Αγράμματοι δάσκαλοι βγάζουν αγράμματους μαθητές!…

Γράφει ο Κωνσταντίνος Χαροκόπος

ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ – LIBERAL

Η πρώτη εικόνα από τα επίσημα στοιχεία του ΟΟΣΑ για τις βαθμολογίες της Ελλάδας στις εξετάσεις “PISA 2025” είναι ακόμα πιο θλιβερή από την εικόνα του 2022. Οι βαθμολογήσεις των μαθητών στα πεδίο των Μαθηματικών, της Κατανόησης Κειμένου και των Επιστημών είναι χαμηλότερες από τις αντίστοιχες του 2022. Και μάλιστα απομακρύνονται από τον μέσο όρο του 2025 του ΟΟΣΑ.

Περισσότεροι από 760.000 μαθητές, που αντιπροσωπεύουν περίπου 33 εκατομμύρια 15χρονους από 91 χώρες και οικονομίες, συμμετείχαν στην αξιολόγηση PISA του 2025. Ο κύκλος επικεντρώθηκε στις Φυσικές Επιστήμες, παράλληλα με την Κατανόηση Κειμένου και τα Μαθηματικά, καθώς και μια καινοτόμο αξιολόγηση της μάθησης στον ψηφιακό κόσμο.

• Στο πεδίο των Μαθηματικών οι μαθητές από την Ελλάδα βαθμολογήθηκαν με 424 έναντι 430 το 2022, με τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ να είναι 463.

• Στο πεδίο της Κατανόησης Κειμένου οι μαθητές από την Ελλάδα βαθμολογήθηκαν με 423 έναντι 438 το 2022, με τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ να είναι 461.

• Και πεδίο των Επιστημών οι μαθητές από την Ελλάδα βαθμολογήθηκαν με 434 έναντι 441 το 2022, με τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ να είναι 482.

Τα διαθέσιμα επίσημα στοιχεία του ΟΟΣΑ δείχνουν ότι η Ελλάδα βρίσκεται στο χαμηλό τμήμα της διεθνούς κατάταξης και αρκετά κάτω από τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ και στα τρία βασικά αντικείμενα. Η εικόνα του PISA 2025 για την Ελλάδα είναι ιδιαίτερα αρνητική. Δεν πρόκειται απλώς για μια χώρα που παραμένει κάτω από τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ. Η Ελλάδα ξεκινά από ήδη χαμηλή βάση του 2022 και, αντί να ανακτήσει μέρος των απωλειών, υποχωρεί περαιτέρω και στα τρία πεδία.

Ιδιαίτερα σημαντικό είναι ότι το PISA 2025 καταγράφει διεθνώς τα χαμηλότερα επίπεδα μέσης επίδοσης του ΟΟΣΑ που έχουν καταγραφεί μέχρι σήμερα σε Μαθηματικά, Κατανόηση Κειμένου και Επιστήμες. Αυτό σημαίνει ότι η ελληνική επίδοση δεν μπορεί να εξηγηθεί απλώς από μια διεθνή πτωτική τάση. Η Ελλάδα παραμένει σημαντικά κάτω από έναν ΟΟΣΑ, που και ο ίδιος βρίσκεται σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα. Υστέρηση πάνω στην υστέρηση, δηλαδή.

Αναμενόμενο; Αναμενόμενο!

Όταν οι δάσκαλοι και οι καθηγητές των μαθητών είναι της ήσσονος προσπάθειας, τι διαφορετικό θα μπορούσαν να μεταλαμπαδεύσουν στους μαθητές τους; Όταν η πλειοψηφία τους έχει εισαχθεί στις πανεπιστημιακές σχολές με βαθμολογία κάτω από τη βάση, έχει αποφοιτήσει με το περίφημο προοδευτικό «5» ή πιο γνωστό σαν «ταληράκι», όταν μετεκπαιδεύεται μόνο για να «μαζέψει» μόρια, όταν δεν αξιολογείται αλλά αντίθετα επαναπαύεται πάνω στο μαξιλαράκι της ασφάλειας της μονιμότητας του Δημοσίου, θα έπρεπε άραγε να αναμένουμε κάτι καλύτερο; Όταν οι μαθητές αναγκάζονται να κάνουν στις δυο τελευταίες τάξεις του Λυκείου δυο φορές την ίδια ύλη, μια στο σχολείο και μια στο φροντιστήριο για να καταλάβουν τι γίνεται, μας φταίει η PISA που πιστοποιεί την ανικανότητα του συστήματος;

Αλλά όπως φαίνεται τα αποτελέσματα της PISA δεν σοκάρουν παρά ελάχιστους. Η επέλαση του αναλφαβητισμού και της αγραμματοσύνης σε κάθε πτυχή της κοινωνικής και οικονομικής καθημερινότητας, έχει καταστήσει την ελληνική κοινωνία ανεκτική, απέναντι στον μεγαλύτερο κίνδυνο. Που δεν είναι άλλος από το χαμηλό επίπεδο γνώσεων και ικανοτήτων που απαντάται στη νεολαία. Το μέλλον του τόπου.

