ΝΟΑ: 50 ερωτήσεις και απαντήσεις για την Τουρκία και τα ελληνοτουρκικά…
Το θέμα της συζήτησης στο Ναυτικό Όμιλο Άνδρου την Τετάρτη 12 Αυγούστου το βράδυ ήταν το βιβλίο «Ελλάδα και Τουρκία» του Άγγελου Συρίγου. Το θέμα ήταν μια εκλαΐκευση θεμάτων όπως η υφαλοκρηπίδα και η ΑΟΖ, που απασχολούν εδώ και χρόνια την εξωτερική πολιτική της χώρας μας. Ο τρόπος ήταν η προσέγγιση μέσα από 50 ερωτήσεις-απαντήσεις η αμφισβήτηση κυριαρχίας στα νησιά, το Δίκαιο της Θάλασσας και οι προοπτικές της ελληνικής μειονότητας στην Πόλη. Αυτό ήταν το βιβλίο που θα παρουσιάζονταν…
Ο τρόπος που επιλέχθηκε από τον συντονιστή της συζήτησης Φαίδων Ταμβακάκη, πρόεδρο του Ναυτικού Ομίλου Άνδρου με τον καθηγητή Άγγελο Συρίγο ήταν ο διάλογος. Ο Φ. Ταμβακάκης ακολουθώντας το βιβλίο έθετε τις ερωτήσεις που υπήρχαν και ο Α. Συρίγος έδινε τις απαντήσεις που είχαν διατυπωθεί. Αυτό ήταν το σχέδιο της συζήτησης…
Όμως όπως είχε πει ο Κλαούζεβιτς, ο θεωρητικός του πολέμου, «κανένα σχέδιο μάχης δεν επιβιώνει στο πεδίο της μάχης», έτσι και στην προκειμένη περίπτωση «το σχέδιο της συζήτησης τελικά δεν επιβίωσε στο πεδίο της συζήτησης»!
Το ερώτημα είναι γιατί; Και η απάντηση έχει να κάνει με το τι προτάσσει κανείς σε μια τέτοια συζήτηση; Τις πληροφορίες ή τις αξιολογήσεις; Αν υπάρξουν πολλές πληροφορίες μπορεί να κουραστεί το μάλλον ηλικιωμένο κοινό του ακροατηρίου που παρακολούθησε την συζήτηση. Αν υπάρξουν πολλές αξιολογήσεις τότε μπορεί η συζήτηση να εκτραπεί σε ένα ατέρμονο κουβεντολόι και να χαθεί πάλι ο στόχος. Και μαζί με αυτόν και μέρος του ακροατηρίου.
Εν προκειμένω τι έγινε; Κάτι και από τα δύο. Υπήρξαν από την μεριά του ομιλητή παρενθέσεις εντυπωσιακές πληροφορίες για την Τουρκία, για την Κίνα, για το Καζακστάν, για την Αλεξανδρούπολη, για την Οδυσσό και για τα νησιά στο μέσο του Αιγαίου. Όμως αυτές οι πληροφορίες από την αρχή μπερδεύτηκαν και μετά χάθηκαν πίσω από μια ετερόκλητη επικαιρότητα και από ατέρμονες υποκειμενικές, εν πολλοίς. αξιολογήσεις.
