματικότητα. Κι αυτό δεν το λέμε μόνο εμείς. Το έχουν πει τα δικαστήρια. Το έχουν πει, με δημόσιες παρεμβάσεις τους επιστήμονες και φορείς που έχουν πρωταγωνιστήσει και εξακολουθούν να πρωταγωνιστούν σε άλλες περιβαλλοντικές διεκδικήσεις. Το έχει πει ξεκάθαρα -πιο καθαρά δεν γίνεται- το Συμβούλιο της Επικρατείας, σχεδόν ΤΡΙΑΝΤΑ ΧΡΟΝΙΑ (1997) πριν: «… έχει μετατραπεί η όλη περιοχή και η ιδιαίτερης ομορφιάς παραλία σε έναν αχανή σκουπιδότοπο που προσβάλλει κάθε οικολογική έννοια και αποτελεί εστία μόλυνσης επικίνδυνη για την υγεία…». Αλλά δεν μίλησε κανείς…

Το 2011 η παράνομη χωματερή κατέρρευσε. Μια δυνατή νεροποντή την παρέσυρε στη θάλασσα. Τόνοι σκουπιδιών απλώθηκαν σε μια έκταση 200 στρεμμάτων στην παραλία του Σχινιά. Δύτες κατέγραψαν σε βίντεο την οικολογική καταστροφή. Περιβαλλοντικές οργανώσεις στο εξωτερικό ανέδειξαν το θέμα. Αλλά στο νησί άκρα του τάφου σιωπή…
Ο Σύλλογος Ζαγανιαριωτών Άνδρου «Η Ζαγορά» δεν εμφανίστηκε σήμερα στο θέμα. Εδώ και χρόνια έχουμε προχωρήσει σε πλήθος θεσμικών ενεργειών, όπως παρεμβάσεις με επιστολές και υπομνήματα και δικαστικές ενέργειες για να αναδειχτεί η ανάγκη να δοθεί μόνιμη και βιώσιμη λύση. Όχι επειδή το θέμα της διαχείρισης των απορριμμάτων αφορά το χωριό μας. Αλλά επειδή αφορά όλο το νησί.
Θέλουμε να το πούμε καθαρά: Η υπόθεση των σκουπιδιών δεν είναι υπόθεση της Σταυροπέδας. Δεν είναι υπόθεση των γύρω χωριών. Δεν είναι πρόβλημα λίγων ανθρώπων που «τυχαίνει να είναι κοντά». Είναι υπόθεση ολόκληρης της Άνδρου. Αφορά την εικόνα του νησιού. Αφορά την ποιότητα ζωής. Αφορά τη δημόσια υγεία. Αφορά τον τουρισμό. Αφορά το περιβάλλον. Αφορά την αξιοπιστία μας όταν μιλάμε για βιώσιμη ανάπτυξη.

Κι εδώ φτάνουμε στην ουσία της συζήτησης. Αν πράγματι πιστεύουμε ότι η Άνδρος είναι ένα νησί ιδιαίτερου φυσικού κάλους που πρέπει να προστατευθεί, τότε η προστασία δεν μπορεί να ενεργοποιείται επιλεκτικά. Δεν γίνεται να υπάρχει πανστρατιά για ένα περιβαλλοντικό θέμα και σιωπή για ένα άλλο. Δεν γίνεται να μιλάμε για φέρουσα ικανότητα και ταυτόχρονα να ανεχόμαστε μια κατάσταση που επί δεκαετίες εκθέτει το νησί. Δεν γίνεται να απαιτούμε σχεδιασμό για το αύριο και να αποδεχόμαστε την αδράνεια για το σήμερα.
Το ζήτημα της διαχείρισης των απορριμμάτων δεν χρειάζεται άλλες διαπιστώσεις. Χρειάζεται χρονοδιάγραμμα. Χρειάζεται λογοδοσία. Χρειάζεται πίεση. Και κυρίως χρειάζεται η ίδια συλλογική αποφασιστικότητα που βλέπουμε να εκδηλώνεται σε άλλα περιβαλλοντικά ζητήματα.
Γιατί η Άνδρος δεν θα κριθεί μόνο από το αν απέτρεψε κάτι που φοβήθηκε. Θα κριθεί και από το αν έλυσε αυτό που γνώριζε πολύ καλά.
