ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ: Για την υγεία και για όποιον ακούει, αν ακούει, όταν ακούει…

ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΟΥ κ. ΝΙΚΟΥ ΚΑΛΟΓΗΡΟΥ

Υπάρχει ένα ερώτημα που κάποια στιγμή πρέπει να τεθεί χωρίς υπεκφυγές και χωρίς τις γνωστές πολιτικές δικαιολογίες, καθόσον αυτή η ταλαίπωρη Ελλάδα έχει ένα Δημόσιο με υπαλλήλους που, από τη φύση του επαγγέλματός τους, γνωρίζουν από την πρώτη ημέρα ότι η υπηρεσία τους μπορεί να τους οδηγήσει σε οποιαδήποτε τόπο μέσα στην Ελλάδα.

Αστυνομικοί, Λιμενικοί, Πυροσβέστες, Στρατιωτικοί και εκπαιδευτικοί μετατίθενται εκεί όπου υπάρχει υπηρεσιακή ανάγκη, και δεν τολμάει κανένας να ρωτήσει αν το νησί είναι ακριβό, αν υπάρχει σπίτι, αν το ενοίκιο καταπίνει τον μισθό, αν η περιοχή είναι παραμεθόριος ή αν η οικογένεια βρίσκεται εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά. Αντίθετα πηγαίνουν, γιατί αυτή είναι η φύση της δημόσιας υπηρεσίας που επέλεξαν.

Και πράγματι, όλοι αυτοί οι άνθρωποι αντιμετωπίζουν πραγματικές δυσκολίες στέγασης και διαβίωσης και μάλιστα όταν ο μισθός τους παραμένει ίδιος, το κόστος ζωής σε ένα μικρό νησί μπορεί να είναι πολλαπλάσιο.

Μέχρι εδώ, λοιπόν, ας πούμε ότι έτσι λειτουργεί το Δημόσιο. Αλλά τότε ας μιλήσουμε και για το Εθνικό Σύστημα Υγείας. Κι εδώ είναι που αρχίζει η μεγάλη αντίφαση, καθώς η πολιτεία ή κλείνει τα μάτια της ή προωθεί την ιδιωτική ιατρική με κάποιους γιατρούς να επισκέπτονται κάθε εβδομάδα τα νησιά για να κερδίζουν. Και καλά κάνουν οι άνθρωποι και μπράβο τους και ζήτω τους. Χαζοί είναι άλλωστε;

Σήμερα η Πολιτεία αναγνωρίζει επισήμως ότι υπάρχουν άγονες και προβληματικές περιοχές, δηλαδή περιοχές όπου οι γεωγραφικές, κοινωνικές, συγκοινωνιακές και οικιστικές συνθήκες καθιστούν δύσκολη την κάλυψη των θέσεων γιατρών ΕΣΥ και γι’ αυτό θεσπίζει οικονομικά και άλλα κίνητρα προκειμένου να προσελκύσει γιατρούς και να τους κρατήσει εκεί.

Και εδώ ακριβώς γεννάται το ερώτημα: Γιατί;

Γιατί ένας Λιμενικός, Αστυνομικός, Πυροσβέστης, εκπαιδευτικός μπορεί να μετατεθεί στην Κάρπαθο, στη Σύρο, στη Μήλο, στον Άγιο Ευστράτιο ή στον Έβρο επειδή εκεί υπάρχει υπηρεσιακή ανάγκη, ενώ για την κάλυψη μιας κενής θέσης γιατρού σε ένα απομακρυσμένο Κέντρο Υγείας το Κράτος πρέπει να παρακαλεί, να προκηρύσσει ξανά και ξανά τη θέση και να προσφέρει οικονομικά κίνητρα; Ποια ακριβώς είναι η διαφορετική θεσμική λογική;

Δεν μιλώ για τον ιδιώτη γιατρό και δεν μιλώ για έναν άνθρωπο που ασκεί ελεύθερο επάγγελμα. Μιλώ για γιατρό που επιλέγει να υπηρετήσει στο Εθνικό Σύστημα Υγείας, δηλαδή σε έναν δημόσιο θεσμό του οποίου αποστολή είναι να παρέχει δημόσια υγεία σε ολόκληρη την ελληνική επικράτεια, χωρίς να λέω ότι ο γιατρός πρέπει να αντιμετωπίζεται χειρότερα από τους άλλους δημοσίους υπαλλήλους.

