ΔΙΑΛΟΓΟΣ ΕΙΔΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΝΕΜΟΓΕΝΝΗΤΡΙΕΣ ΣΤΗΝ ΑΝΔΡΟ

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Λάβαμε ένα λίαν αναλυτικό άρθρο του ειδικού επί του θέματος των ανεμογεννητρίων Φ.Α.Κ. ως σχόλιο. Το ανεβάζουμε ως άρθρο γιατί αναλύει με εξαιρετική λεπτομέρεια όλα τα στοιχεία του νέου Χωροταξικού Σχεδιασμού για τις ΑΠΕ, που ενέκρινε το υπουργείο Περιβάλλοντος και εξετάζει ότι έχει γίνει μέχρι σήμερα στην Άνδρο. Αναλύει όλες τις διαθέσιμες αιτήσεις για όλες τις περιοχές του νησιού που έχουν συζητηθεί και προβαίνει και σε εκτιμήσεις για το τι μπορεί να γίνει από εδώ και πέρα.

Το συμπέρασμα του – μετά εξονυχιστική ανάλυση για κάθε αίτηση – είναι πως για την Άνδρο υπάρχει ένα “παράδοξο”, ενώ χαρακτηρίζεται «κατάλληλη» σε επίπεδο δημοτικών ενοτήτων, τα περισσότερα σημεία της είναι ιδιαίτερα δύσκολο να αδειοδοτηθούν. Η αποτίμηση του είναι πως με το νέο χωροταξικό δεν σημαίνει ότι έρχονται αυτομάτως δεκάδες νέες ανεμογεννήτριες. Αλλά επίσης δεν σημαίνει ότι η Άνδρος προστατεύθηκε από τις ανεμογεννήτριες.

Θέσαμε το άρθρο υπόψη του ειδικού συνεργάτη μας Γιώργου Γιαννίκου ώστε να σχολιάσει την εξαιρετικά λεπτομερή ανάλυση του αναγνώστη μας και να έχουμε έναν πλήρη διάλογο ειδικών επί ενός θέματος που απασχολεί το νησί και πάλι μετά από αρκετά χρόνια. Παραθέτουμε τον σχολιασμό του μηχανολόγου-ηλεκτρολόγου ΕΜΠ Γιώργου Γιαννίκου, αλλά και την πλήρη ανάλυση ακολούθως του αναγνώστη μας Φ.Α.Κ. ώστε οι αναγνώστες μας να αποκτήσουν μια σφαιρική διάσταση του τι λένε οι ειδικοί επί του θέματος και κατά πόσο κινδυνεύει η Άνδρος από τις ανεμογεννήτριες.

“ΕΝ ΑΝΔΡΩ”

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΓΙΩΡΓΟΥ ΓΙΑΝΝΙΚΟΥ

Εξαιρετικά τεκμηριωμένο και ακριβές το άρθρο του αναγνώστη σας Φ.Α.Κ. Επικουρικά αναφέρω τα εξής:

• Το έργο στη βόρεια Άνδρο, με τις 52 ανεμογεννήτριες ισχύος 2,3 MW έκαστη, είναι αδειοδοτημένο για μηχανές ENERCON E 70, οι οποίες έχουν από πενταετίας καταργηθεί και είναι εκτός γραμμής παραγωγής. Το μήκος των πτερύγων των μηχανών αυτών είναι 35 m. Για να εγκατασταθεί οποιαδήποτε νέα μηχανή, θα πρέπει να γίνει τροποποίηση των περιβαλλοντικών μελετών και σχεδιασμός νέας οδοποιίας, ώστε να μπορούν οι νέες μηχανές να  να μεταφερθούν στις αδειοδοτημένες θέσεις. Ο  Ο νέος σχεδιασμός θα πρέπει να γίνει για 25 – 30 μηχανές, οπότε όλες οι απαιτούμενες εγκρίσεις πρέπει να βγουν από την αρχή.

• Το ίδιο ισχύει για τις 38 ανεμογεννήτριες του ομίλου Κοπελούζου στην κεντρική Άνδρο. Οι μελέτες που έχουν εκπονηθεί και έχουν αδειοδοτική ωριμότητα, αφορούν ανεμογεννήτριες VESTAS V-90, ισχύος 3 MW, με μήκος πτερύγων 45 m. Και για αυτές τις μηχανές ισχύει ότι είναι εκτός γραμμής παραγωγής. Για οποιαδήποτε νέου τύπου μηχανή που μπορεί να προταθεί, θα πρέπει να γίνει πλήρης ανασχεδιασμός των μελετών οδοποιΐας, κάτι που επιβάλλει αναθεώρηση της ΜΠΕ, σύμφωνα πλέον με τα νέα ισχύοντα.