Η μη κατανόηση κειμένου και η μη κατανόηση των Μαθηματικών και των αρχών της Επιστήμης, δεν επιτρέπεται να καταγράφονται ως απλές στατιστικές αδυναμίες. Θα πρέπει να καταγράφονται ως θανάσιμα αμαρτήματα, που δεν θα επιτρέψουν στη χώρα να επιβιώσει στον ψηφιακό κόσμο, μέσα στον οποίο ήδη ζούμε και στον κόσμο της Τεχνητής Νοημοσύνης που εξαπλώνεται με μεγάλη ταχύτητα.

Η συρρίκνωση της χώρας δεν χρειάζεται να είναι γεωγραφική. Οι αγράμματοι δεν έχουν κανένα μέλλον στον πλανήτη. Θα υποκλιθούν σε αυτούς που προοδεύουν, σε αυτούς που μεγιστοποιούν τις γνώσεις που αποκτούν, που καλλιεργούν δεξιότητες και βελτιώνουν τις ικανότητες τους.

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ PISA 2025

Σχεδόν ένας στους δύο Έλληνες μαθητές δεν διαθέτει ούτε το βασικό επίπεδο εγγραμματισμού!

Το ποσοστό αυτό, που καταγράφηκε στην έρευνα του ΟΟΣΑ, δεν διαθέτει όσα απαιτείται ώστε να μπορεί να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις της καθημερινότητας, κατανοώντας απλά φαινόμενα, το νόημα απλών κειμένων και κάνοντας απλούς μαθηματικούς συλλογισμούς και πράξεις.

Το πιο ανησυχητικό εύρημα αφορά τους Έλληνες μαθητές, που δεν φτάνουν ούτε στο βασικό επίπεδο λειτουργικού εγγραμματισμού. Σύμφωνα με την ανακοίνωση του Υπουργείου Παιδείας, 40,9% των μαθητών στις Φυσικές Επιστήμες, 43,8% στην Κατανόηση Κειμένου και 49,5% στα Μαθηματικά ολοκληρώνουν την υποχρεωτική εκπαίδευση χωρίς να έχουν κατακτήσει το βασικό επίπεδο που απαιτείται για να ανταποκρίνονται σε στοιχειώδεις απαιτήσεις της καθημερινής ζωής. 

Η εικόνα αυτή είναι πιο σημαντική από οποιαδήποτε διεθνή θέση κατάταξης. Διότι η PISA δεν εξετάζει απλώς αν ένας μαθητής θυμάται έναν τύπο ή έναν ορισμό. Εξετάζει αν μπορεί να κατανοήσει πληροφορίες, να χρησιμοποιήσει γνώσεις σε πραγματικές καταστάσεις, να αξιολογήσει δεδομένα, να σκεφτεί κριτικά και να λύσει προβλήματα.

Τα κορίτσια πάνε καλύτερα από τα αγόρια

Ιδιαίτερα εντυπωσιακό στοιχείο, είναι το γεγονός ότι τα κορίτσια τα πάνε καλύτερα στην κατανόηση κειμένου. Μάλιστα, όπως ανέφερε κατά την παρουσίαση των αποτελεσμάτων του διαγωνισμού PISA, ο Εθνικός Συντονιστής Καθηγητής Κώστας Δημόπουλος, «αν συμμετείχαν μόνο κορίτσια στο διαγωνισμό, η πτώση στην Κατανόηση Κειμένου θα ήταν περίπου 5% έναντι του τωρινού 16% κατά μ.ο.».

Πόσοι συμμετείχαν διεθνώς και στην Ελλάδα

Στο διεθνή διαγνωστικό διαγωνισμό PISA συμμετείχαν περίπου 760.000 μαθητές από 91 χώρες, αντιπροσωπεύοντας 33 εκατομμύρια 15χρονους. Κεντρικό αντικείμενο για τη συγκεκριμένη χρονιά (2025) ήταν οι Φυσικές Επιστήμες, ενώ εξετάστηκαν επίσης Μαθηματικά, Κατανόηση Κειμένου και, για πρώτη φορά, η ικανότητα επίλυσης σύνθετων προβλημάτων σε ψηφιακό περιβάλλον.

Στην Ελλάδα πήραν μέρος 6.858 μαθητές από 229 σχολεία, αντιπροσωπεύοντας 101.850 15χρονους, δηλαδή το 95% του πληθυσμού-στόχου. Σύμφωνα με το Υπουργείο, πρόκειται για το υψηλότερο ποσοστό συμμετοχής της Ελλάδας από την έναρξη της PISA το 2000 ενώ ιδιαίτερη αναφορά έγινε στη μεγάλη προθυμία των ελληνικών σχολείων να συμμετάσχουν στην έρευνα.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση του Υπουργείου, περίπου 38 σχολεία, εκ των 229, από τα οποία 32 είναι δημόσια και τα 6 ιδιωτικά, πέτυχαν στα επιμέρους αντικείμενα επιδόσεις από πολύ υψηλότερες έως κοντά στον μέσο όρο του ΟΟΣΑ. Το εύρημα είναι σημαντικό, αφού δείχνει ότι μέσα στο ίδιο εκπαιδευτικό σύστημα υπάρχουν σχολικές μονάδες που μπορούν να επιτυγχάνουν σημαντικά καλύτερα αποτελέσματα.

ΠΗΓΗ: ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