Το παγωμένο βλέμμα της Μέδουσας

Του Διαμαντή Μπασαντή

Το παγωμένο βλέμμα της Μέδουσας στον ορίζοντα της Αττικής. Φωτογραφία με φίλτρο από την γέφυρα του SuperFerry (φωτ. Εν Άνδρω).

Φύγαμε από Άνδρο στις 14:30. Μετά την πρωινή συννεφιά άπλωνε παντού το καλοκαίρι. Ο βοριάς στον Κάβο Ντόρο κούνησε λίγο το καλοτάξιδο πλοίο. Μετά θάλασσα και ουρανός ήταν σε καλοκαιρινό μοτίβο. Περνώντας τους Πεταλιούς και μπαίνοντας στο στενό της Εύβοιας είδαμε μακριά την πρώτη εικόνα της Μέδουσας, της καλοκαιρινής καταιγίδας, που σάρωσε την Ελλάδα, αλλά ξέχασε την Άνδρο.

enandro
Read More 1 Hits: 1480

Το μόνο της ζωής μας ταξίδι…

Του Διαμαντή Μπασαντή

 

Οι παλιοί ναυτικοί έζησαν μια ζωή ξένοι, μακριά και μόνοι. Και έφυγαν ξένοι, μακριά και μόνοι. Οι παλιοί ναυτικοί εικόνες ξεθωριασμένες από παλιές θαλασσογραφιές. Κομμάτια της ζωής μας, που ακόμα μας αγγίζουν και πάντα αγαπάμε... 

Φοιτητής. Πρωινό στο σπίτι. Διαπληκτιζόμουν με την μάνα μου. Ξαφνικά χτυπά το τηλέφωνο. Σήκωσα αμήχανα το ακουστικό:

-      -   Μπορώ να μιλήσω στον μεγάλο γιό του μπάρμπα Σταμάτη, ρώτησε κάποιος.μου. 

-      -   Ο ίδιος, απάντησα.

-      -   Είμαι από το γραφείο στον Πειραιά. Άκουσε με προσοχή και πες το με τρόπο στην μητέρα σου: ο πατέρας σου πέθανε χτες το βράδυ στο καράβι…

Έμεινα άναυδος. Μου φάνηκε σαν κρύο αστείο. Η μάνα μη δίνοντας καμία σημασία συνέχιζε απτόητη την μουρμούρα.

-      -   Μπορείς να σταματήσεις ένα λεπτό. Είναι κάτι πολύ σοβαρό, είπα…

Η μητέρα το θεώρησε υπεκφυγή. Θεώρησε την σιωπή ευκαιρία να εντείνει την κατσάδα. Δεν ήξερα τι να πω. Αυτή συνέχιζε απτόητη…

-       -  Μπορείς σε παρακαλώ να σταματήσεις είναι κάτι πολύ σοβαρό που πρέπει να σου πω, ξαναείπα…

Είχε πάρει φόρα και δεν έλεγε να σταματήσει. Για να την φρενάρω γυρνάω και λέω εκνευρισμένος:

-       -  Σταμάτα επιτέλους. Πέθανε χτες βράδυ ο μπαμπάς στο καράβι…

Έμεινε άγαλμα. Μετά μερικά δευτερόλεπτα ρώτησε παγωμένη:

-       -  Τι είπες;

-       -  Πέθανε χτες βράδυ ο μπαμπάς στο καράβι. Αυτό είπαν στο τηλέφωνο. Και είπαν να στο πω με τρόπο. Αλλά εσύ δεν σταμάταγες…

Την είδα να καταρρέει. Με αυτό τον απροσδόκητο τρόπο πληροφορηθήκαμε στο σπίτι τον θάνατο του πατέρα…

Ναυτικές μνήμες από ένα ναυτικό νησί. Διαδρομές μισοσβυσμένες, κουρασμένες, ξεχασμένες. Άνδρες σκληροτράχηλοι και τρυφεροί. Πατεράδες που συνάντησαν τους γιους τους μεγάλους. Μοναχικές ψυχές, μοναχικές ζωές. Ή, όπως έγραψε ο Αλμέρ Καμύ: ξένος, ποιος αλήθεια μπoρεί να ξέρει τι σημαίνει αυτή τη λέξη....

