Κάλαντα Χριστουγέννων στην “Ορεινή” Άνδρο και κάπου αλλού . .
(Ο αναγνώστης και “συνεργάτης” πλέον Ι.Π. Άλκης έστειλε δύο όμορφες μνήμες και ένα υπέροχο πίνακα του Λύτρα. Κάτι σαν κάρτα με ευχές. Η Άνδρος πλουταίνει και ομορφαίνει με ωραίους ανθρώπους όπως αυτός που επέλεξαν και αγαπούν το νησί κάνοντας το πατρίδα τους. Η πρώτη μνήμη ανδριώτικη από την “ορεινή” Άνδρο. Η δεύτερη από κάπου αλλού στην Ελλάδα. Δύο μνήμες και ένας υπέροχος πίνακας του Νικηφόρου Λύτρα. Ας μοιραστούμε μαζί του και τις δικές μας μνήμες και εικόνες από την Άνδρο και αλλού μέρα σημαδιακή που ξημερώνει αύριο χωρίς κάλαντα με την ελπίδα πως θα ξεφύγουμε σύντομα από την κρίση της πανδημίας – ΕΝ ΑΝΔΡΩ)
Τα πρώτα χρόνια που τις γιορτές τις περνούσα στην Άνδρο, τις παραμονές Χριστουγέννων και Πρωτοχρονιάς, πάντα περίμενα με αγωνία να φανεί κάποιο «αγγελούδι» να μας πει τα κάλαντα, και να του δώσουμε το έτοιμο σακουλάκι με «καλούδια» και το σχετικό «ασήμωμα». Ποτέ, μα ποτέ δεν φάνηκε κανείς, ούτε ακούστηκε.. Το φέρω βαραίως…
Μέχρι τα 16 μου, πηγαίναμε μεγάλη παρέα και λέγαμε τα κάλαντα « Χιόνια στο καμπαναριό» (που είναι το ωραιότερο αλλά αργό και για αυτό δεν το προτιμούν τα παιδιά, επειδή το «και του χρόνου» πολύ καθυστερεί) πρώτα στους «έχοντες». Ο κουμπαράς προοριζόταν για την καλοκαιρινή κατασκήνωση όσων δεν μπορούσαν. Μετά όμως, παρά την κούραση , τα λέγαμε σε πολλούς «μη έχοντες» που ξέραμε ποιοι ήταν. Παππούδες, γιαγιάδες, άνθρωποι που ατύχησαν στην ζωή τους .. Στο τέλος θέλαν να μας «ασημώσουν» από αυτά που δεν είχαν, και ντρεπόταν…. Τους προλαβαίναμε όμως και τους λέγαμε ότι επειδή είμασταν κουρασμένοι, θέλαμε ένα ποτηράκι νερό . Το νεράκι αυτό ήταν όχι «ασήμωνα», αλλά «χρύσωμα». Φεύγοντας τους αφήναμε διακριτικά και ένα κουτάκι με μελομακάρονα που μαζεύαμε από τους «έχοντες». Ήταν στιγμές που και τώρα ακόμη τις αναπολώ, και μούρχονται δάκρυα στα μάτια .
Ι.Π.- Άλκης
22 Δεκεμβρίου 2020
Το ”ασήμωμα” στην Ανδρο δηλ. ο μποναμάς για τα κάλαντα λέγεται κάπως αλλιώς. Γνωρίζετε πως; Γράψτε για την……των παιδικών μας χρόνων τούτες τις ημέρες.Και γιατί όχι κάποια άλλα έθιμα των ημερών που λόγω του κοροκτόνου ιού δεν θα τηρήσουμε.
ΣΧΟΛΙΟ ΕΝ ΑΝΔΡΩ
Δεν κατανοούμε την αντιπαράθεση και τις ερωτήσεις σας προς τον αρθρογράφο μέρες που είναι…
Αν το έγραφε ο κ. Άλκης “στρίνα” που το λέγανε παλιά στην Άνδρο θα το καταλάβαιναν πολλοί σημερινοί κάτοικοι της Άνδρου;
Τι νόημα έχει λοιπόν η ερώτηση σας πέρα από “show off” – όπως λένε στην κανονική Αγγλία – όχι στην Μικρά Αγγλία – αυτό που κάνετε…
Το νόμισμα των καλαντιστών λ΄ργόταν επί Βυζαντίου “Στρίνα” από το λατινικό “strena” που ονομαζόταν ο αίσιος οιωνός, δώρο της πρωτοχρονιάς. Δεν είναι λοιπόν ανδριώτικό. Εισήχθηκε στην Άνδρο. Όπως κι άλλα. Και συνεχίζουν να εισάγονται και σήμερα και να εκτοπίζουν άλλα παλαιότερα που υπήρχαν.
Δεν απευθυνθηκα στον αρθρογράφο σας κύριε Μπασαντή αλλά στους γεροντότερους Ανδριώτες αν θυμούντα την στρίνα και το στρίνιασμα.
Γιατί σε κάθε γραφούμενο βλέπετε πρώτα την αντιπαράθεση και όχι το καλοπροαίρετο σχόλιο. Ηθελα απλώς κάποια σχόλια όπως το πολύ εύστοχο του ”Τέντζερη” που γνωρίζει και τη ακριβή ετυμολογία της λέξεως. ΚΑΛΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ στους απανταχού συμπατριώτες μέσω της φιλόξενης ιστοσελίδας σας.
ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΕΝ ΑΝΔΡΩ
Πρέπει να υπερασπιζόμαστε αυτούς που μας τιμούν και στέλνουν άρθρα, κείμενα, κλπ. Αν δεν τους υπερασπιστούμε θα σιωπήσουν. Και αυτό ίσως θέλουν κάποιοι: μια Άνδρο σιωπηλη… Παρακαλούμε την κατανόηση σας από αυτή την άποψη