Ξενοδοχείο “Κρίνος” – 150 χρόνια ιστορία: εκεί που ο Ελύτης συνάντησε τον Εμπειρίκο και τον Καραγάτση…

 

Υπάρχουν κάποια αρχοντόσπιτα στην Άνδρο που κουβαλούν μια, ή πολλές απίστευτες ιστορίες. Με πολιτικές, κοινωνικές, πολιτιστικές και καλλιτεχνικές προεκτάσεις. Εκεί διαδραματίστηκαν γεγονότα που σημάδεψαν την ζωή ανθρώπων,  «κολοσσοί» του πνεύματος στις ηλιόλουστες βεράντες τους εμπνεύστηκαν και άφησαν στην λογοτεχνία αριστουργήματα, ενώ κάποιοι άλλοι, πέρασαν στιγμές που δεν θα λησμονήσουν ποτέ.

Είναι τα «ευλογημένα» αρχοντικά, που στέκουν ακόμα όρθια, κόντρα στον χρόνο και την σκληρή εποχή, αλλά και χάρις στην αγάπη και την ευαισθησία εκείνων, που τα αγάπησαν πραγματικά, τα φρόντισαν και τα καμαρώνουν τώρα μαζί με όλους εμάς, να στέκονται περήφανα και να ομορφαίνουν το νησί.

Ίσως ένα από τα πιο σημαντικά σπίτια ολόκληρης της Άνδρου, είναι το ξενοδοχείο «Κρίνος» στο Μπατσι. Ο «Κρίνος» συμπληρώνει 80 χρόνια ως ξενοδοχείο. Στη σημερινή μορφή του τον επιμελήθηκε ο Χαράλαμπος Λογοθέτης (που έφυγε πρόωρα πριν από λίγο καιρό) και τον μεταμόρφωσε σε ένα υψηλών προδιαγραφών Suites Hotel. Ο «Κρίνος» μαζί με την «βίλα Ευανθία» αποτελούν τα αριστουργήματα της αρχιτεκτονικής του γραφικού χωριού.

 

Θερινό κέντρο της ελληνικής διανόησης (Ελύτης, Εμπειρίκος, Καραγάτσης), κρατητήριο των Ιταλών στην Κατοχή, σημείο συνάντησης και ρομαντικής γνωριμίας ανθρώπων που συναντήθηκαν τυχαία κάποιο καλοκαίρι και ένωσαν για πάντα τις ζωές τους, τόπος συγκέντρωσης εύπορων εμπόρων, εργαστήριο, σχολείο, ζωτικός χώρος ανταλλαγής ιδεών, ακόμα και τα σκοτεινά χρόνια της δικτατορίας.

Εκεί ο μετέπειτα πρωθυπουργός Γεώργιος Ράλλης, άκουσε – όπως διηγείτο ο ίδιος στα απομνημονεύματα του – τον κρότο της ιταλικής τορπίλης που βούλιαξε το εύδρομο «Έλλη» στο λιμάνι της Τήνου στις 15 Αυγούστου του 1940. Στα υπόγεια του, στην Κατοχή, βασανιστήκαν από τους κατακτητές δυο νεαροί Μπατσιωτες, που έκαναν δολιοφθορά σε ιταλικά αυτοκίνητα και εγκαταστάσεις.

Ο Γεώργιος Ράλλης

Σύμφωνα με τοπικές μαρτυρίες, αλλά και με στοιχεία που συγκεντρώθηκαν με ιδιαίτερη φροντίδα, διαπιστώνεται ότι, κατά το 1860, το κτίριο του Krinos Suites Hotel ήταν το πρώτο σχολείο της περιοχής. Στα επόμενα χρόνια στέγαζε ένα εργαστήριο σηροτροφίας και σε συνέχεια λειτούργησε ως διδασκαλείο. Για το λόγο αυτό συμπληρώθηκε με ένα πρόσκτισμα, το οποίο φιλοξενούσε μαθητευόμενες εργάτριες με στόχο την καλή εκμάθηση της τεχνικής της μεταξουργίας, μιας σημαντικής τέχνης και αποδοτικής οικονομικά δραστηριότητας των κατοίκων του νησιού.

Στις αρχές του 20ου αιώνα, που εξασθενεί το εμπόριο μεταξιού, καθώς η βιομηχανική επανάσταση οδηγεί στην παραγωγή συνθετικών φθηνότερων υφασμάτων, η βελτίωση του βιοτικού επιπέδου του πληθυσμού και οι εύκολες πλέον μετακινήσεις οδήγησαν στη γρήγορη τουριστική ανάπτυξη της νησιωτικής Ελλάδας. Το παραδοσιακό εργαστήριο της σηροτροφίας μετατρέπεται πλέον σε ξενοδοχειακή μονάδα. 

