Η ΔΕΥΤΕΡΗ ΠΑΝΣΕΛΗΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΗ ΚΑΙ Η ΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΑΝΔΡΟΥ…

“”Λίγες οι νύχτες με φεγγάρι, που μ΄ αρέσουν…”, Γ. Σεφέρης, “Τελευταίος Σταθμός”

Γράφει ο ΔΙΑΜΑΝΤΗΣ ΜΠΑΣΑΝΤΗΣ

Απόβραδο κι ανηφορίζω με το αυτοκίνητο από το Νειμποριό. Κοιτώ αριστερά τον ορίζοντα και μένω έκπληκτος: ένα περίεργο σκούρο κίτρινο φεγγάρι ξεπροβάλλει έχοντας το χρώμα της σκουριάς. Μια αρχαία σκουριά, όπως έγραφε κάποτε μια αγαπημένη λογοτέχνης. Είναι η δεύτερη πανσέληνος του Μάη. Το μπλε φεγγάρι όπως την λένε. Όχι λόγω χρώματος, αλλά επειδή είναι η δεύτερη μέσα στον ίδιο μήνα. Συμβαίνει αστρονομικά κάθε 2,5 με 3 χρόνια. Κι αυτό γιατί η Σελήνη ολοκληρώνει τον κύκλο της σε περίπου 29,53 ημέρες, οπότε όταν ο μήνας έχει 31 ημέρες, μπορεί να «χωρέσει» δύο πανσελήνους.

Σταματώ στο ύψωμα, πάνω από το λιμάνι και με το κινητό παίρνω μερικές μαγικές φωτογραφίες. Η μνήμη γυρνά πίσω σε παλιές διαδρομές. Ανατρέχω στους στίχους του Σεφέρη, από τον “Τελευταίο Σταθμό”, που στοίχειωσαν μέσα μου εδώ στην μοναδική φύση της Άνδρο, καθώς αναλογίζομαι ξέμπαρκος πια τις κάποτε απέραντες διαδρομές μιας νιότης φευγάτης ανεπιστρεπτί.

Έγραφε ο Σεφέρης:

“Τώρα που κάθομαι άνεργος και λογαριάζω
λίγα φεγγάρια απόμειναν στη μνήμη·
νησιά, χρώμα θλιμμένης Παναγίας, αργά στη χάση
ή φεγγαρόφωτα σε πολιτείες του βοριά…“

Ανηφορίζω για το σπίτι. Το ημερολόγιο γράφει 31η Μαΐου 2026. Σημειώνω δίπλα: η πανσέληνος ανέτειλε απόψε εντυπωσιακά πάνω από την Άνδρο…

Είναι ακόμα νύχτα όταν ξυπνώ. Το πρώτο φως δεν έχει ακόμα φανεί στο Αιγαίο. Βγαίνω στο μπαλκόνι και κοιτώ την σκοτεινή θάλασσα. Μετά κοιτώ δυτικά. Και μένω ακίνητος μπροστά σε ένα ολόλαμπρο φεγγάρι, ίδιο ήλιος, που δύει φωτίζοντας τον σκοτεινό ουρανό. Παίρνω την φωτογραφική μηχανή και βγαίνω στο ξάγναντο της βεράντας φωτογραφίζοντας το πάνω από τα δέντρα της πλαγιάς.

Το φωτογραφίζω πάλι, καθώς έχει αρχίσει να αλλάζει το φως του ουρανού. Τύχη αγαθή το έφερε στις 9:30, χτες το βράδυ, να “σκοντάψω” στην ανατολή της “μπλε” πανσελήνου, που μόνο μπλε δεν ήταν. Και στις 5:54 το πρωί να ξανασκοντάψω, στην λαμπερή δύση της, που έμοιαζε με ανατολή από την ανάποδη.

Ίσως γι’ αυτό το φεγγάρι μιας αρχαίας σκουριάς, που κατακάθεται αιώνες τώρα σε αυτό το τοπίο να επέστρεψα από τις πολιτείες του βοριά. Μπαίνω στο σπίτι αναλογιζόμενος και πάλι τους στίχους του Σεφέρη:

“Τ’ αλφαβητάρι των άστρων που συλλαβίζεις
όπως το φέρει ο κόπος της  τελειωμένης μέρας
και βγάζεις άλλα νοήματα κι’ άλλες ελπίδες,
πιο καθαρά μπορείς να το διαβάσεις.”

Ναι, πιο καθαρά μπορείς να διαβάσεις “τ’ αλφαβητάρι των άστρων” εδώ στην Άνδρο, όπου μνήμες παλιές δικές σου ή μνήμες άλλων ανθρώπων, που προϋπήρξαν, οδήγησαν τα βήματα μου. Μνήμες διάσπαρτες. Χνάρια ακουμπισμένα μέσα μας, που μάς οδήγησαν σε τόπους μιας αρχαίας καταγωγής. Τι είναι, άραγε, ο άνθρωπος αν δεν είναι οι διαδρομές και οι μνήμες του; Οι δικές του και των προηγουμένων μέσα στον χρόνο. Και που εγγράφηκαν μέσα μας: στο αρχαίο DNA της ζωής μας ακόμα και πριν γεννηθούμε.

“Σιωπές αγαπημένες της Σελήνης…”, Γ. Σεφέρης, “Τελευταίος Σταθμός”