Σε προηγούμενο σχόλιο αναγνώστη αναφέρθηκε ότι μπορούν να εγκατασταθούν ανακατασκευασμένες (refurbished) ΑΓ VESTAS V90, οι οποίες όμως δεν είναι χρηματοδοτήσιμες (bankable) από τις τράπεζες.

• Για το έργο Ράχη – Ξηροκομπι της PROTERGIA, γνωρίζω ότι έχει εγκαταλειφθεί, γιατί δεν μπορεί να ξεπεράσει το σκόπελο της νέας αδειοδότησης.

• Ομοίως έχει εγκαταλειφθεί το έργο της EDF-ΑΚΤΙΝΑ ΛΑΚΩΝΙΑΣ στην ίδια περιοχή. 

Επιμένω λοιπόν ότι θεωρητικά μπορούν να αδειοδοτηθούν τα έργα της ΔΕΗ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ στην  βόρεια Άνδρο και της DAMCO στην κεντρική Άνδρο, όμως τα προβλήματα αδειοδότησης, οι δυσκολίες επαναχάραξης δρόμων για μεταφορά των νέων πολύ μεγάλων πτερυγίων, που θα αντιμετωπίσουν, αλλά και οι δικαιολογημένες σχετικές προσφυγές στο ΣτΕ, που ήδη υπάρχουν και θα ακολουθήσουν, θα οδηγήσουν κατά πάσα βεβαιότητα την όλη προσπάθεια σε ναυάγιο. Άρα, η νέα τεχνολογία των ανεμογεννητριών, που συνέβη, θέτει την Άνδρο εκτός της διαδικασίας εγκατάστασης νέων ανεμογεννητριών.

Γ.Γιαννίκος

ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΕΛΕΤΗΤΗ Φ.Α.ΚΟΡΚ.

Το νέο χωροταξικό για τις ΑΠΕ μόλις θεσμοθετήθηκε, στις 19 Αυγούστου 2026. Μια σημαντική διευκρίνιση: δεν πρόκειται για νόμο που «ψηφίστηκε» στη Βουλή, αλλά για Υπουργική Απόφαση που εγκρίνει το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΕΧΠ–ΑΠΕ). Η πράξη είναι η ΥΠΕΝ/ΔΝΕΠ/89998/3072/2026 και δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Δ΄ 694/19.08.2026. Από την ημερομηνία δημοσίευσής της τέθηκε σε ισχύ και αντικατέστησε το αντίστοιχο πλαίσιο του 2008.
Τι σημαίνει ειδικά για την Άνδρο

Το σημαντικότερο συμπέρασμα είναι ότι η Άνδρος δεν εξαιρέθηκε τελικά από τη χωροθέτηση νέων χερσαίων αιολικών εγκαταστάσεων. Μάλιστα, το ίδιο το Παράρτημα Ι του νέου ΦΕΚ, που τιτλοφορείται «Περιοχές (Αιολικής) Καταλληλότητας (ΠΚ)», περιλαμβάνει ρητά και τις τρεις Δημοτικές Ενότητες της Άνδρου:

Δ.Ε. Άνδρου
Δ.Ε. Κορθίου
Δ.Ε. Υδρούσας

και τις κατατάσσει στον Δήμο Άνδρου, Π.Ε. Άνδρου, Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου. Αυτό φαίνεται αυτούσιο στη σελίδα 7639 του ΦΕΚ.
Αυτό είναι ιδιαίτερα ουσιαστικό: «Περιοχή Καταλληλότητας» δεν σημαίνει ότι επιτρέπονται ανεμογεννήτριες οπουδήποτε μέσα στη συγκεκριμένη Δ.Ε. Σημαίνει ότι η Δημοτική Ενότητα είναι περιοχή μέσα στην οποία μπορεί κατ’ αρχήν να εξεταστεί η χωροθέτηση αιολικού σταθμού. Στη συνέχεια εφαρμόζονται οι ζώνες αποκλεισμού, οι αποστάσεις, η περιβαλλοντική αδειοδότηση, η Natura 2000, η προστασία τοπίου και πολιτιστικής κληρονομιάς κ.λπ.

1. Η Άνδρος δεν καλύπτεται από το νέο όριο των 300 km²

Το νέο ΕΧΠ απαγορεύει καταρχήν νέες αιολικές εγκαταστάσεις σε νησιά μικρότερα των 300 km², με πολύ περιορισμένες εξαιρέσεις για κρίσιμες/κοινωφελείς υποδομές ή ασφάλεια του ηλεκτρικού συστήματος. Η Άνδρος όμως έχει έκταση 381.398 στρέμματα, δηλαδή περίπου 381,4 km². Επομένως βρίσκεται πάνω από το όριο και η γενική απαγόρευση για τα μικρά νησιά δεν εφαρμόζεται στην Άνδρο. Αυτό εξηγεί σε μεγάλο βαθμό γιατί η Άνδρος εξακολουθεί να περιλαμβάνεται στις Περιοχές Αιολικής Καταλληλότητας.

