ΠΡΟΣΟΧΗ: Τι ισχύει για τον ΕΝΦΙΑ στην Άνδρο και τι προβλέπουν οι εξαγγελίες της ΔΕΘ…

Γράφει ο Χρήστος Βουραζέρης

Οικονομολόγος (ΒΑ) – Φοροτεχνικός – Λογιστής Α’

Ο ΕΝΦΙΑ σε μικρούς οικισμούς

Έγινε μείωση 50% το 2026 και θα γίνει πλήρης απαλλαγή από το 2027

Σημαντικές ελαφρύνσεις στον Ενιαίο Φόρο Ιδιοκτησίας Ακινήτων (ΕΝΦΙΑ) για τους κατοίκους της ελληνικής περιφέρειας είχαμε με την απόφαση Α.1063/2026 του Διοικητή της ΑΑΔΕ (ΦΕΚ Β΄ 1526/17.3.2026), που εξειδίκευσε τη μείωση 50% για το έτος 2026. Με τις εξαγγελίες του Πρωθυπουργού από το βήμα της 90ής ΔΕΘ, το μέτρο αναβαθμίζεται από το 2027 σε πλήρη απαλλαγή με διευρυμένα πληθυσμιακά όρια.

Το 2026 έγινε μείωση 50% στον ΕΝΦΙΑ κύριας κατοικίας

Σύμφωνα με την παρ. 3 του άρθρου 17 του Κώδικα Φορολογίας Περιουσίας (ν. 5219/2025) και την απόφαση Α.1063/2026, για το έτος 2026 ο ΕΝΦΙΑ μειώθηκε κατά 50% στα δικαιώματα επί της κύριας κατοικίας φυσικών προσώπων, εφόσον πληρούνταν σωρευτικά οι εξής προϋποθέσεις:

• Φορολογική κατοικία στην Ελλάδα την 1η Ιανουαρίου του έτους φορολογίας.
• Η κύρια κατοικία βρίσκονταν σε οικισμό με πληθυσμό έως 1.500 κατοίκους, βάσει της πλέον πρόσφατης απογραφής της ΕΛΣΤΑΤ. Εξαιρούνταν οι οικισμοί της Περιφέρειας Αττικής, πλην της Περιφερειακής Ενότητας Νήσων (επομένως τα νησιά του Αργοσαρωνικού, τα Κύθηρα κ.λπ. εντάσσονταν κανονικά στο μέτρο).
• Ειδικά για την Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας, την Π.Ε. Έβρου και τους παραμεθόριους Δήμους Κεντρικής Μακεδονίας, Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης και Ηπείρου, το όριο ανέβαινε στους 1.700 κατοίκους.
• Η συνολική αξία του 100% της πλήρους κυριότητας της κατοικίας, όπως υπολογίζεται για τον ΕΝΦΙΑ, δεν υπερβαίνει τις 400.000 ευρώ.

Ως κύρια κατοικία λαμβάνεται αυτή που έχει δηλωθεί στην τελευταία, κατά την 1^η Ιανουαρίου έκαστου έτους, υποβληθείσα δήλωση φορολογίας εισοδήματος (έντυπο Ε1). Η μείωση καταλαμβάνει τα δικαιώματα που αναγράφονται στον Πίνακα 1 του Ε9 με κωδικούς είδους δικαιώματος 1 έως 13 και κατηγορία ακινήτου 1 (κατοικία/διαμέρισμαα) ή 2 (μονοκατοικία), μαζί με τα παρακολουθήματά τους, ακόμη κι αν η κατοικία αποτελείται από περισσότερους του ενός ΑΤΑΚ.

Πώς χορηγήθηκε η μείωση

Η μείωση χορηγήθηκε κεντρικά και αυτόματα από την ΑΑΔΕ κατά την πρώτη εκκαθάριση του ΕΝΦΙΑ 2026, χωρίς να απαιτείται αίτηση. Στα εκκαθαριστικά τέθηκε ειδική ένδειξη στη γραμμή του σχετικού ΑΤΑΚ και επισήμανση επί της πράξης προσδιορισμού φόρου.

Κρίσιμο σημείο ήταν η αντιστοίχιση του Ε9 με το Ε1 μέσω του αριθμού παροχής ρεύματος. Εάν η αντιστοίχιση δεν ήταν δυνατή, επειδή στο Ε9 δεν έχει συμπληρωθεί ή έχει συμπληρωθεί εσφαλμένα ο αριθμός παροχής, ο φορολογούμενος είχε το δικαίωμα να υποβάλει τροποποιητική δήλωση Ε9 έτους 2026 έως τις 31.7.2026 με τον ορθό αριθμό παροχής, ώστε η μείωση να χορηγηθεί με νέα κεντρική εκκαθάριση.