Συγκεκριμένα, το 1936, το κτίριο απέκτησε την πρώτη άδεια λειτουργίας του ως ξενοδοχείο με την επωνυμία Κρίνος (Pancratium maritimum), εμπνευσμένη από τα ευωδιαστά διάσπαρτα κρινάκια στην παραπλήσια αμμουδιά, χαρακτηρισμένα κατά την αρχαιότητα ως ιερά φυτά και σήμερα είδος υπό προστασία.

 

Κατά τη διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, το κτίριο χρησιμοποιήθηκε ως έδρα του ιταλικού στρατού. Στη δεκαετία του 1950 το ακίνητο επισκευάστηκε και συνέχισε να λειτουργεί ως ξενοδοχείο, με το όνομα Κρίνος, για δεύτερη φορά. Η προσθήκη ενός εστιατορίου μέσα στο ξενοδοχείο, που εξυπηρετούσε τόσο τους πελάτες του ξενοδοχείου όσο και τους εξωτερικούς επισκέπτες αποτέλεσε έναν παράγοντα που έκανε το ξενοδοχείο, για μια ακόμη φορά, ένα μοναδικό πόλο έλξης του νησιού.

Ο Μ. Καραγάτσης

Το ξενοδοχείο λειτούργησε με επιτυχία για αρκετά χρόνια και φιλοξένησε τρεις από τους σημαντικότερους ανθρώπους του πνεύματος της Ελλάδας, τον Οδυσσέα Ελύτη, τον Μ. Καραγάτση και το μεγάλο ποιητή, πεζογράφο, φωτογράφο και ψυχαναλυτή Ανδρέα Εμπειρίκο, των οποίων το έργο αποτελεί σταθμό στα ελληνικά γράμματα είχε τεράστιο αντίκτυπο στην ελληνική κοινωνία από την εποχή του μέχρι σήμερα.

Η Μαρίνα Καραγάτση και ο Οδυσέας Ελύτης στην Άνδρο

Είναι σημαντικό να αναφέρουμε ότι κατά τη διάρκεια της διαμονής τους στο ξενοδοχείο, διοργάνωναν και τις πρώτες συναντήσεις ανταλλαγής ιδεών της νεότερης ελληνικής ιστορίας, προσκαλώντας μάλιστα και πολλούς Γάλλους και Βρετανούς διανοούμενους. Αυτό συνεχίστηκε και στη δικτατορία. Μια σκοτεινή περίοδο για την Ελλάδα.

Ο Ελύτης και ο Εμπειρίκος σε διακοπές στην Άνδρο

Στα μέσα της δεκαετίας του ’70, όταν η κρίση είχε πια περάσει, το ξενοδοχείο, λαμβάνοντας επιπλέον οικονομική υποστήριξη, μπήκε και πάλι σε τροχιά ανάπτυξης και συνέχισε να δουλεύει με επιτυχία μέχρι το έτος 1988. Η χρονιά αυτή σηματοδότησε το τέλος μιας εποχής.

Το θέαμα ενός εγκαταλειμμένου κτιρίου με ένα τόσο σημαντικό ιστορικό παρελθόν ήταν η κύρια έμπνευση πίσω από την προσπάθεια αναβίωσης του παλιού ξενοδοχείου που είχε ως κίνητρο τη διάσωσή του και ως στόχο τη συνέχιση της λειτουργίας του.

Η αποκατάστασή του υλοποιήθηκε βάσει μιας εμπνευσμένης αρχιτεκτονικής και διακοσμητικής μελέτης που σεβάστηκε το χαρακτήρα και την ιστορικότητα του κτιρίου. Η διακόσμηση του Krinos Suites Hotel σήμερα είναι εμπνευσμένη από τη μοντέρνα αρχιτεκτονική σε συνδυασμό με τον κλασσικό χαρακτήρα του κεντρικού κτιρίου και εμπλουτισμένη με καλλιτεχνικό φωτογραφικό υλικό από το νησί και τις διάφορες περιόδους της ιστορίας του.

Τα χρώματα και τα υλικά έχουν επιλεγεί σύμφωνα με το φυσικό τοπίο του νησιού και οι απαλές χρωματικές αποχρώσεις, συνθέτουν ένα καλωσόρισμα στις Κυκλάδες. Πάνω απ ‘όλα όμως, το Krinos Suites Hotel είναι ένας καμβάς πάνω στον οποίο οι επισκέπτες, μπορούν να χρωματίσουν τα καλοκαιρινά όνειρά τους.

Κ.Χ.