2. Ισχύει όμως ανώτατη «φέρουσα ικανότητα» 4% ανά Δημοτική Ενότητα

Για τον νησιωτικό χώρο το άρθρο 8 ορίζει ότι:

το μέγιστο επιτρεπόμενο ποσοστό κάλυψης εδάφους από αιολικές εγκαταστάσεις δεν μπορεί να υπερβαίνει το 4% της έκτασης κάθε Δημοτικής Ενότητας.

Άρα το όριο εξετάζεται ξεχωριστά για Άνδρο, Κόρθι και Υδρούσα, όχι συνολικά για ολόκληρο το νησί. Η ΡΑΑΕΥ λαμβάνει υπόψη και την ήδη δεσμευμένη φέρουσα ικανότητα κατά την εξέταση νέων Βεβαιώσεων Παραγωγού.
Προσοχή: αυτό το «4%» είναι ο χωροταξικός δείκτης εδαφικής κάλυψης/φέρουσας ικανότητας του ΕΧΠ και δεν πρέπει να ερμηνευθεί απλώς ως το φυσικό εμβαδόν των βάσεων των ανεμογεννητριών.

3. Η Natura 2000 της Άνδρου αποκτά ιδιαίτερη σημασία

Η Άνδρος έχει σημαντικές προστατευόμενες περιοχές, μεταξύ των οποίων η GR4220028 – SPA/ΖΕΠ «Άνδρος: Κεντρικό και Νότιο Τμήμα, γύρω νησίδες και παράκτια θαλάσσια ζώνη», έκτασης περίπου 21.924 ha, καθώς και την περιοχή GR4220001 στον Όρμο Βιτάλι και τον κεντρικό ορεινό όγκο.
Εδώ το νέο ΕΧΠ γίνεται αυστηρό: στις Ζώνες Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ) για την ορνιθοπανίδα οι ανεμογεννήτριες αποκλείονται, εκτός εάν συντρέχουν σωρευτικά δύο προϋποθέσεις: η εγκεκριμένη Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη να τις επιτρέπει ρητά και το αιολικό δυναμικό στη θέση να υπερβαίνει τα 7,5 m/s σύμφωνα με τα δεδομένα της ΡΑΑΕΥ.
Αυτό μπορεί να είναι ένας από τους σημαντικότερους πραγματικούς περιοριστικούς παράγοντες για νέα έργα στο κεντρικό και νότιο τμήμα της Άνδρου.

4. Το όριο υψομέτρου των 1.200 m δεν βοηθά την Άνδρο

Το ΕΧΠ αποκλείει νέες αιολικές εγκαταστάσεις πάνω από τα 1.200 m. Όμως η υψηλότερη κορυφή της Άνδρου, ο Προφήτης Ηλίας στο Πέταλο/Κουβάρα, φθάνει μόλις τα 997 m. Άρα πρακτικά καμία περιοχή της Άνδρου δεν προστατεύεται μέσω αυτού του συγκεκριμένου κριτηρίου.
5. Για κάθε νέο αιολικό απαιτείται ειδικότερη αξιολόγηση του νησιωτικού τοπίου

Το νέο πλαίσιο επιβάλλει για τα νησιά ειδική μελέτη τοπίου στο πλαίσιο της περιβαλλοντικής αδειοδότησης, η οποία εξετάζει μεταξύ άλλων τον χαρακτήρα του τοπίου και τις επιπτώσεις στις θέες. Οι ορεινές περιοχές των νησιών πρέπει επίσης να εξετάζονται κατά περίπτωση με μορφολογικά, οικολογικά και τοπιακά κριτήρια.
Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για την Άνδρο λόγω του έντονου ανάγλυφου, των παραδοσιακών οικισμών, των αρχαιολογικών χώρων και του εκτεταμένου δικτύου προστατευόμενων περιοχών.

Τι γίνεται με τα αιολικά που έχουν ήδη αδειοδοτηθεί στην Άνδρο;