Εάν και πάλι η μείωση δεν χορηγήθηκε, προβλέπονταν η υποβολή του εντύπου Δ500 «Αίτηση – Δήλωση για τη χορήγηση απαλλαγής, έκπτωσης ή για την επανεκκαθάριση του ΕΝΦΙΑ» στην αρμόδια ΔΟΥ/ΚΕΦΟΚ, με προσκόμιση αποδεικτικών εγγράφων (πιστοποιητικό κτηματολογικής εγγραφής, τίτλος κτήσης, οικοδομική άδεια, λογαριασμοί ηλεκτροδότησης κ.λπ.). Σε περίπτωση απόρριψης εκδίδονταν αιτιολογημένη πράξη, κατά της οποίας χωρούσε ενδικοφανής προσφυγή στη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών της ΑΑΔΕ.

Πλήρης απαλλαγή από το 2027 και διεύρυνση των πληθυσμιακών ορίων

Με τις εξαγγελίες του Πρωθυπουργού από τη ΔΕΘ, όπως εξειδικεύθηκαν από το οικονομικό επιτελείο, το μέτρο αναβαθμίζεται ουσιωδώς από το έτος 2027:

• Πλήρης απαλλαγή (μηδενισμός) του ΕΝΦΙΑ —και όχι απλώς μείωση 50%— για την κύρια κατοικία φυσικών προσώπων, φορολογικών κατοίκων Ελλάδας.
• Διεύρυνση του πληθυσμιακού ορίου από τους 1.500 στους 2.000 κατοίκους, με εξαίρεση και πάλι τους οικισμούς της Περιφέρειας Αττικής (πλην της Π.Ε. Νήσων).
• Ειδικά για την Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας, το όριο ορίζεται στους 2.200 κατοίκους.
• Διατηρείται η προϋπόθεση η φορολογητέα αξία του 100% της πλήρους κυριότητας της κατοικίας να μην υπερβαίνει τις 400.000 ευρώ.

Η επέκταση του ορίου εκτιμάται ότι εντάσσει στο μέτρο περίπου 131 επιπλέον οικισμούς και ωφελεί περίπου 62.000 επιπλέον ιδιοκτήτες, με ετήσιο δημοσιονομικό κόστος της τάξης των 8 εκατ. ευρώ. Η αλλαγή θα αποτυπωθεί στη βεβαίωση του ΕΝΦΙΑ που θα εκδοθεί τον Μάρτιο του 2027.

Τι αλλάζει στην Άνδρο

Λίγες οι διαφορές για την Άνδρο, διότι όλοι οι οικισμοί  πλην της πρωτεύουσας (Χώρα), είναι κάτω από 1.500 κατοίκους, οπότε είχαν την μείωση 50% για τον ΕΝΦΙΑ του 2026 και φυσικά θα είχαν την πλήρη απαλλαγή (100%) για τον ΕΝΦΙΑ του 2027 έτσι και αλλιώς. Το «έτσι και αλλιώς» το αναφέρω, γατί όσοι θυμούνται, η πλήρη απαλλαγή για το 2027, είχε εξαγγελθεί στην ΔΕΘ τον Σεπτέμβριο του 2025. Η διαφορά είναι μόνο η διεύρυνση του πληθυσμιακού ορίου.

Μετά τις εξαγγελίες της ΔΕΘ λοιπόν , για το 2027, θα υπάρχει πλήρης απαλλαγή (100%) και για την πρωτεύουσα της Άνδρου (Χώρα). Και φυσικά το μέτρο ισχύει μόνο για την κύρια κατοικία και με τις προϋποθέσεις που έχουμε ήδη αναφέρει.

Καθαρά πληροφοριακά να αναφέρω ότι πλήρη απαλλαγή (100%) στον ΕΝΦΙΑ του 2027, για τις Κυκλάδες θα έχουν και οι οικισμοί Φιλώτι της Νάξου, Βάρη της Σύρου, Εμπορείον της Σύρου, Μεσαριά της Σαντορίνης , Ίος της Ίου και Άνω Μερά της Μυκόνου, οι οποίοι είναι όλοι με πληθυσμό πάνω από 1500, κατοίκους και δεν είχαν  την απαλλαγή του 50% για τον ΕΝ.Φ.Ι.Α του 2026.

Πρακτικές συμβουλές

Ενόψει της εκκαθάρισης και της πλήρους απαλλαγής από το 2027, οι ιδιοκτήτες κατοικιών σε μικρούς οικισμούς καλό είναι:

1. Να ελέγξουν ότι στο Ε9 έχει καταχωρηθεί σωστά ο αριθμός παροχής ρεύματος της κύριας κατοικίας τους.
2. Να επιβεβαιώσουν ότι η διεύθυνση κύριας κατοικίας στη δήλωση εισοδήματος αντιστοιχεί πράγματι στο ακίνητο του οικισμού.

Το γραφείο μας παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις και βρίσκεται στη διάθεσή σας για τον έλεγχο των προϋποθέσεων υπαγωγής, τη διόρθωση των δηλώσεων Ε9 και τη διεκπεραίωση των σχετικών αιτήσεων προς την ΑΑΔΕ.

Το παρόν άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν υποκαθιστά εξατομικευμένη φορολογική συμβουλή. Οι εξαγγελίες για το 2027 τελούν υπό την ψήφιση των σχετικών νομοθετικών διατάξεων.