Το ναυάγιο του πλοίου «ΟΔΥΣΣΕΑΣ»
Η δημοσίευση του «Αγνοούμενου» της Ιουλίας Ζαννάκη στις 23 Νοεμβρίου 2015 προκάλεσε μεγάλη αίσθηση. Μέχρι σήμερα έχουν διβάσει την αναρτηση πάνω από 55.000 αναγνώστες!!! Το πρώτο κείμενο ακολούθησε και δεύτερο στις 12 Δεκεμβρίου 2015 – που το αναδημοσιεύουμε σήμερα – με βάση στοιχεία συγγενών των αγνοουμένων. Και αυτό έχει ξεπεράσει τους 52.000 αναγνώστες!!!
Τα παραπάνω δηλώνουν πως ταξιδέψαμε και ταξιδεύουμε την Άνδρο στο Αιγαίο, στην Ελλάδα, στον κόσμο. Αυτή είναι η διαχρονική παρουσία και προσφορά μας στην Άνδρο όσο και αν τα πολιτικά παιχνίδια ορισμένων δεν τους επιτρέπουν να την αναγνωρίσουν. Συνεχίζουμε, λοιπόν, για πέμπτο χρόνο το ταξίδι μας στους ανοιχτούς ωκεανούς του διαδικτύου, ταξιδεύοντας μαζί μας και την Άνδρο – Εν Άνδρω.
(α) Η είδηση στην εφημερίδα «Ανδριακή», εκείνης της εποχής (1988)
“Για μια ακόμα φορά η θάλασσα “έντυσε” την Άνδρο μας στα μαύρα.Το πλοίο ναυάγησε στη μέση του Ατλαντικού όταν έπνεαν στην περιοχή άνεμοι 10 μποφόρ τα ξημερώματα της Πέμπτης 10 Νοεμβρίου.
Ο πλοίαρχος του Λεονάρδος Στεφανής στο S.O.S. ανέφερε ότι το πλοίο του έχει κοπεί στην μέση και φλέγεται. Τα αεροπλάνα του Καναδά που έφτασαν στο στίγμα του ναυαγίου όπως επίσης και ένα Σοβιετικό πλοίο, εντόπισαν τα δύο κομμάτια του “Odyssey” να επιπλέουν φλεγόμενα.
Οι θυελλώδεις άνεμοι, η θερμοκρασία κάτω από το μηδέν και το στρώμα πετρελαίου πάχους 30 εκατοστών που χύθηκε στην θάλασσα και που απλωνόταν, σε έκταση πάνω από 15 μίλια, έκαναν αδύνατη την πιθανότητα διάσωσής τους. Από τους 15 έλληνες οι τρεις ήταν ανδριώτες και είναι οι: ο πλοίαρχος Λεονάρδος Στεφανής από τ’ Απροβάτου, ο μάγειρας Ανδρέας Γρηγόρας από το Βιτάλι – Γαυρίου και ο Μπόμαν Δημοσθένης Μάνεσης από την Βουρκωτή. Σύμφωνα με το Ρώσο πλοίαρχο υπήρχαν άνθρωποι στην πλώρη μέχρι που αυτή βυθίστηκε στη “φλεγόμενη” θάλασσα”.
(β) Χάρτης του ναυαγίου
Το στίγμα του ναυαγίου του πλοίου Οδυσσέας όπως δημοσιεύτηκε στις καναδικές εφημερίδες της εποχής
(γ) Αναφορά του σοβιετικού πλοίου “SS PASSAT”
Το σοβιετικό πλοίο έλαβε σήμα κινδύνου από το δεξαμενόπλοιο “ΟΔΥΣΣΕΑΣ” στις 10 Νοεμβρίου 1988 και ώρα Γκρήνουιτς 3:30 στο Βόρειο Ατλαντικό σε γεωγραφικό πλάτος 52 μοιρών 38 λεπτών βόρειο μήκος 34 μοιρών 39 λεπτών. Το ρώσικο πλοίο έσπευσε και έκανε ότι ήταν δυνατόν να βοηθήσει το ελληνικό δεξαμενόπλοιο και τους 27 ναυτικούς του, εκ των οποίων οι 3 ανδριώτες. Το ναυάγιο του “ΟΔΥΣΣΕΑ” αναφέρεται ως μια από τις μεγαλύετρες περιβαλοντικές καταστροφές στην ιστορία της ναυτιλίας¨χύθηκαν στη θάλασσα 132.157 τόνους πετρέλαιου. Ακολουθεί η αναφορά του Ρώσου πλοιάρχου του σοβιετικού πλοίου SS PASSAT:
«Στις 10 Νοεμβρίου 1988 μετά από τη λήψη σήματος SOS από το δεξαμενόπλοιο “OΔΥΣΣΕΑΣ” χωρίς καθυστέρηση κατευθυνθήκαμε προς αυτό για βοήθεια. Στις 04:30 ώρα Γκρήνουϊτς και 01:40 τοπική ώρα ήρθαμε σε επικοινωνία μέσω UKW.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες από το δεξαμενόπλοιο “ΟΔΥΣΣΕΑΣ” ακολουθούσε πορεία 80 με ταχύτητα 8 κόμβων και βρισκόταν ανατολικά 05:00 ώρα Γκρήνουϊτς. Όταν πλησιάσαμε σε απόσταση 15 μιλίων ελάβαμε το μήνυμα άτι το δεξαμενόπλοιο κόπηκε σε δύο μέρη και ότι όλο το πλήρωμα από 27 άτομα βρισκόταν στο τμήμα της πρύμνης. Επικρατούσε μεγάλη τρικυμία, ο άνεμος ήταν δυτικός 21m/secκαι ύψος κύματος 7,5 μέτρων.