Εδώ υπάρχει μια κρίσιμη μεταβατική διάταξη. Το νέο ΦΕΚ δεν ακυρώνει αυτομάτως τα παλαιότερα έργα. Έργα που ήδη λειτουργούν, διαθέτουν Άδεια Εγκατάστασης ή είχαν ΑΕΠΟ πριν από τις 19/8/2026 μπορούν σε μεγάλο βαθμό να συνεχίσουν με το προηγούμενο καθεστώς. Ακόμη και φάκελοι ΜΠΕ που είχαν υποβληθεί και είχαν λάβει έγκριση τυπικής πληρότητας πριν από την έναρξη ισχύος συνεχίζουν να αξιολογούνται με το παλαιό πλαίσιο.
Αντίθετα, Άδειες Παραγωγής/Βεβαιώσεις Παραγωγού που είχαν εκδοθεί πριν από τις 19/8/2026 αλλά δεν είχαν προχωρήσει σε κάποιο από τα προστατευόμενα μεταβατικά στάδια επανελέγχονται ως προς τη συμβατότητά τους με το νέο ΕΧΠ. Αυτό μπορεί να αποδειχθεί ιδιαίτερα σημαντικό για αιτήματα στην Άνδρο που υπάρχουν μεν στο μητρώο της ΡΑΑΕΥ, αλλά δεν έχουν ακόμη ώριμη περιβαλλοντική ή κατασκευαστική αδειοδότηση.

Συμπέρασμα για την Άνδρο

Η ουσία είναι η εξής:

• Tο νέο ΕΧΠ δεν «κλείνει» την Άνδρο στις ανεμογεννήτριες. Αντιθέτως, χαρακτηρίζει και τις τρεις Δημοτικές Ενότητες του νησιού ως Περιοχές Αιολικής Καταλληλότητας. Η Άνδρος δεν επωφελείται από την καθολική εξαίρεση των νησιών κάτω των 300 km² και ούτε από το όριο των 1.200 m. Από την άλλη, η δυνατότητα εγκατάστασης περιορίζεται σημαντικά από το όριο 4% ανά Δ.Ε., τις ΖΕΠ/Natura, την ειδική μελέτη τοπίου, τις αρχαιολογικές και πολιτιστικές ζώνες, τους οικισμούς, τις πηγές ύδρευσης, τις απάτητες παραλίες και τις λοιπές ζώνες αποκλεισμού.

• Η εικόνα της Άνδρου είναι αρκετά σύνθετη: υπάρχουν 3 σταθμοί που τεκμηριώνεται ότι λειτουργούν, αλλά και σημαντικό χαρτοφυλάκιο παλαιών έργων, ορισμένα από τα οποία έχουν ΑΕΠΟ ή άλλη σημαντική αδειοδοτική ωριμότητα.
  Το κρίσιμο συμπέρασμα είναι ότι το νέο χωροταξικό δεν ακυρώνει αυτομάτως τα παλιά σχέδια στην Άνδρο. Για ορισμένα μάλιστα, οι μεταβατικές διατάξεις μπορεί να είναι καθοριστικές.

1. Τι λειτουργεί σήμερα στην Άνδρο:

Το ισχυρότερο επίσημο τεκμήριο είναι η απόφαση του ΥΠΕΝ για το ειδικό τέλος ΑΠΕ του έτους 2024. Εκεί το Υπουργείο καταγράφει στην Άνδρο τους ΑΔ-01036, ΑΔ-00609 και ΑΔ-01149 ως λειτουργούντες σταθμούς, με ημερομηνίες έναρξης λειτουργίας 20/8/2022, 2/12/2020 και 19/8/2005 αντίστοιχα.

| Σταθμός | Αρ. ΡΑΕ/ΡΑΑΕΥ | Ισχύς | Α/Γ | Κατάσταση | Νέο ΕΧΠ |
| ————————— | ————- | ———–: | ———–: | ——————————- | ————————————- |
| **Φραγκάκι**, Δ.Ε. Κορθίου | ΑΔ-01036 | **15 MW** | 5 × 3 MW | **Σε λειτουργία** από 20/8/2022 | ουσιαστικά κατοχυρωμένο ως υφιστάμενο |
| **Μαραθιά**, Δ.Ε. Υδρούσας | ΑΔ-00609 | **2,7 MW** | 3 × 0,9 MW | **Σε λειτουργία** από 2/12/2020 | κατοχυρωμένο |
| **Καλυβάρι**, Δ.Ε. Υδρούσας | ΑΔ-01149 | **1,575 MW** | παλαιό πάρκο | **Σε λειτουργία** από 19/8/2005 | κατοχυρωμένο |

Για το Φραγκάκι επιβεβαιώνεται ανεξάρτητα ότι αποτελείται από 5 ανεμογεννήτριες συνολικής ισχύος 15 MW και τέθηκε σε λειτουργία το 2022. Αργότερα μεταβιβάστηκε στη ΔΕΗ Ανανεώσιμες. Για τη Μαραθιά το τελικό configuration είναι 3 Enercon E44 των 900 kW, συνολικά 2,7 MW. Το Καλυβάρι εμφανίζεται σήμερα στο μητρώο ως σταθμός ΔΕΗ Ανανεώσιμες ισχύος 1,575 MW.

