ΑΝΔΡΟΣ: Η Χώρα και τα χωριά της το φθινόπωρο…
Αναδημοσίευση – Travel.gr
Φημισμένες πηγές και τρεχούμενα νερά ξεπροβάλλουν από την βλάστηση, οδηγώντας μας σε διαδρομές γύρω από τη Χώρα του Κυκλαδίτικου νησιού. Με την αρχοντιά και την αύρα του αυθεντικού κοσμοπολιτισμού να υπογραμμίζουν το χαρακτήρα της, η Χώρα της Άνδρου μοναδική και πανέμορφη, ξεφεύγει από την τυπική εικόνα που έχουμε για τις Κυκλαδίτικες πρωτεύουσες. Χωρίς να στερείται τις αστραφτερές λευκές πινελιές, διατηρεί την αισθητική μιας άλλης εποχής, όπου παλιά αρχοντικά, διώροφα καπετανόσπιτα με περίτεχνα σφυρήλατα μπαλκόνια, νεοκλασικές πόρτες με μαρμάρινα υπέρθυρα, κεραμοσκεπές και μαρμάρινες κρήνες σε κομψές πλατείες στολισμένες με προτομές, συνθέτουν ένα σκηνικό που ξεχωρίζει για το συνδυασμό αστικής-νησιωτικής κομψότητας.
Ανάλογη μοναδικότητα παρουσιάζει και το τοπίο της Άνδρου, της οποίας η οργιώδης βλάστηση συχνά να σε κάνει να ξεχνάς ότι βρίσκεσαι σε κυκλαδονήσι, προσφέροντας μια διαφορετική ανάσα δροσιάς. Γι’ αυτό και μια έστω σύντομη απόδραση στο τόσο κοντινό νησί, γίνεται ακόμη πιο πλούσια σε εμπειρίες αφήνοντας για λίγο τις κρυστάλλινες παραλίες για την γεμάτη χρώματα κι ευωδιές φύση, με εξορμήσεις κοντινές στη μαγική εξοχή και τα χωριά που περιβάλλουν τη Χώρα κι αξίζει ν’ ανακαλύψουμε. Ως μεμονωμένες περιηγήσεις, συνδυαστικά με κοντινές παραλίες για όσους δεν αποχωρίζονται τη θάλασσα, οι παρακάτω στάσεις αποκαλύπτουν μια διαφορετική πλευρά του δεύτερου μεγαλύτερου νησιού των Κυκλάδων, αυτή της πλούσιας φύσης και των ειδυλλιακών τοπίων.
Στενιές
Ακόμη και πεζοπορώντας τα μόλις 2 χιλιόμετρα από τη Χώρα ως το καταπράσινο χωριό που μοιάζει με ησυχαστήριο, η διαδρομή είναι βατή και ξεκούραστη. Φτάνοντας στις Στενιές, το τοπίο ορίζουν τα πλατάνια με την ευπρόσδεκτη σκιά τους και οι πλούσιοι σε λουλούδια και βαρυφορτωμένες λεμονιές κήποι, μέσα στους οποίους τα όμορφα αρχοντικά ίσα που διακρίνονται. Ο κεντρικός δρόμος που φέρει την ονομασία του Ιωάννη Παλαιοκρασσά, του γνωστού πολιτικού που καταγόταν από τις Στενιές, ελίσσεται από την είσοδο του χωριού, ενώ κατά μήκος του πλακόστρωτου δρόμου, κατάλευκα και πέτρινα σπίτια ξεπροβάλλουν διακριτικά ανάμεσα σε κυπαρίσσια, μουσμουλιές και πικροδάφνες. Σε λίγα λεπτά θα βρίσκεστε στη μικροσκοπική πλατεία όπου μια μαρμάρινη αναθηματική πλάκα μνημονεύει τους μεγάλους ευεργέτες της κοινότητας Στενιών. Αναφέροντάς τους ονομαστικά, μαζί με τα ποσά που είχαν δωρίσει, έχει ενδιαφέρον να παρατηρήσει κανείς πώς τα ποσά γίνονται πληθωριστικά στο διάστημα μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Λίγο παραπέρα, η δροσιά σας περιμένει στις 4 πέτρινες βρύσες με το γάργαρο νερό, που κάποτε αποτελούσε την κινητήριο δύναμη του μεγαλύτερου ανεμόμυλου των Βαλκανίων, ο οποίος με τη σειρά του έθετε σε λειτουργία τη Φάμπρικα, ένα πρωτοποριακό για την εποχή του εργοστάσιο ζυμαρικών που λειτουργούσε στην περιοχή κατά το δεύτερο μισό του 19ου αιώνα, έως ότου καταστράφηκε από πυρκαγιά το 1943.