Ο πατέρας μου μετά την σύνταξη συνέχιζε να δουλεύει βατσιμάνης για να βοηθάει το σπίτι. Μερικές φορές πήγαινα μαζί του στην 24ώρη βάρδια στο στενό της Σαλαμίνας. Είχα συνηθίσει γιατί με έπαιρνε από μικρό μαζί του κάθε φορά που το καράβι έπιανε Πειραιά.

Ήταν ένας τρόπος να είμαστε κοντά μιας αργήσαμε πολύ να συναντηθούμε. Μια ζωή ταξίδευε. Ερχόταν λίγο κι έφευγε πολύ. Στο σπίτι τον είδαμε όταν πήρε σύνταξή. Ζήσαμε μαζί μόνο 8 χρόνια…

Το λίμπερτι "Γρηγόριος Κ. ΙΙΙ"..

Μια μέρα που ήμασταν μόνοι στο σπίτι γύρισε και μου είπε: "θέλω, όταν έρθει η ώρα, να πεθάνω στο καράβι!" Αντέδρασα. Ρώτησα γιατί. Και απάντησε με ένα θλιμμένο χαμόγελο. "εκεί έζησα μια ζωή. Εκεί νοιώθω καλά. Εδώ έξω είμαι ξένος…" Και πέθανε όπως ευχήθηκε: σε ένα παλιό αγκυροβολημένο καράβι στα ανοιχτά της Σαλαμίνας…

Πήγαινα μαζί του και πάντα μου άρεσε να περιδιαβαίνω τα αγκυροβολημένα καράβια. Άφηνα την φαντασία μου να ταξιδεύει με αυτά. Στα παλιά λίμπερτι ένοιωθα πλήρωμα. Στα αποτραβηγμένα κρουαζιερόπλοια ένοιωθα επιβάτης. Βόλταρα στα άδεια σαλόνια, στις σιωπηλές γέφυρες, στα μεγάλα καταστρώματα. Κι ήταν σα να ταξίδευα μαζί τους.

Κάποια στιγμή – λίγο πριν φύγει για πάντα – ο πατέρας ζήτησε να κάτσω μια εβδομάδα στη βάρδια του. Ήθελε να πάει να δει την Άνδρο. Με ενθουσίασε η σκέψη να μείνω μόνος, καλοκαίρι, σε ένα άδειο λίμπερτι. Θα ήμουν ο κυβερνήτης της… ακινησίας του!

Το μόνο της ζωής μας ταξίδι/ μια διαδρομή αλέ και ρετούρ...

Πήγα στην ώρα μου. Βρήκα την λάτζα. Οι βαρκάρηδες με ξέρανε από τις άλλες φορές. Πλήρωσα το ναύλο και πήγα μέσα. Σκαρφάλωσα από την ανεμόσκαλα. Αυτό έγινε τρεις φορές.

Όταν γύρισε από την Άνδρο δεν είπε τίποτα. Μόνο η μητέρα είπε πως καθόταν στην πλατεία Αγίας Όλγας κοίταγε τα Λειβάδια κι έκλαιγε σαν μικρό παιδί:

-      -   Έρμα Λειβάδια δεν θα σας ξαναδώ, έλεγε…

Και δεν τα ξανάδε. Πέθανε λίγους μήνες αργότερα ξαφνικά ένα βράδυ παίζοντας πρέφα με τον βατσιμάνη του διπλανού καραβιού. Μετά από 40 χρόνια ταξίδια σε όλα τα μήκη και τα πλάτη του κόσμου έφυγε πάνω σ’ ένα αγκυροβολημένο καράβι! Το ημερολόγιο έγραφε 30 Μαρτίου. Ήταν 73 ετών. Ανήμερα στα γενέθλια του…


"Τα σκουριασμένα καράβια της Κυνόσουρας. Έτσι, σιωπηλά και σκοτεινά. Γερμένα με αλληλεγγύη και κατανόηση το ένα δίπλα στο άλλο..."