Με εκτίμηση
Το Διοικητικό Συμβούλιο του Συλλόγου Ζαγανιαριωτών
ΣΧΟΛΙΟ “ΕΝ ΑΝΔΡΩ”

Τον Νοέμβριο του 2024 υπογράφηκε σύμβαση και ανατέθηκε σε εταιρεία η κατασκευή του ΧΥΤΥ Άνδρου. Σχεδόν δυο χρόνια μετά δεν έχει γίνει το παραμικρό. Αλλά δεν μιλάει κανείς…
Ο Σύλλογος Ζαγανιάρη επισημαίνει πολύ σωστά δύο θέματα.
- Το πρώτο: “Πώς γίνεται να κινητοποιούμαστε τόσο έντονα για έναν κίνδυνο που θεωρούμε ότι έρχεται και να μην υπάρχει η ίδια ένταση για ένα πρόβλημα που βρίσκεται ήδη εδώ;” Ο κίνδυνος που θεωρούμε ότι έρχεται – ποπως επισημαίνει ο Σύλλογος – είναι οι ανεμογεννήτριες. Και ο κίνδυνος που είναι εδώ χρόνια τώρα και δεν απασχολεί – όπως σημειώνει και πάλι ο Σύλλογος – είναι τα σκουπίδια, που σωρεύονται ανεξέλεγκτα και καίγονται επίσης ανεξέλεγκτα στην Σταυροπέδα.
- Το δεύτερο: “Τον Νοέμβριο του 2024 υπογράφηκε σύμβαση και ανατέθηκε σε εταιρεία η κατασκευή του ΧΥΤΥ Άνδρου. Σχεδόν δυο χρόνια μετά δεν έχει γίνει το παραμικρό. Αλλά δεν μιλάει κανείς… Το ζήτημα της διαχείρισης των απορριμμάτων δεν χρειάζεται άλλες διαπιστώσεις. Χρειάζεται χρονοδιάγραμμα. Χρειάζεται λογοδοσία. Χρειάζεται πίεση. Και κυρίως χρειάζεται η ίδια συλλογική αποφασιστικότητα που βλέπουμε να εκδηλώνεται σε άλλα περιβαλλοντικά ζητήματα.”

Η απάντηση στο πρώτο ερώτημα-θέμα ξεκινά με την διαπίστωση των ίδιων των κατοίκων πως: “Η Άνδρος δεν θα κριθεί μόνο από το αν απέτρεψε κάτι που φοβήθηκε. Θα κριθεί και από το αν έλυσε αυτό που γνώριζε πολύ καλά.” Δηλαδή, φοβήθηκε τις ανεμογεννήτριες που ακόμα δεν ξέρει ή υποθέτει τις θα γίνει, αλλά αδιαφορεί γι’ αυτό που συμβαίνει και την καταστρέφει πρακτικά καθημερινά. Με άλλα λόγια: τον κίνδυνο και την καταστροφή με την οποία εξοικειωθήκαμε δεν μάς τρομάζει πια. Αυτό τα λέει όλα.
Το δεύτερο θέμα, ενώ πολύ σωστά το επισημαίνουν όταν λένε “χρειάζεται χρονοδιάγραμμα. Χρειάζεται λογοδοσία. Χρειάζεται πίεση. Και κυρίως χρειάζεται η ίδια συλλογική αποφασιστικότητα…”, δεν εξηγούν ποιος έχει ευθύνη για το χρονοδιάγραμμα που δεν υπάρχει; Ποιος πρέπει να λογοδοτήσει για το ότι δεν έχει ΤΙΠΟΤΑ εδώ και δύο χρόνια; Ποιους πρέπει να πιέσουν ή να πιέσουμε για να γίνει το έργο; Στα δικά τους ερωτήματα πλανιέται μια αοριστία που έρχεται και δένει με την αδιαφορία των υπολοίπων. Δυστυχώς. Αν οι ίδιοι ΔΕΝ μπορούν να βρουν ΠΟΙΟΣ πρέπει να λογοδοτήσει που δεν έγινε ΤΙΠΟΤΑ εδώ και δύο χρόνια που υπογράφηκε η σύμβαση, αν οι ίδιοι ΔΕΝ μπορούν να χρεώσουν για την αβελτηρία ΚΑΠΟΙΟΝ τότε ας μην περιμένουν από τους άλλους να τους τον ονομάσουν και να χρεώσουν το κόστος ώστε να υπάρξει πίεση. Σε αυτό το νησί: “ΤΟΝ ΞΕΡΟΥΜΕ ΤΟΝ ΕΝΟΧΟ/ ΚΙ ΕΙΝΑΙ ΓΝΩΣΤΗ Η ΑΙΤΙΑ”…
Ολα εχουν ονοματεπωνυμο και ιθυνοντες! Το εργο του νεου ΧΥΤΥ εχει συμβασιοποιηθεί σε εργολάβο , στο τέλος της προηγουμενης αυτοδιοικητικης θητειας απο την Περιφερεια και τον ΦΟΔΣΑ. Η καΕπαρχος εχει κατι να μας πει γιατι δεν ξεκινάει?Τι μας αποκρύπτει???