Ακόμη πιο ονομαστό αξιοθέατο των Στενιών, αλλά και σημαντικό μνημείο αρχιτεκτονικής για ολόκληρη την Άνδρο, αποτελεί ο Πύργος Μπίστη-Μουβελά, ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα των πέτρινων, τετράγωνων πύργων που οι άρχοντες Ανδριώτες έχτιζαν από τον 17ο αιώνα στην ενδοχώρα του νησιού. Με ρίζες που πιθανότατα ανάγονται στον 13ο αιώνα και περνώντας από διάφορες φάσεις ανοικοδόμησης, το κτίσμα διέθετε υπόγειες αποθήκες, πολλά δωμάτια και δώμα που αργότερα μετατράπηκε σε περιστερώνα. Για να φτάσετε ως τον πύργο ακολουθείστε το δρόμο προς Αγ. Βαρβάρα και για να τον εντοπίσετε αναζητήστε την επιγραφή «Σταματέλος Μπίστης» που φέρει στην πρόσοψη του 18ου αιώνα. Τελευταία εικόνα από το γαλήνιο αυτό χωριό, η θέα στο επίνειό του, τον όρμο Γιάλια, όπου μπορείτε να συνεχίσετε τη μέρας σας με βουτιές και χαλάρωση στις δύο αμμουδερές παραλίες του.
Καταρράκτης Πυθάρα
Στην παραλία Γιάλια εκβάλλουν και οι πηγές του όρους Πέταλο, σχηματίζοντας στη διαδρομή τους τους καταρράκτες Πυθάρα, αυτούς οι οποίοι με τα νερά τους κινούσαν τον προαναφερόμενο ανεμόμυλο. Το θέαμα που προσφέρουν δικαιολογεί και το προσωνύμιο «Νεραϊδότοπος» που έχει αποκτήσει η περιοχή λίγο έξω από το χωριό Αποίκια. Χαρακτηρισμός καθόλου υπερβολικός όπως θα διαπιστώσετε ακολουθώντας το βατό μονοπάτι που μέσα από την πλούσια βλάστηση οδηγεί στα δροσερά νερά τους και στη μικρή βάθρα που σχηματίζουν. Μια 10λεπτη διαδρομή ξεκινά από τον κεντρικό δρόμο και τη σχετική ταμπέλα, με οδηγό τον ήχο των τρεχούμενων νερών και συντροφιά ανάλογα με την εποχή δεκάδες είδη αγριολούλουδων σε όλα τα πιθανά χρώματα ή την αναζωογονητική ευωδιά των άγριων βοτάνων.
Συναρπαστική είναι και η θέα στη ρεματιά, καθώς κατάλευκα ή πετρόχτιστα εκκλησάκια ξεπροβάλλουν ανάμεσα σε κισσούς, αγριοσυκιές, ελαιόδεντρα και πλατάνια. Τα ολοκάθαρα νερά του καταρράκτη που ξεπροβάλλουν μέσα από τα βράχια στο τέλος της διαδρομής, ολοκληρώνουν το ειδυλλιακό σκηνικό, προσφέροντας απλόχερα τη δροσιά τους. Ολοκληρώστε ιδανικά την περιήγηση στην περιοχή με μια επίσκεψη σ’ ένα κοντινό και σημαντικό ιστορικό μνημείο της Άνδρου, την Ιερά Μονή Αγ. Νικολάου, παράρτημα της Φιλικής Εταιρίας που λειτουργούσε ως κρυφό σχολειό και που διατηρεί πλήθος κειμηλίων μεγάλης θρησκευτικής αξίας από τον αρχικό της διάκοσμο.