Έκτοτε πέρασαν δεκαετίες. Ταξίδεψα μακριά κι έζησα, όπως αυτός, κάτω από άλλους ουρανούς. Επέστρεψα: στην Ελλάδα και στην Άνδρο. Πριν λίγες μέρες, ένα πρωινό που έγραφα, χτυπά ξαφνικά το τηλέφωνο. Το σηκώνω αφηρημένος. Ήταν ο Δημήτρης στην άλλη άκρη λέγοντας:

-      -   Για δες αυτές τις φωτογραφίες που σου στέλνω…

Ανοίγω και βλέπω να κατεβαίνουν φωτογραφίες από παλιά καράβια και παλιούς ναυτικούς να ανεβαίνουν σε αυτά. Τις κοίταγα σιωπηλός με μια ανείπωτη τρυφερότητα…

-     -   Ξέρεις τι είναι, με ρωτάει…

-     -   Βατσιμάνηδες, απαντώ συγκινημένος.

Έμεινα ώρα να τις κοιτώ. Όλες μου θύμιζαν ένα άλλο ξαφνικό πρωινό τηλεφώνημα, που πριν πολλά χρόνια μου ανήγγειλε απροσδόκητα το τέλος μιας ολόκληρης εποχής της ζωής μου…

Ένας κόμπος είχε ανέβει στο λαιμό. Έμειναν ώρα σκεφτικός. Οι φωτογραφίες του Δημήτρη είχαν χτυπήσει φλέβα. Ήταν σαν ένα ξαφνικό μνημόσυνο: στον πατέρα, στις παλιές μνήμες, στις απέραντες διαδρομές, που όλες κατέληξαν αθόρυβα σ' ένα αγκυροβολημένο καράβι.

Κάποια στιγμή ξεκίνησα ασυναίσθητα να γράφω για τους παλιούς ναυτικούς, που συνεχίζουν να ζουν μαζί τους κρατώντας τους συντροφιά ατέλειωτες μέρες και νύχτες…

Μετά οι εικόνες ξεστράτισαν. Οι μνήμες βρέθηκαν ανάκατα η μια δίπλα στην άλλη διαγράφοντας διαδρομές μακρινές στα πέλαγα της ζωής. Διαδρομές μισοσβησμένες, που καταλήγουν στο απόβραδο, να γλιστρύν και να χάνονται μακριά έτσι ήσυχα κι αθόρυβα… 

enandro
2 Hits: 1583

Άνεργος ναυτικός

Της Ιουλίας Ζαννάκη

 

Φτωχοί ονειρευτές τις πόρτες μη κτυπάτε των κυβερνητών. Κοιμούνται. Ανίδεοι και ανεύθυνοι, απαλά κοιμούνται, όπως το ζυμάρι στη λεκάνη, σαν το νερό στη χαβούζα. Ναρκωμένοι, υπνωτισμένοι, μαγεμένοι και οι ίδιοι από των λόγων τους την κενότητα.

enandro
Read More 0 Hits: 4603

Όταν κοιτάζω από ψηλά μοιάζει η Άνδρος ζωγραφιά…

 

Γαύριο, παραλία Αγίου Πέτρου, Ψιλή Άμμος (φωτ. Εν Άνδρω).

Πρώιμο ανοιξιάτικο πρωινό. Στην κορυφή της Κουβάρας. Πέρα μακριά η θέα απλώνεται μαγευτική. Εδώ σε αυτή την μαγική κορυφή μου έρχονται ξαφνικά στο μυαλό μερικοί σπουδαίοι στίχοι του Νίκου Εγγονόπουλου από το Μπολιβάρ. Γράφει ο ποιητής:

"…Την πιο ψηλή κορφή της νήσου Ύδρας./  Από εδώ η θέα εκτείνεται μαγευτική μέχρι των νήσων του Σαρωνικού, τη Θήβα,/ Μέχρι κει κάτω, πέρα απ΄ τη Μονεμβασιά, το τρανό Μισίρι…" 

Μπατσί (φωτ. Εν Άνδρω).

Σε μια κατάσταση περιπαικτικής ευφορίας και ποιητικής έξαρσης παραλλάσω χαμογελαστά για τον συνοδοιπόρο που μαζί φτάσαμε μέχρι εκεί τους στίχους του Εγγονόπουλους για την περίπτωση. Και απαγγέλω την δική μου διασκευή:

"…Την πιο ψηλή κορφή της νήσου Άνδρου./ Από εδώ η θέα εκτείνεται μαγευτική μέχρι των νήσων της Σύρου, της Γυάρου, της Τζιάς, της Μακρονήσου, της Εύβοιας,/ Αλλά και μέχρι κάτω το Μπατσί, το Γαύριο, το Ατένι, τη Βόρη, την Παλαιόπολη…"

Παλαιόπολη (φωτ. Εν Άνδρω).