Κι ερωτώ κάτι πολύ απλούστατο και δη γιατί να μην υπάρχει ένα αντίστοιχο σύστημα υπηρεσιακής υποχρέωσης; Πήρες την ειδικότητα; Τώρα υπηρετείς για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα εκεί όπου υπάρχει πραγματική ανάγκη της ειδικότητας σου.

Για παράδειγμα, ένας νέος γιατρός που αποκτά την ειδικότητά του, γιατί να μην υποχρεούται να υπηρετήσει για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα σε δομή της ειδικότητας του σε περιοχή όπου υπάρχει πραγματική και αποδεδειγμένη ανάγκη; Καρδιολόγος; Να υπηρετήσει εκεί όπου υπάρχει ακάλυπτη θέση καρδιολόγου. Παθολόγος; Εκεί όπου υπάρχει ανάγκη παθολόγου. Γυναικολόγος; Εκεί όπου υπάρχει ανάγκη γυναικολόγου.
Παιδίατρος; Εκεί όπου υπάρχουν παιδιά αλλά δεν υπάρχει παιδίατρος. Και ούτω καθεξής.

Και μετά συνεχίζεις την υπηρεσιακή σου εξέλιξη και γίνεσαι Επιμελητής Βήτα ή Άλφα, ή όπως αλλιώς είναι οι βαθμίδες. Όπως ακριβώς υπάρχουν υπηρεσιακές διαδρομές και προϋποθέσεις εξέλιξης σε άλλα Σώματα του Δημοσίου. Όπως συμβαίνει σε άλλα Σώματα του Δημοσίου, όπου η υπηρεσία σε παραμεθόριο, νησιωτική ή άλλη δυσπρόσιτη περιοχή αποτελεί μέρος της υπηρεσιακής εξέλιξης.

Στο Λιμενικό, για παράδειγμα, η υπηρεσιακή διαδρομή ενός στελέχους συνδέεται με την υπηρεσία του σε διαφορετικές περιοχές και θέσεις, διαφορετικά δεν γίνεσαι Πλωτάρχης και παραμένεις εσαεί Υποπλοίαρχος. Και βέβαια οι μεταθέσεις δεν θα είναι για πάντα, αλλά για ένα συγκεκριμένο, λογικό και προκαθορισμένο χρονικό διάστημα και μάλιστα με κανόνες γνωστούς από την αρχή.

Συνεπώς γιατί να μην υπάρχει κάτι αντίστοιχο και στην Ιατρική του ΕΣΥ; Πήρες την ειδικότητα; Ωραία. Τώρα υπηρετείς για δύο ή τρία χρόνια εκεί όπου το Κράτος έχει πραγματική ανάγκη την ειδικότητά σου. Και μετά επιστρέφεις και διεκδικείς την επόμενη βαθμίδα εξέλιξης, όπως προανέφερα. Έτσι δεν θα χρειάζεται το Κράτος να κυνηγάει γιατρούς με οικονομικά μπόνους κάθε φορά που ένα Κέντρο Υγείας αδειάζει.

Και δεν είναι θεωρητικό το πρόβλημα καθώς το ίδιο το Υπουργείο Υγείας έχει αναγνωρίσει ότι υπάρχουν άγονες θέσεις που παραμένουν ακάλυπτες και το 2026 προχώρησε ακόμη και σε επαναπροκήρυξη 95 θέσεων ειδικευμένων γιατρών που είχαν κηρυχθεί άγονες. Παράλληλα, ενέκρινε 441 μόνιμες θέσεις ειδικευμένων γιατρών για Κέντρα Υγείας και Πολυδύναμα Περιφερειακά Ιατρεία.