Αρα δεν υπέγραψε ποτέ ο σημερινός δήμαρχος Άνδρου την σύμβαση; Μόνο η έπαρχος. Και η φωτογραφία ήταν ψεύτικη; Και καλά οι ανακοινώσεις του σημερινού δημάρχου Άνδρου πριν δύο χρόνια για το “επικείμενο μεγάλο έργο” ήταν για λογαριασμό του επαρχείου; Δεν το ξέραμε το μάθαμε κι αυτό. Δηλαδή, ο σημερινός δήμαρχος, που υπέγραψε την σύμβαση του έργου πριν δύο χρόνια την υπέγραψε για λογαριασμό του προηγουμένου; Μπράβο του. Και γιατί πανηγύριζε; Για λογαριασμό του προηγουμένου δημάρχου ή της Επάρχου. Και πως γίνεται στην Τήνο κι έτρεξε για να γίνει ο σημερινός δήμαρχος Παναγιώτης Κροντηράς; Περίεργο;
Συνεπώς ας περιμένουμε την έπαρχο, όταν την βρείτε, και τον προηγούμενο, όταν τον συναντήσετε, να τους ρωτήσετε γιατί το έργο που αφορά τον Δήμο Άνδρου (που κάνει και την αποκομιδή) δεν προχωρά. Προς θεού μην ενοχλήσετε τον σημερινό δήμαρχο. Αυτός απλά προεδρεύει. Ευτυχώς, λοιπόν, που είστε κι εσείς και μάθαμε τον “υπεύθυνο”.
Δεν υπαρχει επιλεκτικη εγρηγορση. Απλως δεν ειναι ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟ να ασχολουνται ΟΛΟΙ με ΟΛΑ. Ας δημιουργηθει μια δευτερη ομαδα που θα ασχολειται με το Ζαγανιαρη και το ΧΥΤΥ, μια τριτη ομαδα με το θεμα της αναρχης δομησης, της ανυπαρκτης διαχειρισης νερου κ.ο.κ.
Αν περιμενετε απο ανθρωπους που εν τελει οικτηρειτε (τους “οικολογους οπως αναφερεται στην επιστολη, “οικολογουντες” οπως λετε εσεις) να λυσουν ολα τα προβληματα του νησιου, μαλλον εν τελει τους θεωρειτε ικανους να το κανουν.
Και να σας πω την ταπεινη μου αποψη; Δεν ενοχλει ο ακτιβισμος, επειδη γινεται επιλεκτικα. Ενοχλει γιατι μας φερνει αντιμετωπους με την δικη μας αδρανεια. Και αντι να περασουν οι υπολοιποι στην δραση, απλα διασυρουν ανθρωπους που ηδη το κανουν. Αν ΑΥΤΟ δεν ειναι μικροπολιτικη τοτε ΤΙ ΕΙΝΑΙ;
δεν κρινομαστε απο την σταση που κραταμε απεναντι στην σταση των αλλων, αλλα απο την σταση που κραταμε οι ιδιοι.
Σας ευχαριστούμε για τον διάλογο. Επιτρέψτε μας να έχουμε διαφορετική εμπειρία για τους ακτιβιστές όπως τους λέτε εσείς. Και ίσως και για μερικούς και για τις μεθόδους και τα κίνητρα τους. Κρατήστε ότι στάση θέλετε εσείς για τον εαυτό σας. Ας κρατήσουμε κι εμείς τις επιφυλάξεις μας για τον ακτιβισμό που γνωρίσαμε και ζήσαμε.
Ενδιαφερουσα η επιστολη, αλλα κινειται γυρω απο τη ρητορικη “για την Κυπρο δεν λετε, για την Μαρφιν δεν λετε”. Και θα εξηγησω την αστοχια.
Οι κινητοποιησεις για τις ανεμογεννητριες στην Ανδρο, ειναι απο τις πιο χλιαρες και λιγοτερο μαζικες σε πανελλαδικο επιπεδο. Επρεπε να φτασει ο κομπος στο χτενι και να εξαιρεθει η Ανδρος και εν μερει η Ναξος απο το νεο πλαισιο για να φιλοτιμηθουν καποιοι συλλογοι να υπογραψουν σε ψηφισματα κλπ.