2. Το σημαντικότερο παλιό έργο στο Κόρθι:

Ράχη–Ξηροκόμπι
ΑΔ-00533 – Αιολική Άνδρου Ράχη Ξηροκόμπι Α.Ε.
θέση: Ράχη–Ξηροκόμπι, Δ.Ε. Κορθίου
ισχύς: 15 MW
configuration: 5 × 3 MW
παλιά άδεια παραγωγής από το 2003
παράταση άδειας παραγωγής: 25/5/2018
ΑΕΠΟ: 5/4/2018
στο πρόσφατα ευρετηριασμένο Energy Register εμφανίζεται ακόμη στο στάδιο «Παραγωγής».

Εδώ χρειάζεται να προσέξουμε τη λέξη «Παραγωγής»: στο μητρώο αυτό σημαίνει στάδιο της αδειοδοτικής αλυσίδας/άδεια παραγωγής, όχι ότι το πάρκο παράγει ηλεκτρική ενέργεια.

Τι σημαίνει το νέο χωροταξικό γι’ αυτό;

Αυτό είναι ένα από τα πιο ενδιαφέροντα έργα. Έχει ΑΕΠΟ από το 2018, επομένως δεν είναι απλώς μια παλιά Βεβαίωση Παραγωγού. Αυτό του δίνει πολύ ισχυρότερη θέση ως προς τις μεταβατικές διατάξεις.

Όμως: δεν έχει εντοπιστεί τεκμήριο ότι βρίσκεται σήμερα σε λειτουργία, δεν έχει εντοπιστεί πρόσφατη Άδεια Εγκατάστασης που να μου επιτρέπει συμπέρασμα ότι είναι σήμερα RTB, πρέπει να ελεγχθεί αν η ΑΕΠΟ εξακολουθεί να είναι χρονικά ενεργή ή έχει παραταθεί, η περιοχή παρουσιάζει σοβαρή επικάλυψη με προστατευόμενη ορνιθοπανίδα.

Άρα το χαρακτηρίζω σημαντικά ώριμο παλιό έργο – πιθανή μεταβατική προστασία, αλλά απαιτείται έλεγχος της σημερινής ισχύος ΑΕΠΟ/λοιπών αδειών.

3. Το δεύτερο Φραγκάκι – Δώματα ΑΔ-03793 – Aktina Lakonias

Πρόκειται για διαφορετικό έργο από το λειτουργούν Φραγκάκι των 15 MW:

Φραγκάκι–Δώματα
21,6 MW
6 × 3,6 MW
Vestas V105
Άδεια Παραγωγής με απόφαση ΡΑΕ 630/2019
προβλεπόμενη διάρκεια της άδειας έως το 2044
είχε φτάσει σε διαδικασία ΜΠΕ.

Η θέση είναι εξαιρετικά ευαίσθητη. Σχετική τεκμηρίωση για την ορνιθοπανίδα αναφέρει ότι τόσο αυτό όσο και το υφιστάμενο Φραγκάκι βρίσκονται εντός της ΖΕΠ GR4220028 και επικαλύπτονται με κρίσιμη περιοχή για τον σπιζαετό.
Επειδή όμως είχε ήδη υποβληθεί ΜΠΕ, υπάρχει μία ιδιαιτερότητα του νέου ΕΧΠ: το τελικό πλαίσιο επιτρέπει στους φακέλους ΜΠΕ που είχαν αποκτήσει τυπική πληρότητα έως τις 19 Αυγούστου 2026 να συνεχίσουν με τους παλιούς χωροταξικούς κανόνες.
Άρα το ΑΔ-03793 είναι αβέβαιο. Αν ο παλιός φάκελος παραμένει ζωντανός και καλύπτεται από τη μεταβατική διάταξη, μπορεί να έχει σημαντική προστασία. Αν όχι, η ΖΕΠ και οι νέοι κανόνες το δυσκολεύουν σημαντικά.

4. Το Μακροτάνταλο – Άγιος Ονούφριος των 11,5 MW

Εντόπισα επίσης ένα έργο που εύκολα συγχέεται με τα άλλα του Αγίου Ονουφρίου:

ΑΔ-00593 – ΔΕΗ Ανανεώσιμες
Μακροτάνταλο / Άγιος Ονούφριος
11,5 MW
σχεδιασμός 5 × 2,3 MW
ΑΕΠΟ: 25/6/2014

το 2020 είχε φθάσει ακόμη και σε διαδικασία αναγκαστικής απαλλοτρίωσης γης για την εγκατάστασή του. Πρόκειται για πολύ ωριμότερο έργο από μια απλή παλιά άδεια παραγωγής. Δεν εμφανίζεται όμως στον επίσημο πίνακα λειτουργούντων σταθμών της Άνδρου μαζί με τους τρεις που ανέφερα παραπάνω. Συνεπώς δεν το θεωρώ λειτουργούν. Ισχυρός υποψήφιος για μεταβατική προστασία, εφόσον επιβεβαιωθεί ότι η ΑΕΠΟ/άδεια εγκατάστασης ή άλλα κρίσιμα δικαιώματα παρέμεναν ενεργά στις 19/8/2026.