Στις 06:00 ώρα Γκρήνουϊτς η επικοινωνία με το δεξαμενόπλοιο διακόπηκε. Στα σήματά μας δεν απαντούσε κανένας. Είμαστε σε απόσταση 5 μιλίων.
Στις 06:28 ώρα Γκρήνουϊτς είμαστε σε απόσταση 1.3 μιλίου και ήταν σκοτάδι. Το ραντάρ έδειχνε τα δύο μέρη του πλοίου, τα κτίσματα της πρύμνης του πλοίου ήταν φωτισμένα, διακρίνονταν οπτικά που βυθιζόταν στο νερό. Κατά την είσοδο στο νερό των προβολέων του δεξαμενόπλοιού εκδηλώθηκε πυρκαγιά η οποία πολύ σύντομα επεκτάθηκε γύρω από το δεξαμενόπλοιο σε μεγάλη περιοχή χυμένου πετρελαίου. Στο φως της φωτιάς επάνω στο νερό δε διακρίναμε βάρκες ούτε ανθρώπους, ούτε άλλα αντικείμενα.
Αρχίσαμε την αναζήτηση ναυαγών φωτίζοντας στο σκοτάδι την επιφάνεια της θάλασσας με τους προβολείς τον πλοίου μας. Τοποθετήθηκαν πολλοί παρατηρητές. Στις 08:30 ώρα Γκρήνουϊτς η πυρκαγιά έσβησε όταν κάηκε η κύρια μάζα του χυμένου στην επιφάνεια της θάλασσας πετρελαίου. Το πρυμναίο τμήμα τον δεξαμενόπλοιού βυθίσθηκε. Το τμήμα της πλώρης παρέμενε, το δεξιό τμήμα της πλώρης εξείχε από το νερό περίπου 10 μέτρο. Το υπόλοιπο μέρος ήταν κάτω από το νερό από όπου έβγαινε πετρέλαιο και εξαπλώνονταν στην επιφάνεια τον νερού.
Το PASSAT ερεύνησε την περιοχή τον δυστυχήματος με διάφορες πορείες συνεχίζοντας την αναζήτηση ναυαγών. Στις 10:15 ώρα Γκρήνουϊτς ανακαλύψαμε μια κενή και καμένη βάρκα. Στις 12:12 ώρα Γκρήνουϊτς πλησίασε το καναδικό αεροπλάνο RESCUE 115 και συνεχίσαμε τις κοινές προσπάθειες. Στις 12:36 ώρα Γκρήνουϊτς το αεροπλάνο ανακάλυψε μια δεύτερη βάρκα την οποία εξετάσαμε και ήταν επίσης κομμένη και κενή. Συνεχίσαμε τις κοινές προσπάθειες σε συνθήκες τρικυμίαc, ύφος κύματος 8 – 9 μέτρων. Στις 17:00 ώρα Γκρήνουϊτς στη θέση του αεροπλάνου RΕSCUE 115 έφθασε το αεροπλάνο RΕSCUΕ 116.
Συνεχίσαμε την κοινή αναζήτηση ναυαγών. Στις 16:35 ώρα Γκρήνουϊτς είδαμε για τελευταία φορά την πλώρη του πλοίου που σκεπάσθηκε από το νερό. Στις 18:48 ώρα Γκρήνουιτς. το αεροπλάνο RΣSCUE 116 διέκοψε την αναζήτηση και αναχώρησε . Στις 19:00 ώρα Γκρήνουιτς μετά από έρευνα της περιοχής της καταστροφής διακόψαμε την αναζήτηση λόγω του σκότους.
Από κοινού με το καναδικό αεροπλάνο διερευνήθηκε σε μεγάλη έκταση η περιοχή τον ατυχήματος, ελήφθησαν όλα τα δυνατά μέτρα για την αναζήτηση ναυαγών σε δύσκολες καιρικές συνθήκες, ωστόσο, δυστυχώς, δε βρέθηκε κανένας.
