Σήμερα τα Φώτα και οι φωτισμοί… Ή, παραδοσιακός αγιασμός για τους καλικατζάρους στην Άνδρο…

Τα σύνεργα του παπά για τον αγιασμό σπιτιού στο Υψηλού της Άνδρου. Ο σταυρός, το ματσάκι με μυρωδικά που το βουτάνε στο νερό που αγιάστηκε το πρωί στην εκκλησία και καταβρέχουν σπίτι και αυλές… (φωτ. Εν Άνδρω).

Από την παραμονή των Χριστουγέννων, μέχρι τα Θεοφάνια στις 6 του Γενάρη είναι δώδεκα μέρες, γνωστές σαν Δωδεκαήμερο ή Δωδεκάμερο. Σ’ αυτό το διάστημα γιορτάζουμε τρεις μεγάλες γιορτές που έχουν σχέση με το Χριστό: τα Χριστούγεννα, την Πρωτοχρονιά και τα Θεοφάνια ή Φώτα. Τα Χριστούγεννα για τη γέννηση του Χριστού, την Πρωτοχρονιά για την περιτομή του αλλά και την αρχή του χρόνου και τα Θεοφάνια για τη βάφτισή του.

Ο παπά Φιλάρετος με την συνοδεία του. Τον επίτροπο και το παιδί με το φαναράκι να δώσει “άγιο φως” στο σπίτι (φωτ. Εν Άνδρω)

Επειδή από τα Χριστούγεννα μέχρι τα Φώτα ο Χριστός είναι ακόμη αβάφτιστος, στη λαϊκή παράδοση και τα νερά είναι «αβάφτιστα». Έτσι βρίσκουν ευκαιρία οι καλικάντζαροι ν’ αλωνίζουν τον κόσμο. Την παραμονή των Θεοφανείων η παράδοση θέλει να αγιάζονται τα σπίτια ώστε να φεύγουν από μέσα οι καλικάτζαροι.

Ο παπά Φιλάρετος επί το έργον (φωτ. Εν Άνδρω).

Σύμφωνα με τη λαϊκή δοξασία οι καλικάτζαροι με το που μπαίνει ο παπάς κι αγιάζει το σπίτι έτρεχαν να φύγουν λέγοντας: Φεύγετε να φεύγουμε/ τι έρχεται ο τουρλόπαπας/ με την αγιαστούρα του/ και με τη βρεχτούρα του…

Μια τελευταία ματιά καθώς φεύγει ο παπάς με την συνοδεία του μετά τον αγιασμό. Θαυμάζουν το Κεντρικό Αιγαίο που απλώνει φωτεινό και ήρεμο μετά την χτεσινή καταιγίδα και με έκπληξη βλέπουν πόσο κοντά φαντάζει η Ικαρία στην Άνδρο αν και 55 μίλια απόσταση!… (φωτ. Εν Άνδρω).

“ΕΝ ΑΝΔΡΩ”