Πούντα (φωτ. Εν Άνδρω).

Χαμογελώ τελειώνοντας την «βλάσφημη» ποιητική αυθαιρεσία των μοναδικών και πρωτότυπων στίχων του μεγάλου υπερρεαλιστή ποιητή και ζωγράφου που το έργο του θα παρουσιαστεί στην Άνδρο το καλοκαίρι. Αλλά πως αλλιώς να αποδώσεις αυτή την ευφορία που αισθάνεσαι από την πιο ψηλή κορφή των Κυκλάδων; Εντάξει-εντάξει το σωστό είναι: η πιο ψηλή κορφή παρά τρία μέτρα! Αλλά πέστε μου κι εσείς πως αλλιώς να αποδώσεις αυτή την αίσθηση ελευθερίας και ενατένιση από ψηλά της γης και της ζωής;

Άρνη (φωτ. Εν Άνδρω).

Η Γιάρος (φωτ. Εν Άνδρω).

Κατεβαίνοντας, λίγο αργότερα, ήρθαν στη σκέψη οι στίχοι από μια παλιά μπαλάντα του Κώστα Χατζή:

"Όταν κοιτάς από ψηλά/ μοιάζει η γη με ζωγραφιά…/ ...Μοιάζουν τα σπίτια με σπιρτόκουτα/ μοιάζουν μυρμήγκια οι ανθρώποι/ το μεγαλύτερο ανάκτορο/ μοιάζει μ’ ένα μικρούλι τόπι…" 

Όταν κοιτάζω από ψηλά... (βίντεο Εν Άνδρω).

Μάζεψα βίντεο και φωτογραφίες της Άνδρου από εκεί ψηλά όταν κατέβηκα. Τις έβαλα σε μια  σειρά. Και τις έντυσα με την μουσική του Σπανουδάκη. Στόχος να ταξιδέψουμε σήμερα μέσα σε μια ολόλαμπρη ανοιξιάτικη μέρα κοιτάζοντας μαζί τον κόσμο από την «πιο ψηλή κορφή της νήσου Άνδρου»! Από εκεί όπου η θέα εκτείνεται μαγευτική στα γύρω νησιά και στις δικές μας ακτές. Να μιλήσουμε για την ανάταση που δίνει μόνο η φύση και η ποίηση. Αλλά και να σας ιστορήσω, παραμονή μιας μεγάλης γιορτής, μερικές πτυχές ενός νησιού που τόσα χρόνια ταξιδεύουμε και εξακολουθούμε αενάως να ανακαλύπτουμε…

Δ. Μπ.

enandro
1 Hits: 3007

Άνδρος: Ο δρόμος προς την κορυφή…

Του Διαμαντή Μπασαντή

 

Ο δρόμος προς την κορυφή! To ανθρώπινο ίχνος στο τοπίο! Ιδιότυπο, μοναδικό, χαρακτηριστικό!... (φωτ. Εν Άνδρω).

Την πρώτη φορά που είδα τον δρόμο που διατρέχει τις βουνοκορφές του Πετάλου για να φτάσει στην Κουβαρα εντυπωσιάστηκα. Ότι αντίστοιχο και να είχα ξαναδεί (και είχα δει πολλά σε διάφορα μέρη στην Ελλάδα και στον κόσμο) αυτός ο δρόμος ήταν από τα πιο απροσδόκητα και τα πιο δοξαστικά στίγματα στον χάρτη της ζωής μου.

enandro
Read More 8 Hits: 3249

Απόμαχος

Της Ιουλίας Ζαννάκη

 

Άρνη - φωτογραφία "Έν Άνδρω"

Απομεσήμερο στην πλώρη. Ανυπόμονος  στέκω. Επιστρέφω. Το φυλλάδιο στης βαλίτσας τον πάτο. Αχρείαστο πια. Γλυκόπνοος ο ναυσίπομπος άνεμος εξαγνίζει τη θάλασσα. Στο βραχόσπαρτο δρόμο του καθαρμός ο υπερόπτης ραντίζει με δροσοπάχνη τους ύφαλους που όρθιοι τον αντιμάχονται.

enandro
Read More 1 Hits: 2095

Ένας χειμώνας δρόμος...