5. Το μεγάλο χαρτοφυλάκιο ΔΕΗ/εταίρων στη Βόρεια Άνδρο

Εδώ έχουμε πέντε εταιρείες/άδειες:

| Θέση | ΑΔ | Αρχική ισχύς | Αρχικό configuration |
| ——————- | ——– | ———–: | ——————-: |
| **Κήλιζα** | ΑΔ-01687 | 23 MW | 10 × 2,3 |
| **Λούκο** | ΑΔ-01688 | 25,3 MW | 11 × 2,3 |
| **Μπάμπο–Βίγλιες** | ΑΔ-01689 | 32,2 MW | 14 × 2,3 |
| **Λευκιβάρι** | ΑΔ-01690 | 32,2 MW | 14 × 2,3 |
| **Άγιος Ονούφριος** | ΑΔ-01691 | 6,9 MW | 3 × 2,3 |
Το αρχικό σύνολο ήταν επομένως:

119,6 MW / 52 ανεμογεννήτριες.

Όμως εδώ υπάρχει μία πολύ σημαντική αλλαγή. Η περιβαλλοντική έγκριση του 2011 δεν διατήρησε όλο το αρχικό configuration. Το ιστορικά περιβαλλοντικά εγκεκριμένο σχήμα περιορίστηκε σε:

Κήλιζα: 23 MW / 10 Α/Γ
Λούκο: 25,3 MW / 11
Μπάμπο–Βίγλιες: 32,2 MW / 14
Άγιος Ονούφριος: 6,9 MW / 3

σύνολο: 87,4 MW / 38 ανεμογεννήτριες. Το Λευκιβάρι των 32,2 MW / 14 Α/Γ ουσιαστικά έμεινε εκτός εκείνου του περιβαλλοντικά εγκεκριμένου πακέτου (σύμφωνα με τις πληροφορίες του εν άνδρω). Για παράδειγμα, το σημερινά ευρετηριασμένο μητρώο εξακολουθεί να παρουσιάζει Κήλιζα και Λούκο με τις παλιές ΑΕΠΟ του 2011 και στάδιο «Παραγωγής». Το πολύ ενδιαφέρον στοιχείο του 2026. Οι εταιρείες αυτές δεν έχουν εξαφανιστεί εταιρικά. Στις οικονομικές καταστάσεις της ΔΕΗ στις 30 Ιουνίου 2026, δηλαδή μόλις επτά εβδομάδες πριν από το νέο χωροταξικό, εξακολουθούν να εμφανίζονται:

WIND PARK LOUKO S.A.
WIND PARK MPAMPO VIGLIES S.A.
WIND PARK KILIZA S.A.
WIND PARK LEFKIVARI S.A.
WIND PARK AGIOS ONOUFRIOS S.A.

με συμμετοχή 49% της ΔΕΗ Ανανεώσιμες.

Αυτό δεν αποδεικνύει ότι τα έργα έχουν ενεργή Άδεια Εγκατάστασης, αλλά αποδεικνύει ότι τα SPV εξακολουθούν να υπάρχουν στο εταιρικό χαρτοφυλάκιο.

Εκτιμηση

Για τα τέσσερα έργα του παλιού περιβαλλοντικά εγκεκριμένου πακέτου: δυνητικά πολύ σημαντική μεταβατική προστασία, αλλά χρειάζεται να εξακριβωθεί η σημερινή ισχύς της ΑΕΠΟ του 2011 και αν ακολούθησαν ανανεώσεις/τροποποιήσεις.

6. Το χαρτοφυλάκιο Κοπελούζου/DAMCO

Οι αρχικές άδειες στην Άνδρο περιλάμβαναν:
| Έργο | ΑΔ | Αρχική άδεια |
| ——– | ——– | ———–: |
| Γκοράκι | ΑΔ-01693 | 36 MW |
| Καφούτσι | ΑΔ-01696 | 36 MW |
| Σκούμπι | ΑΔ-01697 | 29,9 MW |
| Πέταλο | ΑΔ-01700 | 36 MW |
Αλλά και εδώ η τελική περιβαλλοντική διαδικασία περιόρισε σημαντικά το σχέδιο. Η περιβαλλοντικά εγκεκριμένη εκδοχή που τεκμηριώνεται ιστορικά ήταν:

Σκούμπι: 23 MW – 10 Α/Γ
Καφούτσι: 36,8 MW – 16 Α/Γ
Γκοράκι: 16,1 MW – 7 Α/Γ

σύνολο: 75,9 MW / 33 ανεμογεννήτριες

Το Πέταλο δεν παρέμεινε στο περιβαλλοντικά εγκεκριμένο σχήμα. Υπάρχει μάλιστα μεταγενέστερη κοινοβουλευτική τεκμηρίωση που αναφέρει τις περιβαλλοντικά αδειοδοτημένες ισχείς 23 MW Σκούμπι, 16,1 MW Γκοράκι και 36,8 MW Καφούτσι.