Ένα αρχικό παράδειγμα για να γίνουμε σαφέστεροι. Τι σχέση είχαν οι ανεμογεννήτριες που δεν νθα μπουν στην Άνδρο με την Τουρκία; Πόσο κινδυνεύει η Άνδρος από τις ανεμογεννήτριες και πόσο η Ελλάδα από την Τουρκία; Άραγε δεν άρκεσε η προχθεσινή διαβεβαίωση του αντιπροέδρου της κυβέρνηση Κ. Χατζηδάκη που δόθηκε σχετικά με τις ανεμογεννήτριες κι έπρεπε να συζητάνε και πάλι επί ένα δεκάλεπτο τουλάχιστον στην παρουσίαση ενός βιβλίου για την Τουρκία;
Ακόμα ένα παράδειγμα. Ένα από τα πλέον συναρπαστικά σημεία, κατά την γνώμη μας, ήταν οι πληροφορίες του Άγγελου Συρίγου για την εξέλιξη του δημογραφικού στην Τουρκία. Για την υπογεννητικότητα της Τουρκίας των παραλίων και την υπεργεννητικότητα της Τουρκίας της Ανατολίας. Της υπογεννητικότητας δηλαδή των Τούρκων έναντι των Κούρδων. Άραγε τι σημαίνει αυτό; Τι σημαίνει ο διχασμός της κοσμικής Τουρκίας των παράλιων πόλεων και τι της ισλαμικής Τουρκίας της Ανατολίας; Έχει άραγε η Τουρκία πλέον την αφομοιωτική δύναμη που είχε παλαιότερα να ενσωματώνει ετερόκλητους πληθυσμούς;
Οι πληροφορίες αυτές απλώς ακούστηκαν και χάθηκαν πίσω από επόμενες αξιολογήσεις περί του πόσο λίγο εξοπλισμένοι ήμασταν λόγω της οικονομικής κρίσης. Αλήθεια, μια και θυμηθήκαμε την οικονομική κρίση της δεκαετίας του 2010 μήπως άραγε θα έπρεπε να θυμήσει πως κι έτυχε και καταλήξαμε στα μνημόνια το 2011 και από εκεί στην οικονομική κρίση, που οδήγησε στην εξοπλιστική κρίση; Ή, θα αρεσκόμεθα να κομπορημονούμε μόνο για το ότι επανεξόπλιζόμαστε σήμερα αυτοδοξαζόμενοι;
Μόνο ένας νεαρός παρακολούθησε την συζήτηση κι έτυχε και με ρώτήσει στο τέλος: γιατί δεν είπαν τίποτα για το που πάει η Τουρκία της μεγάλης πολιτικής κρίσης σήμερα; Τι σημαίνει η φυλακισμένη αντιπολίτευση του Ιμάμογλου; Τι σημαίνει η διάσπασης της αντιπολίτευσης με το Γενί Πάρτι και το Ρεμπουπλικάνικο Πάρτι; Και γιατί δεν είπαν τίποτα για την οικονομία της Τουρκίας, που συνεχίζει παρά τον πληθωρισμό και την πολιτική κρίση να έχει παραγωγικές επενδύσεις τις οποίες εμείς, που θεωρητικά πάμε καλά, δεν έχουμε;
Τι να του απαντήσω; Τον κοίταξα με έκπληξη για την καθαρή και διαφορετική του ματιά. Δεν τον είχαν εντυπωσιάσει ούτε οι δεκάδες ερωτήσεις, άλλες εύστοχες κι άλλες που ξεστράτιζαν, και που είχαν ως αποτέλεσμα να τραβήξουν τη συζήτηση σε μιάμιση ώρα μάκρος. Όλα αυτά μόνο ερωτήσεις και απορίες του άφησαν. Τις όποίες όμως κι αυτός δεν ρώτησε…
Κι όμως ακόμα κι έτσι η συζήτηση που διοργανώθηκε στο Ναυτικό Όμιλο Άνδρου, αν άφησε στο τέλος περισσότερα ερωτηματικά από αυτά που έθεσε το βιβλίο κι επιχείρησε να απαντήσει ο ομιλητής, μόνο θετικά πρέπει να μετρήσει. Και γιατί έγινε. Και γιατί μάζεψε κόσμο. Και γιατί ακόμα και έτσι, μετ’ εμποδίων, έγινε ένας διάλογος μεταξύ μιας κάποιας ελίτ του τόπου.
Στα αρνητικά της συζήτησης το χαμηλόφωνο της παρουσίασης. Ακόμα και με το μιρόφωνο οι ομιλητές συζητούσαν λες και η συζήτηση γινόταν μόνο μεταξύ 15-20 ατόμων μόνο στις πρώτες σειρές. Ή, σε μια περιορισμένη αίθουσα σε κλειστό χώρο. Κι όμως η συζήτηση έγινε σε ανοικτό χώρο, με παρόντες δεκάδες ακροατές, που άπλωναν αρκετές δεκάδες μέτρα. Το ίδιο «σιωπηλές» και χαμηλόφωνες ήταν και οι ερωτήσεις. Στο τέλος όλα κατέληξαν σε μια άσκηση ακουστικής για όσους δεν κάθονταν στις εμπρός θέσεις. Στα θετικά τα δεκάδες βιβλία που υπέγραψε στο τέλος ο συγγραφέας του βιβλίου Άγγελος Συρίγος. Τουλάχιστον έστω και χαμηλόφωνα ο στόχος της διάδοσης του βιβλίου επετευχθη…
ΔΙΑΜΑΝΤΗΣ ΜΠΑΣΑΝΤΗΣ