Στις 11 Νοεμβρίου 1988 η έρευνα συνεχίσθηκε από καναδικά αεροπλάνα, αλλά δε βρήκαν ναυαγούς.
Εκφράζουμε βαθύτατα συλλυπητήρια στις οικογένειες και συγγενείς των μελών του πληρώματος τον δεξαμενόπλοιου “ΟΔΥΣΣΕΑΣ”.
Με εκτίμηση
O καπετάνιος ΤΟΛΟΧΟ»
Κ. Μπασαντή σας ευχαριστώ πολύ.
Δείχνετε με αυτό το άρθρο ότι είστε ένας άνθρωπος με ευαισθησίες.
Μετά από 27 χρόνια τιμάτε τους Ανδριώτες ναυτικούς του Οδυσσέα.
Τον πλοίαρχο Λεονάρδο Στεφανή από τ’ Απροβάτου, τον μάγειρα Ανδρέα Γρηγόρα από το Βιτάλι – Γαυρίου και τον Μπόμαν Δημοσθένη Μάνεση από την Βουρκωτή.
Για τις οικογένειες που μείναμε πίσω, δεν έχουν φύγει, είναι πάντα δίπλα μας, αλλά και μακρυά μας, σε ένα μπάρκο ταξιδεύοντας στη θάλασσα των αγγέλων.
Από τα βάθη της ψυχής μου, προσεύχομαι και παρακαλώ τον Άγιο Νικόλαο να ήταν το ναυάγιο του Οδυσσέα, η τελευταία φορά που η Άνδρος “έχασε” ναυτικούς.
Παρακαλώ και προσεύχομαι στον Άγιο Νικόλαο να έχει γαληνεμένες θάλασσες για όλους τους ναυτικούς μας.
Συγχαρητήρια στο Εν Άνδρω! Τα άρθρα σας είναι ανθρώπινα και συγκινητικά!
Δεν έχω λόγια παρά μόνο, να σας ευχηθώ να συνεχίσετε να υπάρχετε και να βοηθάτε το νησί
με το δικό σας λιθαράκι. Και Ο Θεός να δίνει δύναμη και κουράγιο και υγεία σε αυτούς που μείναν πίσω.
1. Πολύ συγκινήθηκα διαβάζοντας αυτό το άρθρο σας. Ο αείμνηστος πλοίαρχος Λεονάρδος Στεφανής ήταν συμμαθητής μου στα πρώτα χρόνια στο τότε εξατάξιο Κλασσικό Γυμνάσιο Άνδρου. Το έτος 1958 είμαστε στην Α΄τάξη. .Στις τελευταίες τάξεις μετατέθηκε στο νεοσύστατο τότε Ναυτικό Γυμνάσιο Άνδρου. Είθε να είναι αιωνία η μνήμη του στη Μνήμη του Θεού και στη δική μας ολιγόβια μνήμη. Την εποχή του πολύνεκρου αυτού ναυαγίου το έτος 1988 υπήρχαν διάσπαρτες φήμες στους ναυτικούς κύκλους της Ανδρου, οτι ο Λεονάρδος αμέσως μετά τη ναυτολόγηση του στο πλοίο αυτό μετά από επιθεώρηση που έκανε , διαπίστωσε ένα ποσοστό αναξιοπλοϊας του πλοίου εξ αιτίας ρωγμών χωρίς όμως άλλες λεπτομέρειες σε ποια σημεία του πλοίου διαπίστωσε ρωγμές. Ήταν άγνωστο την εποχή εκείνη πόθεν διέρρευσαν αυτές οι φήμες, και άγνωστο αν είναι αληθείς, επίσης άγνωστο είναι για ποιο λόγο παρέμεινε στο πλοίο ύστερα από αυτή τη διαπίστωση. Ίσως δεν τις θεώρησε πραγματικά επικίνδυνες.
Αυτά τα καταγράφω έτσι για την ιστορία και στη μνήμη του Λεονάρδου, με τον οποίον είμαστε φίλοι στα πρώτα γυμνασιακά μας χρόνια.
2. Με τον αείμνηστο Ανδρέα Γρηγόρα , αν πρόκειται περί του ιδιου προσώπου, είχαμε δουλέψει μαζί το έτος 1984 σε ένα φορτηγό πλοίο, δεν θυμάμαι σε ποιο, ίσως στο M/V OCEANIS ή σε άλλο. Και με αυτόν είμαστε φίλοι. Ήταν εξαιρετικός μάγειρας. Είθε να είναi και αυτού αιωνία η μνήμη, καθώς και όλων των αδικοχαμένων ναυτικών.
Κωνσταντίνος Στρατής