Συνεπώς το πρόβλημα είναι υπαρκτό και το Κράτος το γνωρίζει. Το ερώτημα είναι αν θα συνεχίσουν να αντιμετωπίζουν το πρόβλημα με παρακλήσεις, επιδόματα και συνεχείς προκηρύξεις ή αν κάποτε θα σχεδιάσουν ένα σύστημα που θα κατανέμει υποχρεωτικά το ανθρώπινο ιατρικό δυναμικό εκεί όπου πραγματικά χρειάζεται.

Και ας μην παρεξηγηθώ, δεν λέω ότι οι γιατροί πρέπει να τιμωρούνται επειδή επέλεξαν να υπηρετήσουν στο ΕΣΥ, ούτε λέω ότι ένας γιατρός δεν έχει οικογένεια, υποχρεώσεις και δικαίωμα να θέλει να ζήσει στην Αθήνα ή στη Θεσσαλονίκη. Το ίδιο όμως ισχύει για τον αστυνομικό. Το ίδιο για τον λιμενικό. Το ίδιο για τον πυροσβέστη. Το ίδιο για τον στρατιωτικό. Το ίδιο για τον εκπαιδευτικό. Και όμως, όταν η υπηρεσία τους το απαιτεί, πηγαίνουν.

Κάποιοι πληρώνουν ενοίκιο από την τσέπη τους, κάποιοι ζουν μακριά από τα παιδιά τους, κάποιοι υπηρετούν σε νησιά όπου ένα μικρό σπίτι κοστίζει δυσανάλογα με τον μισθό τους, κάποιοι δεν μπορούν να επιλέξουν την άδειά τους ούτε Χριστούγεννα ούτε Πάσχα ούτε καλοκαίρι, γιατί η υπηρεσία έχει αυξημένες ανάγκες. Αλλά κανείς δεν τους ρωτά, αν θα ήθελαν να πάνε, αντίθετα τους λέει επιτακτικά εκεί υπάρχει ανάγκη κι εκεί θα υπηρετήσεις.

Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να υπάρχει ενιαίος κανόνας δικαιοσύνης και υπηρεσιακής ευθύνης μέσα στο Δημόσιο. Και αν το Κράτος θεωρεί ότι ένας γιατρός δεν μπορεί να υποχρεωθεί να υπηρετήσει στην ελληνική περιφέρεια, τότε ας το πει καθαρά.

Ας μας εξηγήσει όμως: Γιατί πρέπει να υποχρεωθεί ο Λιμενικός. Γιατί μπορεί ο Αστυνομικός. Γιατί μπορεί ο Πυροσβέστης. Γιατί μπορεί ο Στρατιωτικός. Γιατί μπορεί ο εκπαιδευτικός. Και κυρίως, ας μας εξηγήσει ποιος θα υπηρετήσει τελικά τον κάτοικο του μικρού νησιού, του ορεινού χωριού και της παραμεθορίου, όταν ο κάτοικος της Αθήνας και Θεσσαλονίκης έχει νοσοκομεία. Ο κάτοικος όμως ενός μικρού νησιού μπορεί να έχει ένα Κέντρο Υγείας και όταν αυτό είναι άδειο από γιατρούς, δεν μπορεί να περιμένει μέχρι να βρεθεί ο γιατρός που θα δεχθεί να πάει.

Συνεπώς γιατί να μην μπορεί να σχεδιαστεί ένα αντίστοιχο σύστημα και στο ΕΣΥ; Δεν είναι δυνατόν η Πολιτεία να λέει στον κάτοικο ενός μικρού νησιού, ότι δεν έχουμε γιατρό, γιατί δεν βρέθηκε γιατρός να έρθει και σαν πολίτη να τον αναγκάζει να επιλέξει να ζει δίπλα σε ένα Κεντρικό Νοσοκομείο.