Της Ιωάννας Πιάγκου

Γαύριο - φωτογραφία Ιωάννα Πιάγκου 

Πριν πάρω πάλι πίσω το δρόμο για την Φιλοσοφική της Αθήνας γράφω δύο λόγια για τον χειμώνα που πέρασα στην ιδιαίτερη πατρίδα μου εφέτος. Έναν χειμώνα που τον αναζητούσα καιρό και που μόνο φέτος συγκυριακά μπόρεσα να ζήσω.

enandro
Read More 1 Hits: 2321

Η μνήμη, όνομα ουσιαστικόν…

 

Του Αγίου Χαραλάμπους χτες. Αλήθεια, πως πέρασαν 15 χρόνια; Όσο ζούσε ο Χάρης ξεχνούσα συνήθως τη γιορτή του. Από τον καιρό που έφυγε η μέρα αυτή κατέχει ξεχωριστή θέση στη ζωή μου.

enandro
Read More 0 Hits: 2335

Κυριακάτικη βόλτα στις παραλίες: Η κρυφή γοητεία της ερημιάς…

 

Χειμώνας. Νοτιάς, Υγρασία. Ερημιά. Η Άνδρος ταξιδεύει προσμένοντας την άνοιξη. Τα σημάδια της εποχής αποτυπωμένα γύρω. Κλειστά σπίτια. Έρημοι δρόμοι. Κίνηση μόνο την ώρα του βαποριού.

Η μυρωδιά της αλμύρας και το βουητό των κυμάτων σε φέρνουν κοντά στη θάλασσα. Ο σορόκος είναι άγριος καιρός. Το αντιμάμαλο κτυπάει στην αμμουδιά και αφήνει πίσω του μαχαιριές. Τρώει τα ξύλα. Σκάβει το χώμα. Ξεθάβει πέτρες και βράχια. Από πάνω η Κουβάρα φορτωμένη σύννεφα. Προς το μεσημέρι ο καιρός αγριεύει. Γύρω μια παράξενη ερημιά.

 

Η ματιά χάνεται στο πέλαγος. Ανεβαίνει στα βουνά και στα σύννεφα.  Σκαρφαλώνει στους πράσινους λόφους. Σταματά στις έρημες εγκαταστάσεις του καλοκαιριού. Διασχίζει τις άδειες παραλίες. Μια εντελώς διαφορετική βόλτα μέσα σε εντελώς διαφορετικά χρώματα από αυτά των άλλων εποχών. Μελαγχολία και νοσταλγία, αλλά και μια θαλπωρή. Ταξίδεμα σε μια άλλη εποχή. Σε μια άλλη Άνδρο... 

 

Όλα αυτά όμως γύρω μας έχουν μια δική τους γοητεία. Τίποτα δεν θυμίζει ακόμα την πολύχρωμη και χαρούμενη εποχή που θα ακολουθήσει. Παρ΄όλα αυτά οι εικόνες αυτές κάνουν μια σιωπηλή χειμωνιάτικη Κυριακή να αποκτά τη δική της κρυφή γοητεία…

Δ.Σ.

 Σημείωση: Οι φωτογραφίες είναι του Δημήτρη Σταυρόπουλου.

enandro
0 Hits: 2312

Άνδρος: Το λιώσιμο... των πάγων!!! (βίντεο)

 

Από τους Γερακώνες η οροσειρά της Κουβάρας χιονισμένη στον ορίζοντα ακόμα και σήμερα που άνοιξε ο καιρός και έλιωσε τα χιόνια. Όμως το παγωμένο τοπίο ξεπαγώνει σιγά-σιγά... (φωτ.Χαρίδημος)

Το λιώσιμο των πάγων… στην Άνδρο!!! Ακούγεται αστείο. Λες και μιλάς για το λιώσιμο των πάγων… στην Γροιλανδία!!! Κι όμως δεν είναι. Από χτες άρχισε το λιώσιμο του χιονιού και συνεχίζεται σήμερα με το λίωσιμο των πάγων που σωρεύτηκαν στα ψηλά βουνά της Άνδρου. Ένα θέαμα εξίσου μοναδικό με το πολύ χιόνι και οι σκανδιναβικές θερμοκρασίες που είχαμε στο νησί αυτές τις μέρες…

enandro
Read More 0 Hits: 2227