Αυτοι οι οικολογοι (που ακουγεται και καπως εριστικο να ονομαζεις ετσι ενεργους πολιτες, να τους κολλας δηλαδη μια ταμπελα, που υπονοεις οτι ειναι και δηθεν) προσπαθουν τοσο καιρο να ενεργοποιησουν την πληρως κοιμισμενη κοινωνια της Ανδρου (υπνε που παιρνεις τα παιδια παρε και το δικο μας…) και σε ανταλλαγμα? Υβριζονται, γελοιοποιουνται και σερνονται και στα δικαστηρια. Εν προκειμενω καποιοι συλλογοι τους ζητανε και τα ρεστα που δεν ασχοληθηκαν περισσοτερο με το δικο τους ζητημα. Ελλας το μεγαλειο σου!
Σε δευτερο χρονο θα ηθελα να αναφερθω στην συγκριση ασχετων πραγματων. Το θεμα του ΧΥΤΥ αφορα την αδρανεια του Δημου και την αχαρακτηριστη απαθεια των Δημοτικων συμβουλων της Υδρουσας . ΛΥΝΕΤΑΙ αρα σε τοπικο επιπεδο, ακομα και επιλεγοντας που θα ριξουμε την ψηφο μας. Για παραδειγμα θα μπορουσαμε να μην ψηφιζουμε αχρηστες Δημοτικες Αρχες.
Απο την αλλη, το θεμα των ανεμογεννητριων ειναι ιδιαιτερως περιπλοκο και εντασσεται σε μια ευρυτερη πολιτικη που προωθειται απο την Ε.Ε. Θελει πραγματικα να ξοδεψεις χρονο και χρημα για να δημιουργησεις μια αποτελεσματικη αντιδραση. Και το βασικοτερο πρεπει να ενεργοποιησεις τους χρονια αδρανεις κατοικους τους νησιου. Που η φιλοσοφια τους καθρεφτιζεται ακριβως στην επιστολη που δημοσιευσατε απο τον Συλλογο του Ζαγανιαρη. Χιλια δικια εχουν οι ανθρωποι, αλλα δεν κανουν focus εκει που πρεπει.
Η ισχυς εν τη ενωσει λενε, και μαλλον στην Ανδρο, ουτε στα ονειρα μας….
Πολύ καλά τα λέτε. Μια διαφωνία. Δεν βλέπω να υβρίζονται οι ¨οικολογούντες”. Αντιθέτως τους βλέπω πρόθυμους να χαρακτηρίσουν και να βρίσουν αυτοί με όποιον διαφωνούν. Δεν χρειάζονται λεπτομέρειες είναι γνωστά πολλά περιστατικά. Θυμάμαι πρόχειρα στο Γαύριο με την άφιξη των πρώτων ανεμογεννητριών στο Καλυβάρι το τι υβρεολόγιο κραύγαζαν κατά πολίτη που απλώς παρακολουθούσε. Αν αυτοί είναι οι ενεργοί πολίτες τότε τι να πούμε;
Το ότι οι κάτοικοι του Ζαγανιάρη θέτουν το θέμα: γιατί τόση ένταση από κάποιους από αυτούς για κάτι που δεν υπάρχει ακόμα τίποτα χειροπιαστό, ενώ σιωπούν κραυγαλέα για τα σκουπίδια όπου υπάρχει ανοιχτή πληγή και καταστροφή του περιβάλλοντος σε όλη την περιοχή του Ζαγανιάρη και της Χώρας, αλλά και του ιστορικού Στρόφιλα, είναι ένα ζήτημα που το αντιπαρέρχεστε πάρα πολύ εύκολα. Γιατί άραγε προσπερνάτε κι εσείς έτσι εύκολα την επιλεκτική περιβαλλοντική εγρήγορση κάποιων. Όποιος είναι οικολόγος είναι και για τις μελλοντικές απειλές, αλλά και για τις σημερινές καταστροφές. Διαφορετικά κάνει ΠΟΛΙΤΙΚΗ. Τι είδους πολιτική κάνει σκεδτείτε το. Αλλά ξέρω πως κάνει ΠΟΛΙΤΙΚΗ χωρίς αρχές όταν κυνηγά μελλοντικούς φόβους, ενώ επιλέγει να αγνοεί το καταστροφικό παρόν.
Αυτά. Και με την συμπάθεια μας για όσα λέτε…