Εκτίμηση

Σκούμπι – Καφούτσι – Γκοράκι: Δεν μπορούν να θεωρηθούν απλές «αιτήσεις», επειδή υπάρχει σημαντική παλιά περιβαλλοντική αδειοδοτική ιστορία. Το κρίσιμο είναι αν οι αντίστοιχες περιβαλλοντικές πράξεις παραμένουν σήμερα ενεργές μετά από τροποποιήσεις, δικαστικές διαδικασίες και παρέλευση χρόνου.

Πέταλο: Η απλή ύπαρξη της παλιάς άδειας παραγωγής των 36 MW δεν αρκεί για να θεωρηθεί ότι μπορεί σήμερα να κατασκευαστεί με αυτό το configuration.

Για το Λευκιβάρι: αισθητά ασθενέστερη θέση, επειδή η αρχική άδεια παραγωγής δεν ισοδυναμεί με περιβαλλοντικά εγκεκριμένο έργο.

7. Σκοπιά – Άγιος Συμεών – Μεγάλη Πέτρα

ΑΔ-01702
Υδρούσα
Σκοπιά / Άγιος Συμεών / Μεγάλη Πέτρα
30 MW
είχε υποβληθεί ΜΠΕ ήδη από το 2014.

Επιπλέον, η επίσημη Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη του ΥΠΕΝ εξακολουθεί να αναφέρει τις θέσεις Σκοπιά, Άγιος Συμεών και Μεγάλη Πέτρα μεταξύ των σχεδιαζόμενων αιολικών εγκαταστάσεων που αποτελούν δυνητική πίεση στους οικοτόπους της Άνδρου.

Δεν έχει όμως εντοπιστεί σημερινή ισχύουσα ΑΕΠΟ ή Άδεια Εγκατάστασης. Άρα δεν πρέπει να θεωρείται σήμερα εγκεκριμένο προς κατασκευή έργο χωρίς περαιτέρω έλεγχο φακέλου.

8. Άρα πόσο μεγάλο είναι πραγματικά το «χαρτοφυλάκιο Άνδρου»;

Εδώ δεν πρέπει να κάνουμε το λάθος να προσθέσουμε όλα τα MW των παλιών αδειών και να πούμε ότι «τόσα MW θα μπουν στην Άνδρο». Υπάρχουν επικαλύψεις μεταξύ: αρχικής Άδειας Παραγωγής, τροποποιημένης άδειας, ΜΠΕ, ΑΕΠΟ, περιβαλλοντικά περικομμένου configuration, αδειών που πιθανόν έχουν λήξει, έργων που ενδέχεται να έχουν πέσει στις αυτοδίκαιες παύσεις της ΡΑΑΕΥ.

Η σωστή εικόνα είναι: Σε λειτουργία: περίπου 19,3 MW. Πολύ σημαντικό μη κατασκευασμένο παλιό χαρτοφυλάκιο: τουλάχιστον τα Ράχη–Ξηροκόμπι, Μακροτάνταλο 11,5 MW, το πακέτο 87,4 MW ΔΕΗ/εταίρων και το πακέτο 75,9 MW Σκούμπι–Καφούτσι–Γκοράκι, συν άλλα λιγότερο ώριμα σχέδια. Αυτό εξηγεί γιατί το νέο χωροταξικό έχει τόσο μεγάλη σημασία για την Άνδρο.

9. Ποια από αυτά πραγματικά «σώζονται» από το νέο χωροταξικό;

| Κατηγορία | Έργα | Εκτίμηση |
| —————————————————— | ——————————————————- | —————————————————————– |
| **Κατοχυρωμένα υφιστάμενα** | Φραγκάκι, Μαραθιά, Καλυβάρι | πολύ υψηλή ασφάλεια |
| **Παλιά έργα με ΑΕΠΟ** | Ράχη–Ξηροκόμπι, Μακροτάνταλο, τμήματα πακέτων ΔΕΗ/DAMCO | πιθανή μεταβατική προστασία |
| **ΜΠΕ με τυπική πληρότητα πριν 19/8/26** | πιθανώς Aktina και άλλα | μπορούν δυνητικά να ακολουθήσουν παλιό πλαίσιο |
| **Μόνο άδεια παραγωγής/Βεβαίωση** | διάφορα legacy IDs | το νέο ΕΧΠ αποκτά πολύ μεγαλύτερη σημασία |
| **έργα που είχαν απορριφθεί/περικοπεί περιβαλλοντικά** | Λευκιβάρι, Πέταλο στις παλιές εκδοχές | δεν «ανασταίνονται» επειδή η Δ.Ε. έγινε Περιοχή Καταλληλότητας |