Πηγή Σάριζα
Το όνομά της είναι γνωστό σε όλη την Ελλάδα και η πηγή με το ιαματικό νερό που αποτελεί το κύριο αξιοθέατο του χωριού Αποίκια, απέχει μόλις 6χλ. από τη Χώρα. Στο κέντρο του οικισμού θα βρείτε τη σχετική πινακίδα η οποία υποδεικνύει το μήκους 85 μέτρων μονοπάτι που οδηγεί στη μαρμάρινη κρήνη. Την περιβάλλει ένα μικρό λευκό περίπτερο με πέτρινη καμάρα και μια μαρμάρινη επιγραφή με τη φράση «Χαίρε ξένε, θυμήσου οπότε γυρίσεις στην πατρίδα σου ότι πρώτα την ζωή σου σε μένα οφείλεις».
Όντως, το νερό που ρέει από ένα μαρμάρινο κεφάλι λιονταριού φημίζεται για την περιεκτικότητά του σε μεταλλικά στοιχεία και τις ιαματικές του ιδιότητες, οι οποίες μάλιστα βάσει βασιλικού διατάγματος του 1932 κατοχυρώθηκαν ως θεραπευτικές των νεφρικών παθήσεων. Δοκιμάστε το ούτως ή άλλως για να ξεδιψάσετε και να δροσιστείτε, πριν κατηφορίσετε ως το κοντινό εργοστάσιο εμφιάλωσης της εταιρίας Νερά Σάριζα Α.Ε., που από το 1929 εκμεταλλεύεται εμπορικά την πηγή, έχοντας κερδίσει πολλές διακρίσεις και διεθνή βραβεία. Τόσο το επιτραπέζιο όσο και το ανθρακούχο νερό αλλά και τη σόδα Σάριζα μπορείτε να βρείτε και να προμηθευτείτε σε όλο το νησί.
Μαίνητες
Ένας μυστικό κρυμμένο μέσα σε αιωνόβια πλατάνια και καρυδιές, ένας οικισμός με soundtrack το διαρκές κελάρισμα των τρεχούμενων νερών που μοιάζουν να αναβλύζουν από παντού: μια μαγευτική εικόνα που δεν περιμένεις να συναντήσεις στις Κυκλάδες ξεδιπλώνεται στις Μαίνητες, ένα ακόμη καταπράσινο χωριό σε υψόμετρο 200 μέτρων, εύκολα προσεγγίσιμο σε 15΄με αυτοκίνητο από την πρωτεύουσα του νησιού. Στη είσοδό του μας υποδέχεται ένα σκηνικό ανακουφιστικής δροσιάς – μια σειρά από κεφαλές λεόντων απ’ τις οποίες ρέει νερό σε ρυάκια που διατρέχουν όλο το χωριό. Τις επιβλέπει το ψηλό καμπαναριό της Παναγίας της Κουμούλου, που θεωρείται ότι χτίστηκε στη θέση λατρευτικού ναού του θεού Διόνυσου, στοιχείο που συμφωνεί με τη θεωρία πως το ίδιο το όνομα του χωριού προέρχεται από τις «Μαινάδες», τις νύμφες του θεού του κρασιού και της αμπέλου.
Γεγονός είναι ότι πρόκειται για μια περιοχή με οργιώδη βλάστηση και τρεχούμενα νερά από πηγές που ξεπροβάλουν από παντού, ενώ το ίδιο το χωριό έχει τους δικούς του μικρούς καταρράκτες, που σαν έκπληξη εμφανίζονται μέσα από μια ρεματιά στολισμένη με ένα μικρό πέτρινο γεφύρι. Το πανέμορφο σκηνικό αγναντεύουν οι δύο πολύ καλές ταβέρνες των Μαινητών, «Δροσιά» και «Πηγές Καρυδιές», όπου θα ξαποστάσετε απολαμβάνοντας τόσο ανδριώτικες σπεσιαλιτέ, όσο και τη μοναδική θέα.