Κυρίοι/ες, το Ελληνικό Σύνταγμα δεν γνωρίζει διαφορετικό Έλληνα πολίτη ανάλογα με το αν κατοικεί στην Αθήνα ή σε ένα μικρό νησί και συνεπώς το δικαίωμα στην υγεία δεν πρέπει να εξαρτάται από τη γεωγραφία. Και επομένως η Πολιτεία οφείλει να βρει έναν τρόπο ώστε οι δημόσιες υπηρεσίες να στελεχώνονται εκεί όπου υπάρχουν πραγματικές ανάγκες, με κανόνες γνωστούς εκ των προτέρων, με δίκαιη μεταχείριση, με συγκεκριμένο χρόνο υπηρεσίας, με αξιοπρεπείς συνθήκες διαμονής.

Και, κυρίως, χωρίς να χρειάζεται κάθε χρόνο το Κράτος να παρακαλεί για να βρει εκείνον τον γιατρό που θα καλύψει μια θέση την οποία το ίδιο το Κράτος έχει χαρακτηρίσει απαραίτητη. Γιατί ο εκπαιδευτικός πάει. Ο Λιμενικός πάει. Ο Αστυνομικός πάει. Ο Πυροσβέστης πάει. Ο Στρατιωτικός πάει.

Όλοι αυτοί αφήνουν τον τόπο τους και πηγαίνουν εκεί όπου τους καλεί η υπηρεσία, και συνεπώς δεν ζητώ να αδικηθεί κανένας, αλλά ζητώ να εξηγηθεί γιατί η ίδια αρχή δεν μπορεί να εφαρμοστεί, με τις αναγκαίες ασφαλώς προσαρμογές, και στο ΕΣΥ.

Γιατί στο τέλος της ημέρας υπάρχει ένας άνθρωπος που δεν ενδιαφέρεται αν ο γιατρός, ο εκπαιδευτικός, ο αστυνομικός ή ο λιμενικός είχε τη δυνατότητα να επιλέξει τον τόπο υπηρεσίας του αλλά ενδιαφέρεται αν το παιδί του έχει δάσκαλο, αν το χωριό του έχει αστυνομικό και λιμενικό κι αν υπάρχει πυροσβέστης όταν χρειαστεί. Μα, πάνω απ’ όλα, ενδιαφέρεται αν όταν πάθει κάτι, υπάρχει γιατρός να τον σώσει.

Αυτό είναι το πραγματικό ερώτημα αλλά ένα ακόμη είναι γιατί σε αυτή την Ελλάδα το Κράτος απλώς λέει δεν βρίσκουμε γιατρούς, αλλά κάποια στιγμή πρέπει να απαντήσει, τι σύστημα δημιούργησε ώστε να βρίσκει γιατρούς εκεί όπου τους χρειάζονται οι πολίτες…

Διότι το Δημόσιο της κακομοίρας της Ελλάδας, δεν υπάρχει μόνο για να εξασφαλίζει εργασιακές θέσεις, αλλά υπάρχει πρωτίστως για να υπηρετεί τον πολίτη και αυτό ως αδιαπραγμάτευτο ισχύει για όλους, χωρίς εξαιρέσεις, χωρίς δύο μέτρα και δύο σταθμά. Και αυτό το ερώτημα, κάποια στιγμή, το Κράτος οφείλει να το απαντήσει.

ΚΙ ΑΝ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙ ΕΜΕΝΑ ΝΑ ΜΟΥ ΤΡΥΠΗΣΕΤΕ ΤΗΝ ΜΥΤΗ.

Τερματίζω λέγοντας ότι αφήνουν τα νησιά να μαραζώνουν υγειονομικά και, όταν η ανάγκη γίνεται αδιέξοδο, τα παραδίδουν στην ιδιωτική ιατρική, ώστε η κάλυψη της ανεπάρκειας του Δημοσίου να μετατρέπεται σε επαγγελματική και οικονομική ευκαιρία για κάποιους.

Τα νησιά, δεν χρειάζονται γιατρούς που έρχονται όταν τους συμφέρει, για να κάνουν την επαγγελματική τους δουλειά και να αποκομίσουν το αντίστοιχο οικονομικό όφελος. Χρειάζονται Δημόσια Υγεία που να υπάρχει μόνιμα, σταθερά και κυρίως όταν τους χρειάζονται οι άνθρωποι που ζουν εκεί.