ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΟ: «ΕΤΣΙ ΑΝΑΚΑΛΥΨΑ ΤΟ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ ΑΡΧΑΙΟ ΝΑΥΑΓΙΟ ΤΗΣ ΑΝΔΡΟΥ!…»

Φωτογραφία από την κατάδυση για την υπόδειξη του αρχαίου ναυαγίου στην Άνδρο.

Του Δημοσθένη Αδάμη

Ήταν πίσω στο 2018. Για μια ακόμα φορά βρέθηκα στην θάλασσα, για να εξασκήσω το αγαπημένο μου χόμπι: το ψαροντούφεκο! Ψαρεύοντας περίπου 2 ώρες, δεν είχα καταφέρει να δω κάτι αξιόλογο και πριν φύγω αποφασίζω να κάνω μια τελευταία βουτιά βαθύτερα.

Φτάνοντας σχεδόν στον βυθό, βλέπω μια ωραία στήρα να κινείται στα τελευταία βράχια πριν την άμμο και να φεύγει προς το πέλαγος. Αποφασίζω να ακολουθήσω το ψάρι που κινείται πάνω από την άμμο. Και τότε συνέβη αυτό που δεν είχα φανταστεί ποτέ ότι θα συμβεί. Ξαφνικά μπροστά μου ήταν ένα εντυπωσιακό ναυάγιο!

Το ψάρι με είχε οδηγήσει τελικά σε ένα πολύ εντυπωσιακό ναυάγιο, που φαινόταν να μετρούσε χιλιετίες στη θάλασσα, αφού το κουφάρι του ξύλινου πλοίου είχε λιώσει και πλέον και είχε απομείνει στον βυθό μόνο το εμπόρευμα του, όπως αυτό είχε φορτωθεί!

Ένα εντυπωσιακό φορτίο, με πολλές εκατοντάδες αμφορείς στιβαγμένους στο σχήμα του αμπαριού, που αποτελούσε πλέον αναπόσπαστο κομμάτι του βυθού! Το πλήθος των αμφορέων αλλά και το γεγονός ότι ήταν άθικτοι, με έκανε να πιστεύω ότι το ναυάγιο δεν είχε συληθεί ποτέ και έτσι πιθανώς η επιστημονική και άλλη αξία του να ήταν ανεκτίμητη!

Το 2021 αποφάσισα να ενημερώσω την Εφορεία Εναλίων Αρχαιοτήτων. Με άκουσαν προσεκτικά και με έχρισαν «προστάτη του ναυαγίου», αφού ήμουν ο μόνος που γνώριζε την τοποθεσία του.

Επί 5 χρόνια έκανα ότι μπορούσα να σπρώξω μαζί τους τις διαδικασίες για να υπάρξει έγκριση για χρηματοδότηση της όλης αρχαιολογικής επιχείρησης. Είχα μερικές φορές κουραστεί και είχα προτείνει να χρηματοδοτήσω ο ίδιος την πρώτη κατάδυση για να γίνει η εκτίμηση.

Τελικά, το καλοκαίρι του 2025 βγήκε η έγκριση και οδήγησα τους αρχαιολόγους στην τοποθεσία του ναυαγίου για μια πρώτη εκτίμηση. Και προχθές, καλοκαίρι του 2026,  η Εφορία Ενάλιων Αρχαιοτήτων του υπουργείου Πολιτισμού εξέδωσε το πρώτο επίσημο δελτίο τύπου που μιλά για μια συνολική εκτίμηση – μέσω του φορτίου των αμφορέων –  «ενός πολύ σημαντικού εμπορικού ναυαγίου που συνέβη στα τέλη του 5ου και τις αρχές του 4ου αιώνα π. Χ., το οποίο μπορεί να προσφέρει και άλλες ενδιαφέρουσες πληροφορίες τόσο για το φορτίο του όσο και για την προέλευσή του κατά τους ύστερους κλασσικούς χρόνους».

ΥΣΤΕΡΟΓΡΑΦΟ: Ως ανδριώτης, ως άνθρωπος της θάλασσας, αλλά και ως Έλληνας αισθάνομαι ιδιαίτερη ικανοποίηση που συνεισέφερα προσωπικά στην εύρεση του αρχαίου ναυαγίου του νησιού μας. Και προχθές μετά την επίσημη ανακοίνωση του υπουργείου Πολιτισμού ήρθα σε επικοινωνία με τον διαχειριστή του Εν Άνδρω, Διαμαντή Μπασαντή, με στόχο να πω δύο λόγια γι’ αυτή την ανεπανάληπτη εμπειρία που είχα συμβάλλοντας ώστε η Εφορία Ενάλιων Αρχαιοτήτων του ΥΠΠΟ να ξεκινήσει την έρευνα για την πλήρη αξιοποίηση του αρχαίου ναυαγίου της Άνδρου.