Το τελικό ΦΕΚ έχει μία ιδιαίτερα σημαντική μεταβατική πρόβλεψη: ακόμη και η τυπική πληρότητα του φακέλου ΜΠΕ έως τις 19/8/2026 μπορεί να είναι αρκετή ώστε η χωροταξική αξιολόγηση να συνεχίσει με το προηγούμενο πλαίσιο. Αυτό σημαίνει ότι, για να απαντήσουμε οριστικά για κάθε έργο, η σημαντικότερη ημερομηνία που πρέπει τώρα να βρούμε δεν είναι μόνο η ημερομηνία της Άδειας Παραγωγής. Είναι: η τελευταία ενεργή ΑΕΠΟ / Άδεια Εγκατάστασης / ημερομηνία τυπικής πληρότητας ΜΠΕ στις 19 Αυγούστου 2026

10. Το νέο χωροταξικό δεν αποτελεί πάντως «ασπίδα» για την Άνδρο

Αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο πολιτικό και χωροταξικό συμπέρασμα. Το Παράρτημα Ι του νέου ΕΧΠ εντάσσει και τις τρεις Δημοτικές Ενότητες της Άνδρου — Άνδρου, Κορθίου και Υδρούσας — στις Περιοχές Αιολικής Καταλληλότητας.

Επομένως: νέα έργα εξακολουθούν κατ’ αρχήν να μπορούν να εξεταστούν στην Άνδρο. Ο χαρακτηρισμός δεν αποτελεί άδεια κατασκευής, αλλά καταργεί το ενδεχόμενο μιας οριζόντιας χωροταξικής απαγόρευσης για το νησί. Και επειδή η Άνδρος είναι μεγαλύτερη από το νέο όριο των 300 km² για τα μικρά νησιά, δεν υπάγεται ούτε σε εκείνη τη γενική απαγόρευση.

11. Υπάρχει όμως ένα ισχυρό νέο «φίλτρο»: Natura και ορνιθοπανίδα

Αυτό μπορεί να αποδειχθεί ιδιαίτερα σημαντικό για Κόρθι και κεντρική/νότια Άνδρο. Οι επίσημες περιβαλλοντικές μελέτες του ΥΠΕΝ καταγράφουν τα σχεδιαζόμενα αιολικά ως σημαντική πίεση στους οικοτόπους και στην ορνιθοπανίδα του νησιού. Άρα ένα πραγματικά νέο έργο που δεν καλύπτεται από τις μεταβατικές διατάξεις πρέπει πλέον να περάσει από πολύ αυστηρότερο πλέγμα: Natura/ΖΕΠ, ειδική οικολογική αξιολόγηση, τοπίο, αρχαιολογία, αποστάσεις από οικισμούς, φέρουσα ικανότητα 4% ανά Δημοτική Ενότητα, σωρευτικές επιπτώσεις από υφιστάμενα και ήδη δεσμευμένα έργα.

Και εδώ βρίσκεται ένα παράδοξο: η Άνδρος χαρακτηρίζεται μεν «κατάλληλη» σε επίπεδο Δημοτικής Ενότητας, αλλά σε επίπεδο συγκεκριμένης θέσης μεγάλα τμήματά της μπορεί να είναι ιδιαίτερα δύσκολο να αδειοδοτηθούν.

Η δική μου αποτίμηση για την Άνδρο

Το νέο χωροταξικό δεν σημαίνει ότι έρχονται αυτομάτως δεκάδες νέες ανεμογεννήτριες. Αλλά επίσης δεν σημαίνει ότι η Άνδρος προστατεύθηκε από νέες ανεμογεννήτριες.

Το σοβαρότερο ζήτημα είναι τα legacy projects. Υπάρχει στην Άνδρο σημαντικός αριθμός παλιών έργων που είχαν προχωρήσει πολύ περισσότερο από το στάδιο μιας απλής αίτησης. Αν οι ΑΕΠΟ ή οι φάκελοι ΜΠΕ τους εξακολουθούν να καλύπτονται από τις μεταβατικές διατάξεις της 19/8/2026, μέρος αυτού του χαρτοφυλακίου μπορεί να μη χρειαστεί να συμμορφωθεί με όλους τους νέους χωροταξικούς περιορισμούς. Αυτό είναι, κατά τη γνώμη μου, το σημείο που αξίζει πλέον να ελεγχθεί έργο προς έργο.