Μπατσί 1899! Ιστορία παλιά να σας πω άλλη μια φορά…
Μια φωτογραφία, μια ιστορία, μια κοινωνία. Οι εκλογές στο Μπατσί το 1899, οι καλλιτεχνικές ανατυπώσεις στο Μπατσι το 1937 και οι μνήμες στο Μπατσι το 2022..
Μερικές φωτογραφίες ή άλλο ιστορικό υλικό φτάνει στα χέρια μας λίγο αργά. Όπως η παραπάνω φωτογραφία που βρήκαμε στο εστιατόριο/ταβέρνα του “Σταμάτη” στο Μπατσί. Αν έχετε υλικό από το παρελθόν μπορείτε να μας το στέλνετε με όποιο τρόπο θέλετε ώστε να το χρησιμοποιούμε – με αναφορά σε εσάς φυσικά – στις δημοσιεύσεις και στις μελλοντικές έρευνες και βιβλία που σχεδιάζει το ΕΝ ΑΝΔΡΩ.
Πάμε όμως πάλι πίσω στο πως βρήκαμε αυτή τη μοναδική ιστορική φωτογραφία. Ήταν ένα από αυτά τα απομεσήμερα του χειμώνα που ο Γιάννης δεν έχει πελατεία και καθόμαστε με τις ώρες μερικές φορές και μιλάμε για τα παρελθόντα και τα μελλούμενα. Έξω κρύο, αέρας και κύμα. Κι εμείς μια παρέα με την οικογένεια ταξιδεύουμε στο παρελθόν και στο μέλλον. Σε μια μέρα όπως αυτή ο νεαρός Σταμάτης Θωμάς κατεβάζει με ενθουσιασμό μια παλαιά καδραρισμένη φωτογραφία και ο πατέρας του Γιάννης Θωμάς μας αφηγείται την ιστορία – βάζοντας στο κάδρο και τον 90 και βάλε ηλικίας πεθερό του – που υπήρξε πολλά χρόνια πρόεδρος στην κοινότητα Μπατσίου κάποτε.
Κοιτάμε την παλιά φωτογραφία και ξαφνιαζόμαστε. Είναι του 1899. Και εξηγεί με καλλιτεχνική χειρόγραφη γραφή: “Αναμνηστική φωτογραφία των επινηκείων της διμαρχικής εκλογής Μπατσίου τη 5η Σεπτεμβρίου 1899, όπου εξελέγη δήμαρχος π Γεώργιος Χαλάς. Αντιγραφή της παρούσης φωτογραφίας τη 12η Οκτωβρίου 1937.” Η αγροτική κοινωνία της εποχής και ο πολιτισμός της ανάγλυφα μέσα από μια φωτογραφία. Το στήσιμο, το επίσημο ντύσιμο, τα όργανα που συνόδευσαν το πανηγύρι της μέρας και της εκλογής, οι ένστολοι. Σχεδόν όλοι όσοι συμμετείχαν στα μεθεόρτια της μέρας. Μια εικόνα, μια εποχή, μια ιστορία.
Η εξαιρετική αυτή φωτογραφία θα είχε περίοπτη θέση στα περί αγροτικής κοινωνίας που αποτυπώσαμε στην έρευνα μας για την Άνδρο του 19ου αιώνα και που εκδόθηκε βιβλίο εφέτος το καλοκαίρι με τίτλο “Άνδρος 200 χρόνια”. Κρίμα που δεν την είχαμε πέρσι που σχεδιάζαμε και γράφαμε το ιστορικό, επετειακό και ερευνητικό βιβλίο μας για την Άνδρο του 19ου αιώνα, που αυτές τις μέρες ολοκληρώνει την πρώτη διαδρομή του από την καλοκαιρινή παρουσίαση του υφυπουργού Παιδείας Άγγελου Συρίγου στην Χώρα και στα βιβλιοπωλεία μέχρι την προσφορά του ως ιστορικό δώρο/αναφορά (από δήμαρχο και έπαρχο) στις γιορτές σε επίσημους στην Αθήνα και στο Νότιο Αιγαίο.
Διαμαντής Μπασαντής